REKLAMA
śr. 26 lutego 2020, 10:40

Kary za naruszenie RODO czy ryzyko utraty refundacji – dylemat farmaceutów

Urząd Ochrony Danych Osobowych twierdzi, że farmaceuta nie może przechowywać udostępnionych przez pacjentów druków informacyjnych. Za to Ministerstwo Zdrowia zachęca, by zachowywać je w niektórych sytuacjach – pisze Patryk Słowik na łamach „Dziennika Gazeta Prawna”. Co na to prawo i eksperci?

Recepty wystawione i niezrealizowane przed dniem 1 lipca realizuje się na zasadach dotychczasowych (fot. Shutterstock)
Warto przypomnieć, że resort zdrowia w wydanym dla aptekarzy informatorze o e-recepcie rekomenduje pozostawienie wydruku informacyjnego w aptece (fot. Shutterstock).

W minionym tygodniu serwis MGR.FARM przytoczył stanowisko Urzędu Ochrony Danych Osobowych mówiące, że apteki nie mogą przechowywać udostępnionych przez pacjentów wydruków informacyjnych (czytaj więcej: UODO: apteka nie może przechowywać wydruku informacyjnego e-recepty). „Po odczytaniu z takiego wydruku danych wymaganych do realizacji recepty farmaceuta powinien zwrócić go pacjentowi” – mówi urząd. Dodaje przy tym, że nie należy utożsamiać wydruków informacyjnych z przechowywaną w systemie informatycznym e-receptą. Sprawą zainteresowała się Gazeta Prawna.

Stanowisko UODO nie koreluje z realiami

Sami farmaceuci są zdziwieni stanowiskiem UODO. Marek Tomków, wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, w rozmowie z Gazetą Prawną wskazuje, że gdyby chcieć zastosować się do tych zaleceń, to aptekarze musieliby przestać wydawać leki, gdy tylko pojawią się trudności w systemie teleinformatycznym. Ponadto stanowisko jest dziwne w kontekście przepisów dotyczących realizacji e-recepty, jeśli dojdzie do awarii lub nie będzie dostępu do systemu.

Wówczas pacjent może otrzymać lek przepisany na e-recepcie, jeśli udostępni informację o e-recepcie np. w postaci wydruku informacyjnego i przedstawi dokument potwierdzający jego tożsamość. Warto przypomnieć, że resort zdrowia w wydanym dla aptekarzy informatorze o e-recepcie rekomenduje pozostawienie wydruku informacyjnego w aptece. Jeśli właściciel apteki tego nie zrobi, grozi mu utrata refundacji.

Uzasadnione przetwarzanie danych osobowych

Sprawę dla DGP skomentował prawnik Bartosz Lasota. Jest on prezesem spółki Lasota Consulting, która specjalizuje się w prawie ochrony danych osobowych. Jego zdaniem UODO ma rację (czytaj również: Farmaceuta dostanie od przychodni numer telefonu pacjenta. RODO tego nie zabrania). Chodzi o to, że apteki wydając leki na podstawie wydruku informacyjnego e-recepty, nie powinny archiwizować tych druków. Wynika to z art. 96 ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne. Mówi on, że apteki nie mają obowiązku pozyskiwać i archiwizować wydruków. Jednak trzeba poczynić zastrzeżenie dotyczące awarii systemu obsługi e-recepty. Wtedy wydanie leków z e-recepty następuje na podstawie wydruku informacyjnego, okazania dokumentu tożsamości i oświadczenia, że nie dokonano realizacji recepty, której dotyczy wydruk.

W takim przypadku wydruk informacyjny traktowany jest i procedowany na wzór recepty w postaci papierowej, a wymóg udostępnienia aptece wydruku wynika z przepisów. A skoro w przypadku awarii systemu e-recept przepisy prawa farmaceutycznego obligują aptekę do pozyskania wydruków przy wydaniu leków, to na podstawie tych krajowych przepisów prawa w związku z podstawami prawnymi RODO, przetwarzanie zawartych na wydrukach informacyjnych danych osobowych należałoby uznać za uzasadnione i dopuszczalne – wyjaśnia Lasota.

Aptekarze stoją przed dylematem

Jak dodał Tomków, aptekarze powinni w razie konieczności przechowywać wydruki informacyjne i nie przejmować się stanowiskiem Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Przecież to niemożliwe, żeby nakładał kary za de facto pomoc pacjentom.

Łukasz Waligórski, redaktor naczelny portalu MGR.FARM mówi, że konflikt między rekomendacjami MZ a komunikatem UODO stawia aptekarzy przed dylematem – czy narażać się na kary za naruszenie RODO czy ryzykować ryzyko utraty refundacji z NFZ.

W tej sytuacji albo przepisy zostaną doprecyzowane, albo apteki w przypadku awarii systemu e-zdrowia będą odmawiać pacjentom wydawania leków. Trzeba bowiem podkreślić, że możliwość zrealizowania e-recepty w takiej sytuacji na podstawie wydruku informacyjnego jest jedynie uprawnieniem aptekarza, a nie jego obowiązkiem – tłumaczy.

Źródło: IK/DGP

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

5 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Co za bzdura. Recept papierowych też już nie możemy przechowywać, bo są tam dane osobowe pacjenta?
Kretyństwo kretyństwem poganiane , g warty cały ten pseudo zawód .
„jeśli dojdzie do awarii lub nie będzie dostępu do systemu.” „Warto przypomnieć, że resort zdrowia w wydanym dla aptekarzy informatorze o e-recepcie rekomenduje pozostawienie wydruku informacyjnego w aptece. Jeśli właściciel apteki tego nie zrobi, grozi mu utrata refundacji.” Przecież taki jeden wydruk informacyjny zawiera niejednokrotnie pakiet kilku e-recept, które pacjent może sobie dowolnie realizować w kilku różnych aptekach i dogodnym dla niego terminie. Zatrzymując taki wydruk nie pozostawiamy mu wyboru, skazując go na jedną aptekę i całkowitą realizację wszystkich e-recept. W razie awarii, myślę, że na wydruku informacyjnym można zaznaczyć realizacje częściowe i całkowite, zrobić sobie kserokopię i poprosić o podpisanie oświadczenia na niej, a następnie oddać wydruk pacjentowi? Wydruk informacyjny nie jest receptą. Czy staje się nią w momencie usterki w SIM? Nie widzę podstaw do zabrania refundacji?
A ile razy miałaś awarię systemu i realizowałaś receptę w ciemno? Ja ani razu i nie zamierzam tego robić. Ile razy było tak że ma wydruku było wszystko ok a po wczytaniu okazywało się, że jest to taki gniot, że nie dało się nic z tym zrobić. Jak lubisz ryzykować to twoja sprawa, ale jeśli chodzi o mnie to problem nie istnieje.
Nie neguję, że awaryjne rozwiązania realizacji recept są kontrowersyjne, chociażby z tego powodu, o którym wspominasz. Zastanawia mnie tylko kwestia zabrania refundacji aptece, za nieposiadanie wydruku informacyjnego.