REKLAMA
pt. 19 maja 2023, 08:01

Leki recepturowe i inflacja. Farmaceuci wyliczają największe podwyżki…

Opublikowany niedawno raport NFZ dotyczący kwot poniesionych na refundację apteczną uwidocznił stale rosnące koszty sporządzania leków recepturowych. Zgodnie z danymi zawartymi w raporcie całkowita wartość refundacji leków recepturowych w 2022 roku przekroczyła pół miliarda zł. Z czego wynikają tak szybko rosnące koszty receptury aptecznej?

Resort zdrowia wskazuje na francuski preparat, który może zastąpić mieszankę fosforanową (fot. Shutterstock)
Co jest powodem ciągle rosnących cen surowców farmaceutycznych? (fot. Shutterstock)

Kwota refundacji, przeznaczona na leki recepturowe w całym poprzednim roku wyniosła dokładnie 548 378 889,90 zł. To o ponad 18% więcej niż w całym 2021 roku. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby w poprzednim roku miał miejsce w Polsce wzrost liczby aptek i punktów aptecznych. Tak jednak nie było…

W końcu 2022 roku działalność prowadziło 11,7 tyś. aptek ogólnodostępnych, tj. spadek o 1,8% w porównaniu z rokiem poprzednim – wynika z danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny.

Czytaj również: Leki recepturowe coraz droższe dla NFZ. Padł rekord refundacji…

Rosnące koszty refundacji receptury podkreśla także raport NFZ pt. „Rynek leków recepturowych w Polsce”. Dowiadujemy się z niego, że pod względem wartości refundacji rynek leków recepturowych rośnie znacznie szybciej niż rynek pozostałych leków. W okresie 2015-2019 wartość refundacji wzrosła w tej kategorii aż o 73%. Z czego to zatem wynika?

Przeprowadzone analizy wskazują, ze stale rosnący koszt wykonania leku recepturowego wynika ze wzrostu cen surowców farmaceutycznych – czytamy w treści dokumentu.

Jak widzą tą kwestię farmaceuci zatrudnieni w aptekach ogólnodostępnych?

Ceny surowców oszalały. Leki recepturowe drożeją…

Farmaceuci pracujący na co dzień w aptekach i wykonujący leki recepturowe potwierdzają to, co zauważa również narodowy płatnik. Stale rosnąca kwota refundacji w głównej mierze wynika właśnie z galopujących cen poszczególnych surowców. Wszak to właśnie cena składników w głównej mierze warunkuje koszt sporządzenia danego leku recepturowego.

Surowce farmaceutyczne bardzo podrożały w ostatnich latach, ale szczególnie widoczne jest to od połowy zeszłego roku – zauważa Justyna Nowak z apteki w Skierniewicach.

W kontekście których surowców widoczne są największe różnice w cenach? Jak podkreśla farmaceutka największa dynamika wzrostu cen dotyczy substancji w małych opakowaniach. A zatem – im mniejsza gramatura, tym szybszy i większy wzrost ceny. Przykłady?

– Na przykład 1 gram ditranolu jeszcze w 2020 roku kosztował niecałe 300 zł. Obecnie jest to około 700 zł netto za opakowanie – informuje farmaceutka ze Skierniewic.

Podobnego zdania jest także farmaceuta z apteki w Żyrardowie, choć w jego przypadku ceny wspomnianego już ditranolu są nawet jeszcze wyższe.

W tej chwili 1 gram ditranolu to wydatek około 1300 zł. Drożeją surowce wszystkich firm, bez względu na to kto jest producentem – wyjaśnia Filip Pietruszewski.

Czytaj również: Receptura apteczna w ogniu krytyki. Lepsze byłyby laboratoria galenowe?

To, na co zwracają uwagę farmaceuci to fakt, że ceny surowców mogą znacząco różnić się pomiędzy różnymi hurtowniami. Jako przykład podają bardzo często stosowany w recepturze azotan srebra. W zależności od dostawcy hurtowego ceny wahają się pomiędzy 150 zł a nawet 450 zł za opakowanie o gramaturze 1 gram. Dlaczego?

Apteki za często korzystają z małych opakowań?

Wspomniany już raport „Rynek leków recepturowych w Polsce” sugeruje, że za „sztucznie” rosnącą kwotą refundacji leków recepturowych stać może zmowa cenowa pomiędzy uczestnikami rynku. Autorzy raportu wskazują też na nadużywanie droższych opakowań surowców w mniejszej pojemności. Jak wygląda to z perspektywy aptek?

Rzeczywiście często korzystam z małych opakowań, ale wynika to głównie z obaw o ewentualne przeterminowanie się surowców. U nas w aptece dość mocno zwracamy uwagę na straty, jakie niesie ze sobą konieczność utylizacji jakiegoś leku – argumentuje farmaceutka ze Skierniewic.

