W minionym tygodniu serwis MGR.FARM przytoczył stanowisko Urzędu Ochrony Danych Osobowych mówiące, że apteki nie mogą przechowywać udostępnionych przez pacjentów wydruków informacyjnych (czytaj więcej: UODO: apteka nie może przechowywać wydruku informacyjnego e-recepty). „Po odczytaniu z takiego wydruku danych wymaganych do realizacji recepty farmaceuta powinien zwrócić go pacjentowi” – mówi urząd. Dodaje przy tym, że nie należy utożsamiać wydruków informacyjnych z przechowywaną w systemie informatycznym e-receptą. Sprawą zainteresowała się Gazeta Prawna.
Stanowisko UODO nie koreluje z realiami
Sami farmaceuci są zdziwieni stanowiskiem UODO. Marek Tomków, wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, w rozmowie z Gazetą Prawną wskazuje, że gdyby chcieć zastosować się do tych zaleceń, to aptekarze musieliby przestać wydawać leki, gdy tylko pojawią się trudności w systemie teleinformatycznym. Ponadto stanowisko jest dziwne w kontekście przepisów dotyczących realizacji e-recepty, jeśli dojdzie do awarii lub nie będzie dostępu do systemu.
Wówczas pacjent może otrzymać lek przepisany na e-recepcie, jeśli udostępni informację o e-recepcie np. w postaci wydruku informacyjnego i przedstawi dokument potwierdzający jego tożsamość. Warto przypomnieć, że resort zdrowia w wydanym dla aptekarzy informatorze o e-recepcie rekomenduje pozostawienie wydruku informacyjnego w aptece. Jeśli właściciel apteki tego nie zrobi, grozi mu utrata refundacji.
Uzasadnione przetwarzanie danych osobowych
Sprawę dla DGP skomentował prawnik Bartosz Lasota. Jest on prezesem spółki Lasota Consulting, która specjalizuje się w prawie ochrony danych osobowych. Jego zdaniem UODO ma rację (czytaj również: Farmaceuta dostanie od przychodni numer telefonu pacjenta. RODO tego nie zabrania). Chodzi o to, że apteki wydając leki na podstawie wydruku informacyjnego e-recepty, nie powinny archiwizować tych druków. Wynika to z art. 96 ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne. Mówi on, że apteki nie mają obowiązku pozyskiwać i archiwizować wydruków. Jednak trzeba poczynić zastrzeżenie dotyczące awarii systemu obsługi e-recepty. Wtedy wydanie leków z e-recepty następuje na podstawie wydruku informacyjnego, okazania dokumentu tożsamości i oświadczenia, że nie dokonano realizacji recepty, której dotyczy wydruk.
– W takim przypadku wydruk informacyjny traktowany jest i procedowany na wzór recepty w postaci papierowej, a wymóg udostępnienia aptece wydruku wynika z przepisów. A skoro w przypadku awarii systemu e-recept przepisy prawa farmaceutycznego obligują aptekę do pozyskania wydruków przy wydaniu leków, to na podstawie tych krajowych przepisów prawa w związku z podstawami prawnymi RODO, przetwarzanie zawartych na wydrukach informacyjnych danych osobowych należałoby uznać za uzasadnione i dopuszczalne – wyjaśnia Lasota.
Aptekarze stoją przed dylematem
Jak dodał Tomków, aptekarze powinni w razie konieczności przechowywać wydruki informacyjne i nie przejmować się stanowiskiem Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Przecież to niemożliwe, żeby nakładał kary za de facto pomoc pacjentom.
Łukasz Waligórski, redaktor naczelny portalu MGR.FARM mówi, że konflikt między rekomendacjami MZ a komunikatem UODO stawia aptekarzy przed dylematem – czy narażać się na kary za naruszenie RODO czy ryzykować ryzyko utraty refundacji z NFZ.
– W tej sytuacji albo przepisy zostaną doprecyzowane, albo apteki w przypadku awarii systemu e-zdrowia będą odmawiać pacjentom wydawania leków. Trzeba bowiem podkreślić, że możliwość zrealizowania e-recepty w takiej sytuacji na podstawie wydruku informacyjnego jest jedynie uprawnieniem aptekarza, a nie jego obowiązkiem – tłumaczy.
Źródło: IK/DGP
