REKLAMA
śr. 20 stycznia 2021, 11:34

Działanie apteki we franczyzie podstawą do zbadania pod kątem zgodności z przepisami antykoncentracyjnymi

Ministerstwo Zdrowia odniosło się do kontrowersji, jakie w ostatnim czasie budzi temat franczyz na rynku aptecznym. Resort przyznaje, że korzyści rynkowe z funkcjonowania aptek w ramach franczyzy są niekwestionowane. Jednak nie można wykluczyć, że franczyza może prowadzić do stosunku zależności wskazującego na niespełnianie przepisów antykoncentracyjnych.

Resort zdrowia nie dysponuje danymi o liczbie aptek prowadzonych w systemie franczyzowym (fot. MGR.FARM)
Resort zdrowia nie dysponuje danymi o liczbie aptek prowadzonych w systemie franczyzowym (fot. MGR.FARM)

Na początku grudnia 2020 r. posłowie Jarosław Sachajko i Paweł Szramka skierowali do Ministra Zdrowia interpelację w sprawie działań podejmowanych w zakresie franczyzobiorców na rynku aptecznym. Pytali w niej m.in. o to czy resort zdrowia analizował funkcjonowanie systemów franczyzy aptecznej w Polsce. Zwrócili też uwagę, że zastrzeżenia do tego modelu prowadzenia apteki ma samorząd aptekarski (czytaj również: Czy „apteka dla aptekarza” ograniczyła rozwój franczyz? Raport WEI).

– Ministerstwo Zdrowia nie analizowało przedmiotowej kwestii. Nie ma ku temu podstaw wyrażonych w przepisach Prawa farmaceutycznego gdyż kwestia franczyzy ma charakter cywilnoprawny – odpowiedział wiceminister Maciej Miłkowski.

Franczyza, a ograniczenia antykoncentracyjne

Przedstawiciel resortu zdrowia wyjaśnia jednocześnie, że funkcjonowanie aptek ogólnodostępnych w ramach systemu franczyzy, co do zasady należy uznać za dopuszczalne w świetle przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.

– Niemniej jednak, organy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, w ramach nadzoru sprawowanego nad działalnością aptek ogólnodostępnych weryfikują, czy przedsiębiorcy spełniają wymogi w zakresie tzw. ograniczeń antykoncentracyjnych, wynikających z art. 99 ust. 3 pkt 2 i 3 u.p.f. i art. 99 ust. 3a u.p.f. – informuje Miłkowski.

Przytoczone przez niego przepisy mówią m.in. że nie wydaje się zezwolenia na prowadzenie apteki, jeśli ubiegający się o nie podmiot ma już więcej niż 1% aptek w województwie lub w sumie 4 aptek. Dotyczy to również przynależności do grupy kapitałowej, która przekracza wspomniane limity. Zezwolenia na prowadzenie apteki nie może też uzyskać ten, kto wchodzi w skład organów spółki posiadającej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej lub zajmującej się pośrednictwem w obrocie produktami leczniczymi (czytaj również: Rzecznik MŚP o tym jak wyeliminować firmanctwo franczyzowe na rynku aptecznym).

– Zatem, o ile rynkowe korzyści płynące z funkcjonowania aptek ogólnodostępnych w ramach franczyzy pozostają niekwestionowane, o tyle nie można wykluczyć, że odpowiednio ukształtowany stosunek franczyzy może (choć nie musi w każdym przypadku) prowadzić do stosunku zależności, wskazującego na niespełnienie wymogów określonych w art. 99 ust. 3 pkt 2 i 3 u.p.f. i art. 99 ust. 3a u.p.f., co z kolei obliguje organy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej do podjęcia stosownych czynności – wyjaśnia Miłkowski.

Okoliczność, która powinna być zbadana…

Innymi słowy, funkcjonowanie apteki ogólnodostępnej w ramach franczyzy nie stanowi w opinii wiceministra „automatycznie” o naruszeniu Prawa farmaceutycznego. Stanowi jednak okoliczność faktyczną, która powinna zostać zbadana pod kątem spełnienia wskazanych wyżej przesłanek, które odnoszą się do kwestii koncentracji (czytaj również: Rzecznik MŚP o niejasnych zapisach Prawa farmaceutycznego w kontekście franczyzy).

– Badanie w tym zakresie koncentruje się w odniesieniu do aptek ogólnodostępnych na liczbie aptek skupianych „w jednym ręku” w relacji do ogólnej ich liczby występującej na terenie danego województwa. Z punktu widzenia tak określonych przez ustawodawcę kryteriów nie ma podstawowego znaczenia to, w jakiej formule czy w jakim modelu funkcjonują wspomniane apteki o ile zachowane są limity, o których powyżej – wyjaśnia wiceminister zdrowia.

