REKLAMA
pon. 9 września 2019, 09:23

Kalkulator e-recepty będzie niezbędny w każdej aptece?

Od 7 września obowiązują nowe przepisy dotyczące realizacji elektronicznych recept. Nowelizacja ustawy Prawo farmaceutyczne wprowadziła m.in. nowe zasady obliczania ilości leku, jaką apteka może wydać pacjentowi, w zależności o tego ile czasu minęło od jej wystawienia. By ułatwić farmaceutom te wyliczenia, powstał Kalkulator e-recepty…

Opracowanie powstało na podstawie przepisów związanych z Polskim Ładem (rozporządzeń) oraz w oparciu o materiały dostępne na stronie Ministerstwa Finansów (fot. Shutterstock)
Powstał pierwszy kalkulator e-recepty. Wkrótce może być niezbędny w każdej aptece! (fot. Shutterstock)

W minioną sobotę weszła w życie ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem rozwiązań w obszarze e-zdrowia. Zmiany wprowadzono m.in. w ustawie Prawo farmaceutyczne, w zakresie wystawiania i realizowania e-recept (czytaj więcej: WAŻNE: Od 7 września nowe zasady realizowania e-recept w aptekach!). Te przepisy wywołały najwięcej kontrowersji wśród pracowników aptek. W ustawie pojawił się bowiem nowy art. 96a ust. 7a, który mówi, że „przypadku realizacji recepty elektronicznej:

1) po upływie 30 dni od daty jej wystawienia albo naniesionej na recepcie daty realizacji „od dnia”, recepta jest realizowana z wyłączeniem dni stosowania, które już upłynęły, licząc je od daty wystawienia recepty albo naniesionej na recepcie daty realizacji „od dnia”,

2) jednorazowo pacjent może otrzymać maksymalnie ilość produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego niezbędną pacjentowi do 180-dniowego okresu stosowania wyliczonego na podstawie określonego na recepcie sposobu dawkowania

– przy czym w przypadku produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, wydawanego w opakowaniach, których wielkość uniemożliwia wydanie go w ilości niezbędnej do stosowania przez wyliczony okres, dopuszcza się wydanie go w ilości przekraczającej tę ilość, jednak nie więcej niż o jedno najmniejsze opakowanie”.

Matematyczna łamigłówka i kolejka pacjentów

Nowe przepisy wywołały poruszenie wśród farmaceutów, którzy w mediach społecznościowych krytykują pomysł Ministerstwa Zdrowia. Wskazują na liczne dziury w nowych przepisach, ale przede wszystkim na ich poziom skomplikowania. Już za miesiąc realizując e-receptę wystawioną np. 7 września, będą musieli uwzględniać liczbę dni jaka upłynęła od jej wystawienia. Pacjent otrzyma tylko tyle leku, ile potrzebuje by dokończyć terapię na czas stosowania, na jaki został mu przepisany.

Farmaceuci w mediach społecznościowych alarmują, że przeprowadzanie tego typu wyliczeń przy pacjencie będzie znacząco wydłużało czas jego obsługi. Będzie też zwiększało ryzyko popełnienia błędu. Pracownik apteki wydając lek pacjentowi, będzie musiał bowiem uwzględniać liczbę dni poprzednich miesiącach, wydaną już pacjentowi ilość leku czy wielkość opakowań.

Wielu komentatorów wskazuje, że wykonanie tego typu obliczeń bez wsparcia informatycznego będzie niemal niemożliwe. Od kilku dni wskazują, że niezbędny będzie specjalny kalkulator e-recepty, który pozwoli w szybki sposób wyliczyć ile leku można jeszcze pacjentowi wydać.

Kalkulator e-recepty

Grupa Farmacja.net wsłuchując się w głos środowiska przygotowała więc pierwszy kalkulator e-recepty. Dostępny jest całkowicie bezpłatnie pod adresem kalkulator.erecepty.pl. Na ten moment kalkulator pozwala na wyliczenie ilości leku, jaką apteka będzie mogła wydać pacjentowi co najmniej 30 dni od daty jej wystawienia.

