Choć określeń „odwrócony łańcuch dystrybucji” i „nielegalny łańcuch dystrybucji” nigdy ustawowo nie zdefiniowano, to od kilku lat rząd prowadzi działania legislacyjne, które mają zwalczać to niebezpieczne zjawisko. A czym ono jest?
Jak wyjaśnia Ministerstwo Zdrowia są to nielegalne działania dotyczące obrotu produktami leczniczymi, polegające na sprzedaży z apteki ogólnodostępnej :
- do innej apteki ogólnodostępnej,
- do hurtowni farmaceutycznej (tzw.odwrócony łańcuch sensu stricto),
- na zapotrzebowanie podmiotu leczniczego, a następnie korzystanie z mechanizmu przesunięcia między magazynowego produktów leczniczych w ramach dwóch przedsiębiorstw (podmiotu leczniczego oraz hurtowni farmaceutycznej) prowadzonych przez jednego przedsiębiorcę.
– Podkreślenia wymaga, iż apteki ogólnodostępne powinny prowadzić obrót detaliczny produktami leczniczymi, a co za tym idzie, jedną z częstszych nieprawidłowości obserwowanych w tym segmencie rynku są działania podmiotów prowadzących apteki ogólnodostępne, w ramach których de facto mamy do czynienia z prowadzeniem przez aptekę ogólnodostępną działalności wypełniającej znamiona działalności hurtowej – wskazuje resort zdrowia.
Informacje te przedstawił wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski odpowiadając na interpelację posła Jarosława Sachajko w sprawie wpływu zmian legislacyjnych oraz postępowań prowadzonych przeciwko tzw. „mafii lekowej” na dostępność leków dla polskich pacjentów (czytaj również: Walka z „odwróconym łańcuchem dystrybucji” nie przyniosła widocznych efektów? ).
15 zamkniętych hurtowni
W swojej odpowiedzi przedstawiciel resortu podał też statystyki dotyczące walki inspekcji farmaceutycznej z tym nielegalnym procederem. Wynika z nich, że Główny Inspektor Farmaceutyczny prowadzi aktualnie 11 postępowań administracyjnych dotyczących sprzedaży produktów leczniczych przez apteki ogólnodostępne w ramach tzw. „odwróconego łańcucha dystrybucji”, tj. do innych aptek, hurtowni farmaceutycznych lub innych podmiotów nieuprawnionych. Dotyczą one transakcji zaistniałych przed wejściem w życie art. 86a ustawy Prawo farmaceutyczne, tj. przed dniem 8 lutego 2015 r. GIF prowadzi też 10 tego typu postępowań wobec działań, które miały miejsce po wejściu wspomnianych zmian (czytaj również: Apteka miała uczestniczyć w „odwróconym łańcuchu”. Sąd uchylił cofnięcie zezwolenia… ).
Z kolei aż 25 postępowań administracyjnych dotyczy realizacji przez apteki ogólnodostępne zapotrzebowań wystawianych przez podmioty lecznicze udzielające ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych na produkty lecznicze. Ich rodzaj i ilość – w ocenie inspektorów – nie były uzasadnione profilem działalności podmiotu leczniczego.
Jak się okazuje od 2019 r. do chwili obecnej GIF zakończył 48 tego typu postępowań. Jednocześnie od 2019 r. do 2020 r. wydał 15 decyzji cofających zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznych, dotyczących nielegalnego obrotu produktami leczniczymi.
– Powyższe postępowania prowadzone są ,co do zasady, względem różnych przedsiębiorców. Wskazane powyżej postępowania administracyjne pozostające w toku (46) dotyczą 42 podmiotów. Przy czym należy zastrzec, że Główny Inspektor Farmaceutyczny – w odniesieniu do aptek ogólnodostępnych – jest organem odwoławczym, podczas gdy organem pierwszej instancji sprawującym nadzór nad działalnością aptek ogólnodostępnych jest właściwy miejscowo wojewódzki inspektor farmaceutyczny – wskazuje wiceminister zdrowia.
W konsekwencji, GIF posiada wiedzę co do postępowań, w których przedsiębiorca prowadzący aptekę ogólnodostępną wniósł odwołanie od decyzji wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Jednocześnie, wojewódzcy inspektorzy farmaceutyczni nie przekazują Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu informacji o liczbie prowadzonych postępowań (czytaj również: Kolejne zatrzymania za “odwrócony łańcuch dystrybucji”).
Źródło: ŁW/Sejm
