REKLAMA
Magazyn mgr.farm
pt. 9 grudnia 2022, 09:34

W oczekiwaniu na kursy kwalifikacyjne dla farmaceutów…

Kursy kwalifikacyjne to możliwość zdobywania dodatkowych uprawnień, którą od niedawna mogą cieszyć się farmaceuci – a przynajmniej na papierze. Dlaczego żaden z kursów, ujętych w niedawno opublikowanym rozporządzeniu, jeszcze nie ruszył? Przyczyny tego stanu rzeczy należy upatrywać w dezaktualizacji oraz błędach, które aktualnie znajdują się w treści obowiązujących aktów prawnych.

Wszystko wskazuje na to, że za kurs kwalifikacyjny farmaceuci będą musieli zapłacić z własnej kieszeni.
Wszystko wskazuje na to, że za kurs kwalifikacyjny farmaceuci będą musieli zapłacić z własnej kieszeni.

Ponad dwa miesiące temu, a dokładnie 20 września, weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie kursów kwalifikacyjnych dla farmaceutów. To akt wykonawczy do Ustawy o zawodzie farmaceuty. Na mocy tego rozporządzenia ma powstać program kursów, które umożliwią farmaceutom podniesienie swoich kwalifikacji i zwiększenie uprawnień w ramach wykonywanego zawodu. W proces przygotowania takiego programu szczególnie zaangażowane jest Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego (CMKP). Dlatego Łukasz Waligórski zapytał Dyrektora CMKP o postępy w pracach nad programem oraz szacowanych terminach organizacji kursów kwalifikacyjnych (czytaj również: Wkrótce ruszą kursy dla farmaceutów ze szczepień przeciw COVID-19).

Kursy kwalifikacyjne w pigułce

Prof. dr hab. n. med. Ryszard Gellert podczas programu „Kwadrans z farmacją” powiedział, że program kursów jest w trakcie opracowywania przez powołany do tego zespół, jednak nie wiadomo, czy zostanie wprowadzony w pierwotnej formie. Ma to związek ze zmianami legislacyjnymi w Ustawie o zawodzie farmaceuty, obejmującymi czas trwania kursu. Dlatego na ten moment trudno ocenić, kiedy takie kursy kwalifikacyjne będzie można odbyć.

W ustawie powiedziano, jakie to mają być kursy kwalifikacyjne dla farmaceutów. Wymieniono trzy i jeszcze podano, jak długi ma być czas tych kursów – 2 miesiące. Ministerstwo – pod wpływem sugestii ze strony środowiska farmaceutycznego, jak i naszych – doszło do wniosku, że rzeczywiście skoro można było nauczyć szczepień w ciągu dosłownie dwóch dni nauki czy trzech, to dlaczego mamy to teraz robić przez dwa miesiące, skoro udowodniono na 9000 przypadków, że można to zrobić w krótszym czasie. Taka zmiana jest zaplanowana, lecz proces legislacyjny musi trochę potrwać – zapowiedział Dyrektor CMKP.  

Za przygotowanie programu kursów kwalifikacyjnych od strony merytorycznej odpowiada zespół, w skład którego wchodzą m.in. Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, Konsultant krajowy w dziedzinie farmacji klinicznej, Konsultant krajowy w dziedzinie farmacji aptecznej, Konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii. Program ten zostanie przedstawiony CMKP do akceptacji, a następnie przedstawiony Ministrowi Zdrowia do podpisu (czytaj również: Kursy kwalifikacyjne dla farmaceutów. Na jakim etapie są prace?).

Wszystko wskazuje na to, że za kurs kwalifikacyjny farmaceuci będą musieli zapłacić z własnej kieszeni. Zdaniem Dyrektora CMKP kursy kwalifikacyjne mogłyby odbywać się na ostatnim roku studiów farmaceutycznych, jednak póki co nie jest to planowane.



Rozporządzenie też do poprawy

Zgodnie z aktualną wersją Rozporządzenia kursy mają przygotowywać do badania kwalifikacyjnego i szczepienia przeciwko SARS-CoV-2, natomiast w przypadku grypy w akcie prawnym widnieje tylko zapis, mówiący o badaniu, nie o szczepieniu. Rodzi to nierówność, ponieważ farmaceuci, którzy wcześniej ukończyli stosowne szkolenie, mogli wykonywać zarówno badania, jak i szczepienia.