Kalkulator e-recepty będzie stopniowo rozbudowywany i ulepszany, tak aby był w pełni sprawny i funkcjonalny w momencie gdy będzie najbardziej potrzebny – a więc po 8 października. To właśnie wtedy w aptekach zaczną pojawiać się e-recepty wystawione według nowych przepisów, które będą wymagały obliczeń.

Zachęcamy do testowania wersji beta kalkulatora e-recepty. Wszelkie uwagi i zauważone błędy prosimy przesyłać na skrzynkę mailową: kalkulator@farmacja.net.

Odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia

Redakcja serwisu MGR.FARM wystosowała do Ministerstwa Zdrowia szereg pytań dotyczących funkcjonowania nowych przepisów od 7 września. Pytania te otrzymaliśmy na naszą skrzynkę redakcyjną (redakcja@mgr.farm) oraz pojawiały się one w komentarzach pod wcześniejszą publikacją na ten temat (czytaj więcej: Zmiany w przepisach o receptach i matematyczna łamigłówka dla farmaceutów). Oto odpowiedzi jakie uzyskaliśmy:

Pytanie 1. Czy art. 96a ust. 7a obowiązujący od 7 września 2019 r. będzie dotyczył recept wystawionych również przed dniem 7 września? Ustawa tego nie precyzuje, a wskazane przepisy dotyczą realizacji recept, a nie ich wystawiania. Stąd pojawia się wątpliwość czy e-recepty wystawione przez 7 września, należy realizować zgodnie z przepisami, które wejdą w życie 7 września?

ODPOWIEDŹ: Przepisy ustawy wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem niektórych przepisów, które wejdą w życie później. Wśród nich nie ma jednak art. 96a ust. 7 i 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (art. 4 nowelizacji ustawy).  Należy zatem przyjąć, że ww. regulacja wejdzie w życie 7 września 2019 r.

Pytanie 2. Czy termin ważności e-recept – 365 dni – dotyczy tylko e-recept wystawionych po 7 września, czy również tych wystawionych wcześniej, ale realizowanych w aptekach po 7 września?

ODPOWIEDŹ: Wydłużony do 365 dni termin realizacji e-recepty nie dotyczy tych recept, które zostały wystawione przed wejściem w życie ustawy tj. przed 7 września 2019 r.

Pytanie 3. Jak w obliczu obowiązującego od 7 września art. 96a ust. 7a, należy postąpić w następującej sytuacji: Pacjent ma na e-recepcie wypisane dwa opakowania leku np. Furosemidu. Na recepcie brakuje dawkowania. Do apteki pacjent przychodzi 31 dni od wystawienia recepty. Ile opakowań leku powinien pacjentowi wydać pracownik apteki i dlaczego?

ODPOWIEDŹ: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że informacja o sposobie dawkowania jest jednym z elementów istotnych na recepcie, który na niej powinien się znaleźć. W przypadku jednak braku takiej informacji osoba wydająca lek może go wydać pod określonymi warunkami. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 kwietnia 2018 r. w sprawie recept w przypadku m.in. niewpisania na recepcie przez lekarza sposobu  dawkowania leku – osoba wydająca wydaje maksymalnie taką ilość produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, która nie jest większa od ilości zawartej w dwóch najmniejszych opakowaniach określonych w wykazie dla tego produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, a w przypadku produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych niepodlegających refundacji – ilość nie większą niż ilość zawarta w dwóch najmniejszych opakowaniach dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem przypadków, w których sposób dawkowania musi być wpisany zgodnie z przepisami o przeciwdziałaniu narkomanii.

Pytanie 4. Jeśli lekarz wypisze jedno najmniejsze opakowanie refundowane leku BEZ dawkowania, to ile farmaceuta może mu wydać po 30 dniach skoro nie da się wyliczyć na ile lek miał starczyć, a recepta ważna jest 365 dni?

