W ostatnich dniach Główny Inspektor Farmaceutyczny opublikował dokument, będący strategią PIF na lata 2023-2026. Najprościej rzecz ujmując jest to zbiór założeń i celów, jakie organy inspekcji stawiają przed sobą, a także schemat powiązań i wzajemnych stosunków pomiędzy PIF a interesariuszami. W dokumencie znajduje się chociażby stwierdzenie, że „misją PIF poprzez właściwy nadzór nad interesariuszami rynku farmaceutycznego będzie dążenie do zapewnienia dostępności dla pacjentów bezpiecznych i właściwej jakości produktów leczniczych” (czytaj również: Inspekcja farmaceutyczna przedstawiła strategię na najbliższe lata).
Rozwój, rozwój i jeszcze raz rozwój…
Strategia PIF wymienia liczne trudności, wśród których GIF wymienia m.in.:
- silne koncerny farmaceutyczne o dużej sile nacisku na klientów
- dużą liczbę podmiotów zajmujących się obrotem produktami leczniczymi – co często składnia do niedozwolonych praktyk
- nieprecyzyjność i nieadekwatność przepisów
- trudności w pozyskiwaniu i utrzymaniu inspektorów o wysokich kwalifikacjach
- przestarzały system zarządzania nadzorem.
W związku, że słabe strony w ocenie GIF przeważają nad mocnymi strategia zakłada intensywny rozwój zarówno schematów zarządzania, jak również postępującą cyfryzację. W opinii GIF „główne szanse rozwojowe płyną z możliwości stworzenia i wykorzystania narzędzi teleinformatycznych oraz postępującej cyfryzacji rynku, która pozwoli na zwiększenie efektywności kontroli”. Można zatem domniemywać, że PIF planuje wdrożenie kolejnych narzędzi informatycznych, których i tak w aptekach jest już w ocenie farmaceutów bardzo dużo…
Placówki obrotu pozaaptecznego pod lupą PIF!
Sporą rewolucją w działalności Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej ma być zmiana dotycząca nadzoru i kontroli podmiotów prowadzących obrót produktami leczniczymi – niebędących ani aptekami, ani punktami aptecznymi. Do zadań Inspekcji Farmaceutycznej należy sprawowanie nadzoru nad warunkami wytwarzania i importu produktów leczniczych oraz nad jakością i obrotem produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi. W kontekście zadań Wojewódzkich Inspektorów Farmaceutycznych strategia PIF zakłada:
„… sprawowanie nadzoru nad jakością produktów leczniczych w aptekach i innych jednostkach prowadzących obrót detaliczny produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi”.
W dalszej części tekstu mowa jest także o podmiotach, co do których WIF będzie mógł prowadzić kontrole celem weryfikacji wypełniania przepisów prawa związanych z prowadzeniem obrotu produktami leczniczymi. Co do zasady będą to apteki, punkty apteczne, działy farmacji szpitalnej oraz placówki obrotu pozaaptecznego. A zatem GIF wsłuchuje się w oczekiwania i sugestie farmaceutów. Wszak już od dłuższego czasu podkreślają oni konieczność wprowadzenia nadzoru i kontroli nad placówkami innymi niż apteki, gdzie sprzedaż produktów leczniczych nie podlega praktycznie żadnej kontroli (czytaj również: Obrót pozaapteczny przyczyną zatruć lekami wśród małoletnich? Ministerstwo wskazuje inny powód…).
W opinii farmaceutów stwarza to zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentów, m.in. w związku z nienależytym przechowywaniem leków na sklepowych półkach i niekontrolowanym dostępem do nich dla wszystkich osób, w tym dzieci. Pytanie brzmi jednak, czy WIF, mając do nadzorowania ponad 12.000 aptek i ponad 1.180 punktów aptecznych będzie w stanie efektywnie sprawować kontrolę nad dodatkowymi prawie 11.000 pozostałymi placówkami?
Koniec z różnorodną interpretacją przepisów przez poszczególne WIF-y?
Założenia strategiczne Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej mają zostać wdrożone w życie do końca 2026 roku. W tym celu PIF chce wprowadzić kilka projektów, mających na celu umożliwić spełnienie tego terminu w praktyce. Jednym z nich jest projekt Standaryzacji.
Zgodnie z założeniami tego projektu w nowej odsłonie inspekcji ma obowiązywać „jednolite orzecznictwo całej PIF poprzez wdrażanie wytycznych Głównego Inspektora Farmaceutycznego”. Byłby to zatem koniec problemów, jakie niejednokrotnie zgłaszali farmaceuci po kontrolach poszczególnych WIF. Chodzi o różne i niejednolite podejście konkretnych inspektoratów do poszczególnych kwestii w zakresie kontrolowanych placówek. Nowa strategia ma to zmienić.
Co więcej – wszelkie zagadnienia mają być omawiane podczas wspólnych spotkań PIF z interesariuszami. Daje to nadzieję na to, że uda się wypracować wspólny język w relacjach pomiędzy PIF a jednostkami kontrolowanymi (czytaj również: Inspekcja Farmaceutyczna chce się zmieniać. Projekt strategii oddany do konsultacji).
PIF będzie zachęcać do pracy w szeregach GIF i WIF
Nie od dziś wiadomo, że Inspekcja Farmaceutyczna boryka się z brakami kadrowymi – zwłaszcza w kontekście samych inspektorów. Zauważa to również sama PIF, dlatego też w ramach strategii na lata 2023-2026 zakłada się wprowadzenie projektu GIF Atrakcyjnym Pracodawcą oraz projektu Automatyzacji.
Wspomniane projekty obejmują zarówno możliwość rozwoju i dodatkowego szkolenia obecnych pracowników inspekcji (mają oni zostać dodatkowo przeszkolenie m.in. z zakresu ZSMOPL i PLMVS w celu lepszego wykorzystania ich funkcjonalności), jak również wprowadzenie pozafinansowych metod motywacji dla obecnych i przyszłych pracowników. Czy to wystarczy, aby zainteresować pracą w inspekcji nowe osoby? Czas pokaże…
Na koniec warto wspomnieć o tym, że GIF planuje wprowadzić ankietę satysfakcji Ministerstwa Zdrowia z raportów o dostępności do leków. Obecne problemy i trudności w tym zakresie sprawiają, że w polskich aptekach nagminnie odnotowywane są liczne braki produktów leczniczych. Czy pomysł ankiety dla MZ sprawi, że raporty o brakach leków skurczą się o kilka pozycji? Miejmy taką nadzieję.
Czego w strategii zabrakło?
Jak się okazuje w przedstawiona przez GIF „Strategia…” wzbudziła też szereg negatywnych komentarzy. Farmaceuci w mediach społecznościowych wskazują chociażby, że w procesie jej opiniowania nie wzięła udziału Naczelna Izba Aptekarska. Niejasnym pozostaje dlaczego tak się stało, szczególnie że zaproszenie do przesyłania uwag GIF opublikował na swojej stronie jeszcze w styczniu 2022 roku. Uwagi mógł zatem zgłaszać każdy.
Farmaceuci zwracają też uwagę, że dokument jest bardzo ogólnikowy i w zasadzie większość jego założeń jest na tyle uniwersalnych, że można je odnieść do innych instytucji. Poza tym wskazuje się też, że „Strategia…” nie została imiennie przez nikogo podpisana.
©MGR.FARM