To na co zwracają uwagę farmaceuci to także możliwość szybszego wykonania leku recepturowego. Jak podkreślają – nie muszą tracić czasu na odważanie konkretnej dawki z dużego opakowania. Wystarczy, że przesypią zawartość małego opakowania. Filip Pietruszewski zwraca uwagę na jeszcze jeden aspekt przemawiający na korzyść małych opakowań surowców.

Uważam, że małe opakowania powinny być dostępne, bo pozwalają zachować czystość mikrobiologiczną surowca – stwierdził farmaceuta.

Obecne przepisy w żaden sposób nie zabraniają korzystania z małych opakowań surowców do receptury. Farmaceuci zgadzają się jednak z tym, że koszt leku sporządzonego z takich opakowań jest znacząco wyższy niż przy wykorzystaniu większych pojemników.

NFZ zajmie się sprawą refundacji leków recepturowych?

Narodowy Fundusz Zdrowia ze szczególnym zainteresowaniem zajmuje się kwestią refundacji preparatów sporządzanych w aptekach. Dowodem tego są liczne kontrole i nałożone na apteki kary finansowe. Rekordziści muszą płacić nawet dziesiątki tysięcy zł kary.

Obszar leków recepturowych jest przedmiotem systematycznej kontroli ze strony płatnika – podkreśla w swoim raporcie NFZ.

Fundusz sugerował także, aby kwestii ewentualnego zawyżania cen surowców farmaceutycznych przyjrzał się Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Na chwilę obecną jednak takie postępowanie nie jest prowadzone.

©MGR.FARM

Flora bakteryjna – jak o nią prawidłowo dbać?

11 kwietnia 202408:44

Flora bakteryjna człowieka kształtuje się od pierwszego dnia jego narodzin, a przez wszystkie następne lata podlega ciągłym fluktuacjom. Wpływ na zmianę składu i jakości mikrobiomu ma bardzo wiele czynników, m.in. stosowana dieta, przebyte infekcje, zażywane leki, aktywność fizyczna, przewlekły stres, zmiany hormonalne i szereg innych. [1][2]

Flora bakteryjna- jak o nią prawidłowo dbać? (fot. shutterstock.com)

Odpowiednio ukształtowana flora bakteryjna jelit jest jednym z najważniejszym elementów, warunkujących utrzymanie dobrego stanu zdrowia człowieka przez całe życie. Badania naukowe dowodzą, iż zachowanie homeostazy organizmu w dużej mierze zależy od składu mikrobiomu, a zmiany w nim zachodzące mogą przełożyć się na trwałe efekty, wpływające na funkcjonowanie całego organizmu przez wiele lat. [3]

Z tego powodu tak ważne jest, aby nie zaniedbywać własnego mikrobiomu, a w razie wystąpienia sytuacji, które mogą niekorzystnie wpływać na jego funkcjonowanie (np. infekcje z towarzyszącą biegunką, przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia hormonalne, przewlekły stres itp.), wspomagać organizm odpowiednimi preparatami probiotycznymi.[1][2]

Probiotyki a stosowanie leków z różnych grup terapeutycznych

Wbrew powszechnie panujacej opinii, według której probiotyki stosuje się jedynie podczas antybiotykoterapii, należy wziąć pod uwagę konieczność ich suplementacji podczas przyjmowania leków, mogących doprowadzić do dysbiozy jelitowej. Są to m.in. leki przeciwzapalne i przeciwbólowe z grupy NLPZ, często łączone z lekami hamującymi wydzielanie kwasu solnego z grupy IPP (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku). Połączenie to wpływa niekorzystnie zarówno na śluzówkę przewodu pokarmowego (działanie uszkadzające wywołane przez NLPZ), jak i na skład i liczebność bakterii jelitowych (dysbioza wywołana przez IPP). Badania naukowe dowiodły, iż stosowanie probiotyków równolegle z NLPZ i IPP zmniejsza negatywne działanie tychże leków na śluzówkę przewodu pokarmowego oraz działa korzystnie na mikrobiom. [4][5]

Ponadto, innymi lekami, mogącymi powodować niekorzystne zmiany w mikrobiomie i wywoływać zaburzenia żołądkowo – jelitowe są: statyny, metformina (szczególnie w początkowym okresie leczenia) oraz leki przeczyszczające. [5] Udowodniono, iż równoczesne stosowanie probiotyków w czasie zażywania leków z powyższych grup wiąże się ze zminimalizowaniem skutków dysbiozy jelitowej oraz poprawą szczelności nabłonka jelit. [4]

Odporność organizmu a stosowanie probiotyków

Co więcej, warto pamiętać również o profilaktycznym stosowaniu probiotyków w okresie zwiększonej zapadalności na infekcje, m.in. jesienią i zimą. Według badań naukowych aż 70% limfocytów człowieka związanych jest z tkanką limfatyczną jelit, której stymulacja odbywa się za pomocą mikrobiomu. Podawanie probiotyków ma więc niebagatelny wpływ na utrzymanie wysokiej odporności organizmu. [1]