ODPOWIEDŹ: Por. odpowiedź na pytanie 3. Osoba wydająca produkt leczniczy może wydać  jedno najmniejsze opakowanie.

Pytanie 5. Zgodnie z art. 96a ust. 7a pkt 2, pacjent może jednorazowo otrzymać lek na 180 dni stosowania. Kiedy pacjent może otrzymać pozostałą ilość leku z tej e-recepty, jeśli lekarz zapisał go więcej? Po kilku minutach? Po 180 dniach?

ODPOWIEDŹ: Przepisy nie określają odstępu czasu po którego upływie pacjent może otrzymać pozostałą ilość leku po otrzymaniu ilości leku na 180 dni (lub mniej) stosowania. Pacjent ma zatem prawo otrzymać lek przed upływem kolejnych 180 dni od zakupu poprzedniej ilości leku.

Pytanie 6. Przepis mówi, że w przypadku leku wydawanego w opakowaniach, których wielkość uniemożliwia wydanie go w ilości niezbędnej do stosowania przez wyliczony okres, dopuszcza się wydanie go w ilości przekraczającej tę ilość, jednak nie więcej niż o jedno najmniejsze opakowanie. Chodzi o najmniejsze opakowanie zarejestrowane czy najmniejsze opakowanie refundowane?

ODPOWIEDŹ: Przepis odnosi się do najmniejszego opakowania leku dopuszczonego do obrotu.

Źródło: ŁW/Dziennik Ustaw
©MGR.FARM

Flora bakteryjna – jak o nią prawidłowo dbać?

11 kwietnia 202408:44

Flora bakteryjna człowieka kształtuje się od pierwszego dnia jego narodzin, a przez wszystkie następne lata podlega ciągłym fluktuacjom. Wpływ na zmianę składu i jakości mikrobiomu ma bardzo wiele czynników, m.in. stosowana dieta, przebyte infekcje, zażywane leki, aktywność fizyczna, przewlekły stres, zmiany hormonalne i szereg innych. [1][2]

Flora bakteryjna- jak o nią prawidłowo dbać? (fot. shutterstock.com)

Odpowiednio ukształtowana flora bakteryjna jelit jest jednym z najważniejszym elementów, warunkujących utrzymanie dobrego stanu zdrowia człowieka przez całe życie. Badania naukowe dowodzą, iż zachowanie homeostazy organizmu w dużej mierze zależy od składu mikrobiomu, a zmiany w nim zachodzące mogą przełożyć się na trwałe efekty, wpływające na funkcjonowanie całego organizmu przez wiele lat. [3]

Z tego powodu tak ważne jest, aby nie zaniedbywać własnego mikrobiomu, a w razie wystąpienia sytuacji, które mogą niekorzystnie wpływać na jego funkcjonowanie (np. infekcje z towarzyszącą biegunką, przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia hormonalne, przewlekły stres itp.), wspomagać organizm odpowiednimi preparatami probiotycznymi.[1][2]

Probiotyki a stosowanie leków z różnych grup terapeutycznych

Wbrew powszechnie panujacej opinii, według której probiotyki stosuje się jedynie podczas antybiotykoterapii, należy wziąć pod uwagę konieczność ich suplementacji podczas przyjmowania leków, mogących doprowadzić do dysbiozy jelitowej. Są to m.in. leki przeciwzapalne i przeciwbólowe z grupy NLPZ, często łączone z lekami hamującymi wydzielanie kwasu solnego z grupy IPP (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku). Połączenie to wpływa niekorzystnie zarówno na śluzówkę przewodu pokarmowego (działanie uszkadzające wywołane przez NLPZ), jak i na skład i liczebność bakterii jelitowych (dysbioza wywołana przez IPP). Badania naukowe dowiodły, iż stosowanie probiotyków równolegle z NLPZ i IPP zmniejsza negatywne działanie tychże leków na śluzówkę przewodu pokarmowego oraz działa korzystnie na mikrobiom. [4][5]