Gość „Kwadransa z farmacją” skomentował tę sytuację, stwierdzając, że problem ten zaistniał, ponieważ w czasie, kiedy były przygotowywane przepisy prawne, osobno rozpatrywano kwestię kwalifikacji i szczepienia przeciw grypie. Według najnowszych informacji Ministerstwo Zdrowia pracuje obecnie nad uregulowaniem również i tej kwestii.

Jak to z tymi specjalizacjami?

Spośród wszystkich specjalizacji dostępnych dla farmaceutów przez CMKP w środowisku farmaceutycznym najczęściej mówi się o farmacji aptecznej, jednak w dość negatywny sposób. Według wielu farmaceutów jest to propozycja skierowana tylko do pasjonatów zainteresowanych swoich indywidualnym rozwojem, jednak nie mająca odzwierciedlenia w rozwoju kariery zawodowej. Jak rzeczywiście wygląda popularność specjalizacji w naszym kraju? (czytaj więcej: Farmaceuta szpitalny ze specjalizacją nie zarobi więcej? NRA sygnalizuje problem…).

Dziedzin specjalizacyjnych dla farmaceutów jest 9. Na pierwszym miejscu znajduje się farmacja apteczna, na którą zapisało się 350 osób z 750 wszystkich kandydatów na specjalizacje. Na drugiej pozycji uplasowała się farmacja szpitalna z liczbą 177 farmaceutów. Pozostałe osoby specjalizowały się w jednej z 6 pozostałych dziedzin – tych, które posiadają miejsca akredytowane do prowadzenia specjalizacji. Niestety 3 specjalizacje z listy CMKP nie posiadają takich miejsc, dlatego nie są one prowadzone.

Żeby zdobywać odpowiedni status specjalisty w każdej z tych 9 dziedzin, trzeba mieć miejsca akredytowane do prowadzenia specjalizacji. Chcę przypomnieć ze smutkiem, że dla trzech specjalizacji nie ma ani jednego takiego miejsca. Ja się zastanawiam, czy nikt w Polsce tego nie umie robić, czy nikt nie chce tego robić. Ja mogę oczywiście apelować, żeby takie miejsca zostały stworzone, ale nawet minister nie może nakazać nikomu, żeby takie miejsca otworzył – wyjaśnił gość „Kwadransa z farmacją”.  

©MGR.FARM

Artykuł sponsorowany
Redakcja mgr.farm

Dobezylan wapnia i jego praktyczne zastosowania

2 lutego 202315:37

KILKA SŁÓW TEORII Dobezylan wapnia, czyli sól wapniowa kwasu dobezylowego, to związek o dobrze poznanej budowie i funkcjach [2,3]. Po raz pierwszy pojawił się w Farmakopei Europejskiej w 1997 roku, zaś od roku 2001 funkcjonuje w obiegu na rynku farmaceutycznym [4]. Dobezylan wapnia usprawnia krążenie żylne i działa ochronnie na naczynia krwionośne. Dobezylan wapnia to […]

KILKA SŁÓW TEORII

Dobezylan wapnia, czyli sól wapniowa kwasu dobezylowego, to związek o dobrze poznanej budowie i funkcjach [2,3]. Po raz pierwszy pojawił się w Farmakopei Europejskiej w 1997 roku, zaś od roku 2001 funkcjonuje w obiegu na rynku farmaceutycznym [4]. Dobezylan wapnia usprawnia krążenie żylne i działa ochronnie na naczynia krwionośne. Dobezylan wapnia to substancja o wielokierunkowym działaniu, choć nie wszystkie
mechanizmy jego funkcjonowania zostały do końca poznane [2,3,4]. To, co nie podlega wątpliwości to fakt, że związek ten jako swój punkt uchwytu upatrzył sobie śródbłonek i błonę podstawną naczyń włosowatych [2,3]. To właśnie te miejsca stają się celem działania cząsteczek dobezylan wapnia i to dzięki temu obserwuje się konkretne efekty jego oddziaływania na organizm. Mówiąc dość ogólnie dobezylan wapnia to związek angioprotekcyjny i flebotoniczny. Oznacza to nic innego jak to, że wykazuje on działanie ochronne na naczynia krwionośne [2,4,5]. Konsekwencją jego interakcji ze śródbłonkiem naczyń jest m.in.:

