– Wprowadzamy ułatwienia dla farmaceutów zgodnie z postulatami Polskiego Stronnictwa Ludowego i z tym co uzgodniliśmy podczas naszego spotkania. Wprowadzamy możliwość wystawiania przez farmaceutów refundowanych recept farmaceutycznych dla siebie i swojej rodziny oraz wydawania recept farmaceutycznych także kiedy nie ma nagłego pogorszenia stanu zdrowia, tak jak było do tej pory. To jest postulat, który od wielu, wielu lat postulowało środowisko farmaceutyczne – mówił 27 marca podczas swojego wystąpienia na posiedzeniu plenarnym Sejmu, wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński.
Wskazywał on, że w obecnej sytuacji rola aptek jest jeszcze większa niż zwykle. W rekordowym tygodniu marca polskie apteki odwiedziło 21 milionów pacjentów, czyli kilkadziesiąt procent więcej niż standardowo.
– Chcemy, żeby farmaceuci mieli dodatkowe uprawnienia i żeby w tej trudnej sytuacji mogli jeszcze lepiej pomóc swoim pacjentom – wskazywał Cieszyński.
Przypomnijmy, że w miniony weekend Sejm obradował między innymi nad projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (tzw. specustawa koronawirusowa). Znalazł się w niej szereg zmian, które mają ułatwić walkę ze skutkami pandemii koronawirusa w Polsce. W projekcie znalazła się nowelizacja art. 96 ust. 4 Prawa farmaceutycznego, który traktuje o wystawianiu recept farmaceutycznych (czytaj również: Farmaceuta wystawi receptę pro familiae lub pro auctore).
Sejm przyjął projekt i już dzisiaj (poniedziałek 30 marca) zajmie się nim Senat. Jeśli senat przyjmie go bez zmian, trafi na biurko Prezydenta i wejdzie w życie po opublikowaniu w Dzienniku Ustaw.
- Więcej na temat e-recept znajdziesz w serwisie rx.edu.pl.
Wystawianie i realizowanie recept farmaceutycznych
Według przepisów, które znalazły się w ustawie przyjętej przez Sejm, „Farmaceuta posiadający prawo wykonywania zawodu może wystawić receptę dla osoby, o której mowa w art. 95b ust. 3, albo receptę farmaceutyczną – w przypadku zagrożenia zdrowia pacjenta”. Zapis ten zawiera dwie kluczowe zmiany w stosunku do aktualnie jeszcze obowiązujących:
- możliwość wystawienia refundowanej recepty przez farmaceutę dla siebie i rodziny (art. 95b ust. 3)
- usunięcie słowa „nagłego”, które określało stopień zagrożenia stanu zdrowia pacjenta.
Kolejną istotną zmianą w stosunku do aktualnie obowiązujących przepisów, jest zlikwidowanie ograniczenia dotyczącego liczby i wielkości opakowań leków, jakie mogą znaleźć się na recepcie farmaceutycznej. Obecnie na recepcie farmaceutycznej może znaleźć się wyłącznie jedno najmniejsze dostępne w aptece opakowanie produktu leczniczego dopuszczonego do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W nowych przepisach takiego ograniczenia już nie ma.
Nadal jednak na recepcie od farmaceuty nie będą mogły znaleźć się produkty lecznicze zawierające środki odurzające, substancje psychotropowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
AKTUALIZACJA
Podczas posiedzenia senackiej Komisji Zdrowia, wiceminister Janusz Cieszyński zaproponował poprawkę błędnego odniesienia, które znalazło się w art. 96 ust. 4 pkt 6. Zamiast art. 92a ust. 4-5 ma znaleźć się tam art. 96a ust. 4-5. W praktyce będzie to oznaczać, że farmaceuta na swojej recepcie będzie mógł przepisać ilość leku analogiczną jak pielęgniarka. A zatem:
- ilość produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, lub wyrobu medycznego niezbędną pacjentowi do 120-dniowego okresu stosowania wyliczonego na podstawie określonego na recepcie sposobu dawkowania;
- ilość produktu leczniczego antykoncepcyjnego przeznaczoną do 60-dniowego stosowania – wyłącznie w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego.
Czy receptę od farmaceuty zrealizuje każda apteka?
Od pewnego czasu w środowisku farmaceutycznym toczy się dyskusja na tym, czy recepty farmaceutyczne mogą wystawiać też farmaceuci, którzy nie są zatrudnieni w aptekach? Jednocześnie czy apteka może zrealizować (na równi z receptą lekarską lub pielęgniarską) receptę wystawioną przez farmaceutę w niej niezatrudnionego? Do tej pory nie ma jasnej odpowiedzi na te pytania, a interpretacje przepisów są różne.
Przez lata utarło się, że recepta farmaceutyczna jest jedynie dokumentem potwierdzającym wydanie pacjentowi leku w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia lub życia. Innymi słowy nierozerwalnie traktowano uprawnienia farmaceuty zawarte w ust. 3 i ust. 4 art. 96 Prawa farmaceutycznego. Czy aktualnie następujące zmiany coś w tym kontekście zmieniają? Wydaje się, że tak. A to dlatego, że ust. 4 nabiera zdecydowanej niezależności i odrębności w stosunku do ust. 3.
Przypomnimy, że zgodnie z art. 96 ust. 3 Prawa farmaceutycznego, farmaceuta posiadający PWZ w sytuacji nagłego zagrożenia życia pacjenta „może wydać bez recepty lekarskiej produkt leczniczy zastrzeżony do wydawania na receptę w najmniejszym terapeutycznym opakowaniu, z wyłączeniem środków odurzających, substancji psychotropowych i prekursorów kategorii 1”. To uprawnienie jest w oczywisty sposób dedykowane farmaceutom pracującym w aptekach, bo tylko oni mają dostęp do leków i możliwość ich wydania pacjentom w sytuacji nagłej.
Jednocześnie art. 96 ust. 4 – w zaproponowanym, nowym brzmieniu – dotyczy wystawienia recepty farmaceutycznej przez farmaceutę z PWZ, w sytuacji zagrożenia zdrowia pacjenta. Nie ma tutaj mowy o nagłym zagrożeniu życia, ale o każdym zagrożeniu zdrowia. Jednocześnie farmaceuta wystawiający taką receptę nie jest ograniczony liczbą i wielkością opakowań przepisywanego leku. Dodatkowo ma on możliwość wystawienia takiej recepty w postaci papierowej, w przypadku braku dostępu do SIM (czyli nie będąc lub nie pracując w aptece). Taka recepta po zrealizowaniu jest w aptece ewidencjonowana przez 5 lat. Jakby tego było mało – farmaceuta posiadający PWZ otrzymuje uprawnienie do wystawienia refundowanej recepty dla siebie lub swojej rodziny.