Ponadto, innymi lekami, mogącymi powodować niekorzystne zmiany w mikrobiomie i wywoływać zaburzenia żołądkowo – jelitowe są: statyny, metformina (szczególnie w początkowym okresie leczenia) oraz leki przeczyszczające. [5] Udowodniono, iż równoczesne stosowanie probiotyków w czasie zażywania leków z powyższych grup wiąże się ze zminimalizowaniem skutków dysbiozy jelitowej oraz poprawą szczelności nabłonka jelit. [4]

Odporność organizmu a stosowanie probiotyków

Co więcej, warto pamiętać również o profilaktycznym stosowaniu probiotyków w okresie zwiększonej zapadalności na infekcje, m.in. jesienią i zimą. Według badań naukowych aż 70% limfocytów człowieka związanych jest z tkanką limfatyczną jelit, której stymulacja odbywa się za pomocą mikrobiomu. Podawanie probiotyków ma więc niebagatelny wpływ na utrzymanie wysokiej odporności organizmu. [1]

Probiotykoterapia w przewlekłym stresie

Kolejnym istotnym czynnikiem, który w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie mikroflory jelitowej jest silny i przewlekły stres. [1] Według doniesień naukowych, istnieje wyraźny związek pomiędzy przyjmowaniem określonych szczepów probiotycznych, a reakcją organizmu na czynniki stresowe. Wykazano również, iż stosowanie probiotyków przez osoby zmiagające się ze stresem, poprawia szczelność nabłonka jelitowego i wpływa na obniżenie napięcia nerwowego.[6]

Mało urozmaicona dieta a probiotyki

Probiotyki zalecane są również podczas stosowania mało urozmaiconej diety. Badania wykazały, że nieprawidłowa (uboga w błonnik) dieta może prowadzić do namnażania w jelitach szkodliwych bakterii, co z kolei sktkuje wieloma problemami jelitowymi, takimi jak wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Suplementacja bakterii probiotycznych wpływa wówczas na poprawę składu i jakości mikrobiomu, co przekłada się na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia np. jelita drażliwego oraz objawów dyspeptycznych. [1][7]

Inne wskazania

Warto także pamiętać o zasadności stosowania probiotyków w czasie zmian hormonalnych, a także procesów starzenia się organizmu. Wykazano bowiem istnienie związku pomiędzy zmianami, zachodzącymi  w układzie endokrynnym, a składem mikroflory jelitowej.[2]

Ponadto, badania dowodzą, że przyjmowanie szczepów probiotycznych przez osoby, u których zachodzą procesy starzenia, korzystnie wpływa na różnorodność flory bakteryjnej jelit. [8]

Probiotyki wieloszczepowe – korzyści ze stosowania

Aby zapewnić sobie kompleksową probiotykoterapię warto wybierać takie preparaty, które zawierają wiele różnych szczepów bakteryjnych. Badania wykazały, iż kombinacja szczepów probiotycznych może wykazywać się większą skutecznością, niż stosowania tylko jednego szczepu, dzięki zachodzącemu synergizmowi działania. [9] Dla przykładu, preparat zawierający dziewięć różnych szczepów bakterii z rodzajów: Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus i Lactoccocus działa wielokierunkowo na mikrobiom, szybko wypełniając w nim ewentualne ubytki. [10] Co więcej, podczas wyboru probiotyku, dobrze jest zwrócić uwagę na obecność w nim substancji prebiotycznej (np. fruktoligosacharydów), która zapewnia szykie namnażanie szczepów probiotycznych w jelitach. [9]

Podsumowując, najczęstszym wskazaniem do stosowania probiotyków jest antybiotykoterapia. Jednak warto zdawać sobie sprawę z korzyści, wynikających z przyjmowania preparatów probiotycznych w sytuacjach, które mogą negatywnie wpłynąć na stan flory jelitowej, np. stosowanie leków typu NLPZ, IPP czy metforminy, mało urozmaicona dieta, zmiany hormonalne czy przewlekły stres. Warto również zwrócić uwagę na dobroczynne skutki stosowania probiotyków, zawierających wiele różnych szczepów bakteryjnych, mogących kompleksowo wpływać na mikrobiom organizmu.[2][4][5][6][9]

