W trzecim spotkaniu online organizowanym przez firmę Adamed dla farmaceutów pt.: „SARS-CoV-2 oczami farmaceuty oczami farmaceuty – kluczowe wyzwania” tym razem gościło czterech ekspertów. Byli to: dr n. med. Iwona Patejuk-Mazurek, psychiatra, prof. dr hab. n. med. Piotr Kuna, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych Alergologii i Astmy z WUM w Łodzi, prof. dr hab. n. med. Marcin Grabowski, kardiolog, specjalista od chorób wewnętrznych oraz wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Marek Tomków.
Jak radzić sobie ze stresem i lękiem?
Pierwsza część webinarium została poświęcona strachowi, lękowi, a nawet depresji, które teraz mogą dotykać farmaceutów. Aptekarzy stresują obecnie niewiadoma, nowe ograniczenia, lęk przed zakażeniem, obawy o braki w zaopatrzeniu, brak adekwatnych informacji, a także nieprzyjemni pacjenci. Jak mówiła dr Iwona Patejuk-Mazurek, mogą wtedy pojawiać się wybuchy złości, zniechęcenie i znudzenie. Najgorszymi sposobami na te stany są zajadanie, alkohol oraz inne używki. Jak sobie z tym radzić (czytaj również: Czy PWZ wystarczy, by wystawić receptę farmaceutyczną?)?
Warto spojrzeć na to, co się dzieje z innej strony – docenić to, co mamy, a więc zdrowie, rodzinę, pracę. Dobrze jest też skupić się na tym, na co mamy wpływ. Nie szukajmy informacji o epidemii na siłę, nie nakręcajmy się. Dbajmy o siebie i wspierajmy innych – radziła psychiatra.
Jeśli borykamy się z objawami lękowymi i zaburzeniami snu, warto sięgnąć po ziołowe preparaty zawierające melisę, kozłek lub chmiel. Ewentualnie można sięgnąć po leki na receptę, np. hydroksyzynę, uważając, by nie zażywać tych, które mogą uzależniać. Ponadto farmaceuta może skorzystać zdalnie z pomocy psychologa lub psychoterapeuty. – Jednak dobrze, by pierwsza wizyta odbyła się osobiście przy zachowaniu wszelkich środków ostrożności – dodała dr Patejuk-Mazurek. Jeśli zajdzie taka potrzeba, pacjent otrzyma e-receptę lub e-zwolnienie.
Choroby przewlekłe a COVID-19
Kolejnymi gośćmi prowadzącego byli doświadczeni lekarze: prof. Piotr Kuna, specjalizujący się w leczeniu astmy, POChP oraz prof. prof. Marcin Grabowski, kardiolog. Pierwszy z nich stanowczo zaprzeczył, jakoby sterydy wziewne zwiększały ryzyko zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Wręcz przeciwnie – chronią przed nim, ponieważ hamują replikację wirusa w nabłonku dróg oddechowych (czytaj również: Dręczą Cię pytania na temat koronawirusa? Weź udział w cyklu webinarów). Najważniejsza jest umiejętność inhalacji i wybór odpowiedniego urządzenia. Tu rolą farmaceutów jest doradzenie, jaki wybrać nebulizator. Dobrze też, by doradzali suplementację, która może pomóc. W przypadku astmy i POChP będą to witaminy D i E, które zmniejszają zaostrzenie objawów tych chorób.
Prof. Marcin Grabowski natomiast przestrzegał bardzo przed tym, by pacjenci kardiologiczni przerywali terapię lub ją zmieniali. Najważniejszy jest więc dostęp do leków, gdyż niewyrównana choroba przewlekła może spowodować gorszy przebieg COVID-19.
Pomoc zakażonym pacjentom
W ostatniej części webinarium wiceprezes NRA Marek Tomków zajął się tematem, jak postępować z pacjentami, którzy są lub mogą być zakażeni. Ci zdiagnozowani w kierunku COVID-19 nie stanowią zagrożenia dla farmaceutów oraz otoczenia, bo są izolowani. Niegroźne powinny być także osoby, które realizują receptę dla zakażonego. Natomiast najbardziej niebezpieczni są chorzy, którzy nie są zdiagnozowani lub bezobjawowo przechodzą infekcję COVID-19. Tych, którzy mają typowe objawy dla COVID-19, należy skierować do Sanepidu lub NFZ. Oczywiście koniecznie należy pamiętać o wszelkich środkach ostrożności.
Padło też pytanie o pacjentów w izolacji – jak dostarczyć im leki? Zdaniem Tomkowa nie jest to zadanie aptekarzy, tylko uprawnionych służb, przede wszystkim opieki społecznej. Farmaceuci w tym przypadku mogą pomóc, odpowiednio oznakowując paczki z lekami oraz pomagając w ustaleniu kolejności dostaw. Warto też przyjmować poza kolejnością służby medyczne, policję i pielęgniarki środowiskowe (czytaj również: Jak skutecznie zabezpieczyć aptekę oraz personel w trakcie epidemii?).
Całe webinarium można obejrzeć pod adresem: https://mgr.farm/adamecum/. A my zapraszamy już na kolejne spotkanie, które odbędzie się tradycyjnie w czwartek, 23 kwietnia o godz. 19.00, pod adresem: https://farmaceuci.adamecum.pl/. Tym razem skupimy się na praktycznych rozwiązaniach, które wdrożyli w swoich aptekach Włosi i Hiszpanie.
©MGR.FARM