Maciej Miłkowski w odpowiedzi na interpelację posłów przyznaje, że resort nie dysponuje danymi o liczbie aptek prowadzonych w systemie franczyzowym.

Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi obecnie działań odnoszących się do regulacji franczyzy. Maciej Miłkowski przyznaje jednak, ż planowane są prace w szerszym aspekcie nad zmianą prawa farmaceutycznego w zakresie dystrybucji leków oraz zasad działania na tym rynku uczestników tego obrotu (czytaj więcej: Farmaceuta chce otworzyć aptekę w ramach franczyzy i… ma problem).

– Nie można wykluczyć, że również ten aspekt zostanie poddany ocenie analitycznej – zapowiada wiceminister.

©MGR.FARM


Flora bakteryjna – jak o nią prawidłowo dbać?

11 kwietnia 202408:44

Flora bakteryjna człowieka kształtuje się od pierwszego dnia jego narodzin, a przez wszystkie następne lata podlega ciągłym fluktuacjom. Wpływ na zmianę składu i jakości mikrobiomu ma bardzo wiele czynników, m.in. stosowana dieta, przebyte infekcje, zażywane leki, aktywność fizyczna, przewlekły stres, zmiany hormonalne i szereg innych. [1][2]

Flora bakteryjna- jak o nią prawidłowo dbać? (fot. shutterstock.com)

Odpowiednio ukształtowana flora bakteryjna jelit jest jednym z najważniejszym elementów, warunkujących utrzymanie dobrego stanu zdrowia człowieka przez całe życie. Badania naukowe dowodzą, iż zachowanie homeostazy organizmu w dużej mierze zależy od składu mikrobiomu, a zmiany w nim zachodzące mogą przełożyć się na trwałe efekty, wpływające na funkcjonowanie całego organizmu przez wiele lat. [3]

Z tego powodu tak ważne jest, aby nie zaniedbywać własnego mikrobiomu, a w razie wystąpienia sytuacji, które mogą niekorzystnie wpływać na jego funkcjonowanie (np. infekcje z towarzyszącą biegunką, przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia hormonalne, przewlekły stres itp.), wspomagać organizm odpowiednimi preparatami probiotycznymi.[1][2]

Probiotyki a stosowanie leków z różnych grup terapeutycznych

Wbrew powszechnie panujacej opinii, według której probiotyki stosuje się jedynie podczas antybiotykoterapii, należy wziąć pod uwagę konieczność ich suplementacji podczas przyjmowania leków, mogących doprowadzić do dysbiozy jelitowej. Są to m.in. leki przeciwzapalne i przeciwbólowe z grupy NLPZ, często łączone z lekami hamującymi wydzielanie kwasu solnego z grupy IPP (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku). Połączenie to wpływa niekorzystnie zarówno na śluzówkę przewodu pokarmowego (działanie uszkadzające wywołane przez NLPZ), jak i na skład i liczebność bakterii jelitowych (dysbioza wywołana przez IPP). Badania naukowe dowiodły, iż stosowanie probiotyków równolegle z NLPZ i IPP zmniejsza negatywne działanie tychże leków na śluzówkę przewodu pokarmowego oraz działa korzystnie na mikrobiom. [4][5]

Ponadto, innymi lekami, mogącymi powodować niekorzystne zmiany w mikrobiomie i wywoływać zaburzenia żołądkowo – jelitowe są: statyny, metformina (szczególnie w początkowym okresie leczenia) oraz leki przeczyszczające. [5] Udowodniono, iż równoczesne stosowanie probiotyków w czasie zażywania leków z powyższych grup wiąże się ze zminimalizowaniem skutków dysbiozy jelitowej oraz poprawą szczelności nabłonka jelit. [4]

Odporność organizmu a stosowanie probiotyków

Co więcej, warto pamiętać również o profilaktycznym stosowaniu probiotyków w okresie zwiększonej zapadalności na infekcje, m.in. jesienią i zimą. Według badań naukowych aż 70% limfocytów człowieka związanych jest z tkanką limfatyczną jelit, której stymulacja odbywa się za pomocą mikrobiomu. Podawanie probiotyków ma więc niebagatelny wpływ na utrzymanie wysokiej odporności organizmu. [1]