Źródła:

  1. M. Gałęcka i wsp., Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego, Insytut Mikroekologii w Poznaniu. Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2):50-59.
  2. H. Neuman i wsp., Microbial endocrinology: the interplay between the microbiota and the endocrine system, FEMS Microbiology Reviews 39(4), 2015. https://www.researchgate.net/publication/272624683_Microbial_endocrinology_the_interplay_between_the_microbiota_and_the_endocrine_system
  3. R.Witkowska-Wirstlein, M. U. Jurczyk , Czynniki determinujące kolonizację przewodu pokarmowego noworodka, Katedra Zdrowia Matki i Dziecka, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. http://www.przeglad.amp.edu.pl/uploads/2016/3/285_3_48_2016.pdf
  4. Węgielska, J. Suliburska, Wpływ leków na mikroflorę jelitową, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.
  5. https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/zaburzenia-flory-jelitowej-wywolane-lekami/
  6. Herman, Probiotics supplementation in prophylaxis and treatment of depressive and anxiety disorders – a review of current research, Psychiatr Pol 2019;53(2):459-473. https://www.psychiatriapolska.pl/Probiotics-supplementation-in-prophylaxis-and-treatment-of-depressive-and-anxiety,92392,0,2.html
  7. D. Winiarz i wsp., Probiotyki a zdrowie – dziś i jutro, Biul. Wydz. Farm. WUM, 2017, 10, 86-94.
  8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468501120300146
  9. Zaremba, Dobrodziejstwa probiotyków i prebiotyków oraz ich naturalne źródła. Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  10.  https://www.multilac.pl/multilac-kapsulki/?

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

13 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Może izby jakąś podyplomówkę z matmy ogarną?
Czy to nie zakrawa na kpinę z farmaceutów? Była papierowa recepta to nic nie było potrzebne jest ułatwienie e-recepta i trzeba samemu wszystko obliczać ?
https://vod.tvp.pl/video/minela-dwudziesta,08092019,44008102
od 02.26 o aptekach i szczepieniach w aptekach,
tak oto e recepta miała nam ułatwić życie .....
A dodatkowo masz na to 10-15 sekund aby podjąć właściwą decyzję.
To jak w dowcipie ? Od jutra zaczynamy naukę książki telefonicznej na pamięć ... Studenci medycyny zapytali po co ? A farmaceuci na kiedy mamy ją umieć ? ;-) Z jednej strony doceniam fakt , że ktoś chce pomóc w tej trudnej sytuacji tworząc kalkulator z drugiej strony przeraża mnie łatwość z jaką farmaceuci godzą się na najbardziej absurdalne pomysły MZ ? Gdyby lekarzom ktoś kazał takie sprawy liczyć to sprawa miałaby zupełnie inny koniec ? Lekarzom daje się premię finansową za wprowadzenie e-recepty a farmaceutom licznie tabletek z tejże e-recepty za 0 zł ? Gdzie tu sprawiedliwość ? :-(
ale ta premia od każdej wystawione e-recepty to już jest naprawde delikatna przesada....
A no tu, że z nimi się liczą. A u nas jest ubolewanie i wyrażanie zaniepokojenia. Jeszcze by dorzucili karę za krzywo przystawioną pieczątkę to by prezesi też ubolewali. Jak nic nie umieją załatwić, to niech się podają do dymisji..
Małgorzata S.-dzięki wielkie za info , każdy powinien to obejrzeć , pozdrawiam.
tutaj to już ich zdrowo pop***oliło niech Jeszcze dodadzą że przy liczeniu tego trzeba stać na jednej nodze bo inaczej refundacji nie będzie!
Pytanie za 100 punktów - czy ktokolwiek gwarantuje pokrycie strat finansowych wynikłych z błędnego działania,użytkowania,wyliczeń tego kalkulatora ? Qvo vadis Farmacjo ???
Idzie farmacja caaaaały czas w kierunku tej lepszej zmiany 🤪🤪