Probiotykoterapia w przewlekłym stresie

Kolejnym istotnym czynnikiem, który w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie mikroflory jelitowej jest silny i przewlekły stres. [1] Według doniesień naukowych, istnieje wyraźny związek pomiędzy przyjmowaniem określonych szczepów probiotycznych, a reakcją organizmu na czynniki stresowe. Wykazano również, iż stosowanie probiotyków przez osoby zmiagające się ze stresem, poprawia szczelność nabłonka jelitowego i wpływa na obniżenie napięcia nerwowego.[6]

Mało urozmaicona dieta a probiotyki

Probiotyki zalecane są również podczas stosowania mało urozmaiconej diety. Badania wykazały, że nieprawidłowa (uboga w błonnik) dieta może prowadzić do namnażania w jelitach szkodliwych bakterii, co z kolei sktkuje wieloma problemami jelitowymi, takimi jak wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Suplementacja bakterii probiotycznych wpływa wówczas na poprawę składu i jakości mikrobiomu, co przekłada się na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia np. jelita drażliwego oraz objawów dyspeptycznych. [1][7]

Inne wskazania

Warto także pamiętać o zasadności stosowania probiotyków w czasie zmian hormonalnych, a także procesów starzenia się organizmu. Wykazano bowiem istnienie związku pomiędzy zmianami, zachodzącymi  w układzie endokrynnym, a składem mikroflory jelitowej.[2]

Ponadto, badania dowodzą, że przyjmowanie szczepów probiotycznych przez osoby, u których zachodzą procesy starzenia, korzystnie wpływa na różnorodność flory bakteryjnej jelit. [8]

Probiotyki wieloszczepowe – korzyści ze stosowania

Aby zapewnić sobie kompleksową probiotykoterapię warto wybierać takie preparaty, które zawierają wiele różnych szczepów bakteryjnych. Badania wykazały, iż kombinacja szczepów probiotycznych może wykazywać się większą skutecznością, niż stosowania tylko jednego szczepu, dzięki zachodzącemu synergizmowi działania. [9] Dla przykładu, preparat zawierający dziewięć różnych szczepów bakterii z rodzajów: Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus i Lactoccocus działa wielokierunkowo na mikrobiom, szybko wypełniając w nim ewentualne ubytki. [10] Co więcej, podczas wyboru probiotyku, dobrze jest zwrócić uwagę na obecność w nim substancji prebiotycznej (np. fruktoligosacharydów), która zapewnia szykie namnażanie szczepów probiotycznych w jelitach. [9]

Podsumowując, najczęstszym wskazaniem do stosowania probiotyków jest antybiotykoterapia. Jednak warto zdawać sobie sprawę z korzyści, wynikających z przyjmowania preparatów probiotycznych w sytuacjach, które mogą negatywnie wpłynąć na stan flory jelitowej, np. stosowanie leków typu NLPZ, IPP czy metforminy, mało urozmaicona dieta, zmiany hormonalne czy przewlekły stres. Warto również zwrócić uwagę na dobroczynne skutki stosowania probiotyków, zawierających wiele różnych szczepów bakteryjnych, mogących kompleksowo wpływać na mikrobiom organizmu.[2][4][5][6][9]

Źródła:

  1. M. Gałęcka i wsp., Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego, Insytut Mikroekologii w Poznaniu. Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2):50-59.
  2. H. Neuman i wsp., Microbial endocrinology: the interplay between the microbiota and the endocrine system, FEMS Microbiology Reviews 39(4), 2015. https://www.researchgate.net/publication/272624683_Microbial_endocrinology_the_interplay_between_the_microbiota_and_the_endocrine_system
  3. R.Witkowska-Wirstlein, M. U. Jurczyk , Czynniki determinujące kolonizację przewodu pokarmowego noworodka, Katedra Zdrowia Matki i Dziecka, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. http://www.przeglad.amp.edu.pl/uploads/2016/3/285_3_48_2016.pdf
  4. Węgielska, J. Suliburska, Wpływ leków na mikroflorę jelitową, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.
  5. https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/zaburzenia-flory-jelitowej-wywolane-lekami/
  6. Herman, Probiotics supplementation in prophylaxis and treatment of depressive and anxiety disorders – a review of current research, Psychiatr Pol 2019;53(2):459-473. https://www.psychiatriapolska.pl/Probiotics-supplementation-in-prophylaxis-and-treatment-of-depressive-and-anxiety,92392,0,2.html
  7. D. Winiarz i wsp., Probiotyki a zdrowie – dziś i jutro, Biul. Wydz. Farm. WUM, 2017, 10, 86-94.
  8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468501120300146
  9. Zaremba, Dobrodziejstwa probiotyków i prebiotyków oraz ich naturalne źródła. Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  10.  https://www.multilac.pl/multilac-kapsulki/?

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Substancje drożeją, ale mimo to refundacja całej receptury w Polsce to 0,5 mld a program 800+ to aż 70 mld (rozdawać za darmo można, a za ciężką pracę farmaceutów trzeba karać?)