Probiotykoterapia w przewlekłym stresie

Kolejnym istotnym czynnikiem, który w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie mikroflory jelitowej jest silny i przewlekły stres. [1] Według doniesień naukowych, istnieje wyraźny związek pomiędzy przyjmowaniem określonych szczepów probiotycznych, a reakcją organizmu na czynniki stresowe. Wykazano również, iż stosowanie probiotyków przez osoby zmiagające się ze stresem, poprawia szczelność nabłonka jelitowego i wpływa na obniżenie napięcia nerwowego.[6]

Mało urozmaicona dieta a probiotyki

Probiotyki zalecane są również podczas stosowania mało urozmaiconej diety. Badania wykazały, że nieprawidłowa (uboga w błonnik) dieta może prowadzić do namnażania w jelitach szkodliwych bakterii, co z kolei sktkuje wieloma problemami jelitowymi, takimi jak wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Suplementacja bakterii probiotycznych wpływa wówczas na poprawę składu i jakości mikrobiomu, co przekłada się na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia np. jelita drażliwego oraz objawów dyspeptycznych. [1][7]

Inne wskazania

Warto także pamiętać o zasadności stosowania probiotyków w czasie zmian hormonalnych, a także procesów starzenia się organizmu. Wykazano bowiem istnienie związku pomiędzy zmianami, zachodzącymi  w układzie endokrynnym, a składem mikroflory jelitowej.[2]

Ponadto, badania dowodzą, że przyjmowanie szczepów probiotycznych przez osoby, u których zachodzą procesy starzenia, korzystnie wpływa na różnorodność flory bakteryjnej jelit. [8]

Probiotyki wieloszczepowe – korzyści ze stosowania

Aby zapewnić sobie kompleksową probiotykoterapię warto wybierać takie preparaty, które zawierają wiele różnych szczepów bakteryjnych. Badania wykazały, iż kombinacja szczepów probiotycznych może wykazywać się większą skutecznością, niż stosowania tylko jednego szczepu, dzięki zachodzącemu synergizmowi działania. [9] Dla przykładu, preparat zawierający dziewięć różnych szczepów bakterii z rodzajów: Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus i Lactoccocus działa wielokierunkowo na mikrobiom, szybko wypełniając w nim ewentualne ubytki. [10] Co więcej, podczas wyboru probiotyku, dobrze jest zwrócić uwagę na obecność w nim substancji prebiotycznej (np. fruktoligosacharydów), która zapewnia szykie namnażanie szczepów probiotycznych w jelitach. [9]

Podsumowując, najczęstszym wskazaniem do stosowania probiotyków jest antybiotykoterapia. Jednak warto zdawać sobie sprawę z korzyści, wynikających z przyjmowania preparatów probiotycznych w sytuacjach, które mogą negatywnie wpłynąć na stan flory jelitowej, np. stosowanie leków typu NLPZ, IPP czy metforminy, mało urozmaicona dieta, zmiany hormonalne czy przewlekły stres. Warto również zwrócić uwagę na dobroczynne skutki stosowania probiotyków, zawierających wiele różnych szczepów bakteryjnych, mogących kompleksowo wpływać na mikrobiom organizmu.[2][4][5][6][9]

Źródła:

  1. M. Gałęcka i wsp., Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego, Insytut Mikroekologii w Poznaniu. Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2):50-59.
  2. H. Neuman i wsp., Microbial endocrinology: the interplay between the microbiota and the endocrine system, FEMS Microbiology Reviews 39(4), 2015. https://www.researchgate.net/publication/272624683_Microbial_endocrinology_the_interplay_between_the_microbiota_and_the_endocrine_system
  3. R.Witkowska-Wirstlein, M. U. Jurczyk , Czynniki determinujące kolonizację przewodu pokarmowego noworodka, Katedra Zdrowia Matki i Dziecka, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. http://www.przeglad.amp.edu.pl/uploads/2016/3/285_3_48_2016.pdf
  4. Węgielska, J. Suliburska, Wpływ leków na mikroflorę jelitową, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.
  5. https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/zaburzenia-flory-jelitowej-wywolane-lekami/
  6. Herman, Probiotics supplementation in prophylaxis and treatment of depressive and anxiety disorders – a review of current research, Psychiatr Pol 2019;53(2):459-473. https://www.psychiatriapolska.pl/Probiotics-supplementation-in-prophylaxis-and-treatment-of-depressive-and-anxiety,92392,0,2.html
  7. D. Winiarz i wsp., Probiotyki a zdrowie – dziś i jutro, Biul. Wydz. Farm. WUM, 2017, 10, 86-94.
  8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468501120300146
  9. Zaremba, Dobrodziejstwa probiotyków i prebiotyków oraz ich naturalne źródła. Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  10.  https://www.multilac.pl/multilac-kapsulki/?

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]