REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
pon. 25 maja 2020, 12:52

Żelazo: przyczyny niedoborów, suplementacja i… działania niepożądane

Odczucie osłabienia, permanentnego zmęczenia, czy problemy z koncentracją mogą wskazywać na niedobory żelaza. Jest to mikroelement, który pełni w organizmie wiele niezwykle istotnych ról. Jest on, m.in. niezbędny do funkcjonowania enzymów, a także bierze udział w dostarczaniu tlenu do komórek i wydalaniu z organizmu dwutlenku węgla. Jego deficyt w organizmie jest coraz bardziej powszechny, a jego przewlekły niedobór może prowadzić do niedokrwistości. Kiedy możemy polecić suplementowanie żelaza pacjentowi i jakie informacje powinniśmy mu wtedy przekazać?

Pierwszymi objawami wskazującymi na niedobór żelaza może być wspomniane wcześniej przewlekłe zmęczenie (fot. Shutterstock)
Pierwszymi objawami wskazującymi na niedobór żelaza może być wspomniane wcześniej przewlekłe zmęczenie (fot. Shutterstock)

REKLAMA

Zmianie ulega również powierzchnia błony śluzowej gardła i języka, przez co w jej obrębie odczuwalny może być ból i pieczenie, a także zaburzony może zostać zmysł smaku. Przewlekły niedobór żelaza w organizmie prowadzi do anemii, którą diagnozuje się na podstawie badania morfologii krwi. Należy, jednak pamiętać że sam negatywny wynik badania nie musi wcale jednoznacznie wskazywać na niedokrwistość, gdyż zbyt niska hemoglobina może być również skutkiem stanu chorobowego, który rozwija się w organizmie, np. choroby nowotworowej. Dlatego, aby móc stwierdzić, że to właśnie zbyt niski podaż żelaza przyczynia się niskiej hemoglobiny, niezbędna jest dogłębna diagnostyka lekarska.

Kiedy można suplementować żelazo? 

Przyjmowanie preparatów żelaza powinno być wynikiem zaleceń lekarskich. Po przeprowadzeniu diagnostyki, lekarz powinien ustalić zarówno dawkę, jak i schemat dawkowania stosowanego żelaza. Przyjmowanie tego mikroelementu na “własną rękę” może znacznie utrudniać poznanie rzeczywistej przyczyny jego niedoboru w organizmie. Ponadto, należy pamiętać że zbyt duża podaż żelaza może inicjować powstawanie wolnych rodników, które sprzyjają uszkodzeniom tkanek prowadząc, m.in. do chorób nowotworowych lub chorób sercowo-naczyniowych (miażdżyca tętnic, zwiększone ryzyko zawału serca).

Informacje, które warto przekazać pacjentowi suplementującemu żelazo 

Wydając pacjentowi preparaty z żelazem warto przekazać mu informacje na temat ewentualnych działań niepożądanych, które mogą pojawić się po jego stosowaniu. Do najczęstszych bez wątpienia należą dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak wzdęcia, zaparcia, nudności oraz wymioty. Co więcej, stolec pacjentów przyjmujących żelazo przyjmuje barwę czarną lub smolistą. Częstym efektem przyjmowania preparatów żelazowych jest również odczucie metalicznego posmaku w ustach.

REKLAMA
REKLAMA

Istotna dla pacjenta jest również informacja dotycząca, czasu w którym powinien on przyjmować tego typu preparaty. Najlepiej, gdyby było to na czczo, ale jeśli jest to niemożliwe to dawkę należy przyjąć w odstępach przynajmniej 1-godzinnych między kolejnymi posiłkami. W przypadku wystąpienia uciążliwych skutków ubocznych ze strony układu pokarmowego, lekarz może zlecić przyjmowanie preparatów żelazowych zaraz po posiłku, jednak w tym momencie zmniejszeniu ulega jego wchłanialność. Innym rozwiązaniem jest przepisanie pacjentowi preparatów żelazowych o przedłużonym uwalnianiu, których przyjmowanie wiąże się z mniejszym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych.

Ponadto, należy pacjentom zwrócić uwagę na to, że niektóre pokarmy mogą zaburzać wchłanianie żelaza w związku z czym nie należy ich spożywać przed zażyciem preparatu go zawierającego lub łącznie z nim. Należy tutaj wymienić wcześniej wspomniane produkty z błonnikiem (płatki owsiane, otręby), herbatę, kawę, a także produkty mleczne (bogate w wapń) oraz wszelkie posiłki bogatotłuszczowe.

Pacjentowi warto jest również przekazać informację o tym, że wraz z żelazem dobrze jest przyjmować kwas askorbinowy, który zwiększa wchłanianie żelaza. Ponadto, tak samo korzystnie na biodostępność żelaza działają produkty spożywcze zawierające kwas jabłkowy, kwas cytrynowy, czy kwas mlekowy.

Coraz większa popularność preparatów żelazowych wśród pacjentów wymusza na nas konieczność przekazywania im niezbędnych informacji, które zapewnią o tym, że stosowana przez nich kuracja będzie nie tylko skuteczna, ale przede wszystkim bezpieczna.

REKLAMA
REKLAMA
Ikona Google News
mgr.farm na Google News Śledź najnowsze wiadomości
Dołącz do nas
REKLAMA