Naczelna Izba Aptekarska wystosowała komunikat, w którym informuje o narastającej liczbie zgłoszeń dotyczących naruszania zakazu reklamy aptek. Wskazuje w nim, że podmioty prowadzące apteki wykorzystują informacje o cenach produktów leczniczych o kategorii dostępności OTC, jako zachętę do korzystania z usług danej placówki. NIA w komunikacie tłumaczy, jakie działania mogą mieć charakter reklamowy. Wyjaśnia również, gdzie należy zgłaszać wszelkie naruszenia.
Czym jest zakazana reklama aptek?
Zarówno krajowe przepisy, jak i orzecznictwo sądowe (m.in. wyrok NSA z 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07), definiują reklamę jako każde działanie zmierzające do zachęcenia klientów do skorzystania z usług danej apteki lub zakupu określonych produktów. Reklama może przyjmować wiele form. Mogą to być ulotki, spoty reklamowe, hasła promocyjne, gazetki rabatowe czy programy lojalnościowe. Co istotne, charakter reklamowy może mieć zarówno działanie prowadzone wewnątrz apteki, jak i poza nią.
Przykładowo, eksponowanie cen leków OTC w widocznym miejscu w aptece lub poza nią jest interpretowane jako forma zachęty. Nie zawiera neutralnej informacji, i tym samym stanowi naruszenie zakazu reklamy. Podobnie promocje cenowe lub rabatowe są postrzegane jako działania reklamowe.
Konsekwencje naruszenia przepisów zakazu reklamy aptek
Naruszenie zakazu reklamy aptek może skutkować:
- nałożeniem kary pieniężnej do 50 000 złotych (art. 129b ust. 1 Prawa farmaceutycznego).
- cofnięciem zezwolenia na prowadzenie apteki przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego (art. 103 ust. 2 pkt 5 Prawa farmaceutycznego).
- odpowiedzialnością zawodową przed sądami aptekarskimi.
Wojewódzcy inspektorzy farmaceutyczni mają prawo nakazać zaprzestanie niezgodnych z prawem działań reklamowych w trybie natychmiastowym, a ich decyzje są wiążące. Farmaceuci, którzy biorą udział w działaniach reklamowych, mogą ponadto zostać uznani za działających sprzecznie z zasadami etyki zawodowej – zgodnie z Kodeksem Etyki Farmaceuty Rzeczypospolitej Polskiej.
Jak odróżnić reklamę od informacji?
Kluczowe znaczenie ma rozróżnienie informacji od reklamy. Informacja o lokalizacji czy godzinach otwarcia apteki jest dozwolona, pod warunkiem że nie towarzyszy jej zachęta do zakupu towarów lub korzystania z usług. Zgodnie z wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeśli przekaz ma na celu promowanie sprzedaży, nawet jeśli zawiera elementy informacyjne, może zostać uznany za reklamę.
- Czytaj także: Czy już niedługo zakaz reklamy aptek ulegnie zmianie?
Obowiązki farmaceutów i podmiotów prowadzących apteki
NIA przypomina, że za przestrzeganie przepisów o zakazie reklamy odpowiadają zarówno farmaceuci, jak i podmioty prowadzące apteki. Kierownik apteki (zgodnie z art. 88 ust. 1 Prawa farmaceutycznego) oraz farmaceuci mają obowiązek działać zgodnie z zasadami etyki zawodowej, kierując się wyłącznie dobrem pacjenta.
Jeśli istnieje podejrzenie naruszenia przepisów, NIA zaleca niezwłoczne zgłoszenie sprawy do odpowiedniego wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. W zgłoszeniu warto dołączyć dowody, takie jak, np. zdjęcia.
Źródło: MB/NIA
