Aby móc ubiegać się o przyznanie Prawa Wykonywania Zawodu farmaceuty należy skończyć 5-letnie studia magisterskie oraz odbyć 6-miesięczną praktykę zawodową (w tym 3 miesięczną w aptece ogólnodostępnej). Konieczne jest także przekazanie szeregu niezbędnych dokumentów (m.in. informację z Rejestru Karnego o niekaralności, orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do podjęcia zawodu farmaceuty, czy oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych oraz o korzystaniu z pełni praw publicznych).
Po spełnieniu powyższych warunków, Naczelna lub Okręgowa Izba Aptekarska w formie uchwały podejmuje decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania Prawa Wykonywania Zawodu dla danego kandydata. Po uzyskaniu pozytywnego orzeczenia, magistrowi farmacji nie pozostaje nic innego jak złożyć ślubowanie przed prezesem lub zastępcą prezesa danej Izby Aptekarskiej. Od tego momentu staje się on pełnoprawnym farmaceutą, który samodzielnie może przeprowadzać swoje czynności zawodowe.
Powyższy schemat jest dobrze znany farmaceutom. Zastanawialiście się, jednak w jaki sposób można stracić Prawo Wykonywania Zawodu i czy jest to w ogóle możliwe?
Czy uzyskane PWZ jest ważne, gdy nie pracuje się w aptece?
Wielu z magistrów farmacji, którym zostaje przyznane Prawo Wykonywania Zawodu odchodzi od wyuczonej profesji i spełnia się zawodowo w zupełnie innym obszarze. Jednak po kilku latach stwierdza, że apteka to jednak jest to miejsce, w którym chce pracować. Czy w tym momencie jego PWZ jest ważne i może bez problemu podjąć zatrudnienie? Czy jednak po tylu latach je utracił i musi ponownie się ubiegać o jego przyznanie?
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dn. 19.04.1991 r. o izbach aptekarskich, farmaceuta, który w okresie dłuższym niż 5 lat w ostatnich 6 latach nie pracował jako farmaceuta jest zobowiązany do podjęcia przeszkolenia uzupełniającego, które nie może trwać dłużej niż 6 miesięcy. Jak widać, w tym przypadku nie traci on swojego Prawa Wykonywania Zawodu, ani nie zostaje ono zawieszone (czytaj więcej: NIA: Ta farmaceutka utraciła możliwość wykonywania zawodu na 1,5 roku).
Ubezwłasnowolnienie farmaceuty a PWZ
Przed decyzją danej Izby Aptekarskiej o przyznaniu Prawa Wykonywania Zawodu danemu farmaceucie, musi on przedstawić oświadczenie o posiadaniu pełni praw cywilnych. Gdy tego nie dokona, PWZ nie zostanie mu przyznany. Kiedy, w trakcie pełnienia czynności zawodowych dany farmaceuta zostanie pozbawiony praw cywilnych, to wtedy następuje utrata przez niego nadanego mu Prawa Wykonywania Zawodu.
Utrata praw cywilnych może być wynikiem stwierdzenia ubezwłasnowolnienia, zarówno całkowitego jak i częściowego. Przyczyną jego stwierdzenia może być choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy, bądź uzależnienie od alkoholu lub narkotyków. Należy, jednak zaznaczyć, że tylko i jedynie diagnoza lekarska owych zaburzeń nie może być podstawą do stwierdzenia ubezwłasnowolnienia. Taką decyzję może podjąć tylko i jedynie właściwy Sąd Okręgowy, na podstawie zebranych materiałów (czytaj więcej: Farmaceutka traci na 3 miesiące Prawo Wykonywania Zawodu…).
Konflikt z prawem a PWZ farmaceuty
Farmaceuta, który popełni przestępstwo i zostanie skazany wyrokiem prawomocnym, może dodatkowo zostać przez sąd ukarany zakazem wykonywania danego zawodu lub prowadzenia danej działalności gospodarczej. Dochodzi do tego, gdy sąd stwierdzi, że przy popełnieniu przestępstwa osoba skazana dopuściła się nadużycia w związku z zajmowanym stanowiskiem lub wykonywanym zawodem albo gdy jego dalsze wykonywanie zagraża istotnym dobrom ogólnym. Ponadto, w postępowaniu karnym, sąd może wobec skazanego orzec pozbawienie praw publicznych za popełnienie przestępstw, które zasługuje na szczególne potępienie, a zostało dokonane świadomie. W przypadku takiego orzeczenia sądu, utrata Prawa Wykonywania Zawodu Farmaceuty odbywa się niejako “z urzędu”.
Natomiast skazanie farmaceuty wyrokiem prawomocnym i wydanie zakazu wykonywania przez niego zawodu jest tylko i jedynie przesłanką do pozbawienie lub zawieszenia jego Prawa Wykonywania Zawodu. Taką decyzję może podjąć jedynie Okręgowy Sąd Aptekarski (czytaj więcej: Dożywotnie odebranie prawa wykonywania zawodu farmaceuty za udział w wywozie leków?).
Sąd Aptekarski może orzec pozbawienie Prawa Wykonywania Zawodu
Wszyscy farmaceuci, którzy posiadają Prawo Wykonywania Zawodu muszą należeć do danej Okręgowej Izby Aptekarskiej. W związku z tym podlegają oni odpowiedzialności zawodowej. Najczęściej przyczyną stawiennictwa się przed Sądem Aptekarskim jest złamanie zasad etycznych zawartych w Kodeksie Etyki Aptekarza RP, nieprzestrzeganie wszelkich przepisów związanych z wykonywanym zawodem, czy nie włączanie się w funkcjonowanie danej Izby Aptekarskiej (najczęściej chodzi o uchylanie się od płacenia składek). W związku ze stwierdzeniem tego typu uchybień Okręgowy Sąd Aptekarski może ukarać farmaceutę upomnieniem, naganą, zawieszeniem Prawa Wykonywania Zawodu (od 3 miesięcy do 3 lat), a najsurowszym wyrokiem jest pozbawienie farmaceuty Prawa Wykonywania Zawodu. Jednak, jeśli poszukacie w sprawozdaniach Sądów Aptekarskich, które są dostępne na stronach internetowych poszczególnych OIA, to ciężko znaleźć decyzję, którą konsekwencją byłoby pozbawienie jednego z jej członków PWZ-u. Najcięższe wyroki, jakie udało mi się znaleźć to kilkumiesięczne zawieszenie Prawa Wykonywania Zawodu, będące wynikiem udziału w procederze “odwróconego łańcucha dystrybucji”, bądź związane z wyłudzeniami nienależnej refundacji (czytaj więcej: Trzy lata zawieszenia prawa wykonywania zawodu dla farmaceuty. Za co?).
Zawieszenie, bądź odebranie Prawa Wykonywania Zawodu nie ogranicza się tylko i wyłącznie do granic Polski. Zgodnie z ustawą o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, obostrzenia nałożone na danego farmaceutę obowiązuje w każdym państwie Wspólnoty. Stąd nie będzie on mógł podjąć zatrudnienia w zawodzie farmaceuty nie tylko w Polsce, ale i w całej Unii Europejskiej.