  • Zmniejszenie przepuszczalności naczyń włosowatych wywołaną chociażby histaminą,
    bradykininą czy też serotoniną
  • Poprawa drenażu limfatycznego w obrębie mikrokrążenia
  • Zmniejszenie agregacji płytek krwi, wywołanej obecnością trombiny lub kolagenu
  • Zmniejszenie agregacji erytrocytów i zwiększenie ich elastyczności, co w konsekwencji przyczynia się do spadku lepkości krwi i lepszego jej przepływu przez naczynia
  • Zmniejszenie łamliwości naczyń włosowatych
  • Zmniejszenie poziomu stresu oksydacyjnego w obrębie ścian naczyń [2,3,4].
Powyższe właściwości dobezylanu wapnia pozwalają mu posiadać szerokie spektrum zastosowań. Gdzie zatem można wykorzystać wymienione powyżej właściwości tego związku?


PRAKTYCZNE ZASTOSOWANIA DOBEZYLANU WAPNIA

Związki o właściwościach ochronnych na naczynia włosowate znajdują zastosowanie najczęściej w farmakoterapii schorzeń naczyń żylnych. W przypadku dobezylanu wapnia głównym jego zastosowaniem obecnie wydaje się być wskazanie do stosowania w przypadku przewlekłej niewydolności żylnej (PNŻ) [4,5,6]. Przewlekła niewydolność żylna to nic innego, jak niezdolność żył do jednokierunkowego transportu krwi w kierunku serca [3]. Schorzenie potrafi skutecznie wyeliminować chorego z normalnego funkcjonowania, z niezdolnością do pracy włącznie [3]. Wynika to przede wszystkim z uciążliwych objawów, do których zaliczyć można przede wszystkim:
  • Uczucie ciężkości kończyn
  • Mrowienie w obrębie kończyn
  • Skurcze, zwłaszcza w porze nocnej
  • Obrzęki i dolegliwości bólowe
  • Żylaki kończyn dolnych [3]

Dobezylan wapnia z powodzeniem stosowany jest w farmakoterapii schorzeń żylnych, związanych w niewydolnością krążenia żylnego. Metaanalizy badań z udziałem dobezylanu pokazują nawet, że im bardziej zaawansowane są zmiany chorobowe, tym lepsza jest skuteczność lecznicza związku [3]. Ta sama analiza pokazała też, że dobezylan wapnia zmniejsza efektywnie ilość nocnych skurczy, a co najważniejsze z punktu widzenia normalności – jego stosowanie poprawia komfort pacjentów [3]. Biorąc pod uwagę fakt, że dobezylan wapnia hamuje nadmierną przepuszczalność naczyń i usprawnia przepływ krwi w ich obrębie należałoby się spodziewać, że skutkiem tego będzie redukcja występujących w przebiegu PNŻ obrzęków kończyn. Potwierdzają to badania nad dobezylanem. W badaniu K.H. Labs (Phlebology 2004) uzyskano statystycznie lepsze wyniki spadku dla kryterium objętości dolnej części nogi w grupie dobezylan aniżeli w grupie kontrolnej. Dobezylan przyczynił się do 24% spadku objętości, czyli obrzęku nóg [6]. Dobezylan wapnia znajduje też zastosowanie w farmakoterapii hemoroidów [8]. Występowanie hemoroidów wiąże się z poszerzeniem naczyń żylnych, zakrzepicą i wzrostem gęstości mikrokrążenia w obrębie poduszek odbytu. Terapia dobezylanem wapnia okazuje się mieć dobre wyniki – zwłaszcza w połączeniu ze zmianą diety (stosowanie błonnika pokarmowego). Po jego zastosowaniu zmniejsza się ilość krwawień i redukcji ulega stan zapalny [8].

Ważne – stosowanie dobezylanu nie wiąże się z większą liczbą krótkoterminowych działań niepożądanych aniżeli ma to miejsce w przypadku placebo [3]. Równocześnie jest on dobrze tolerowany przez pacjenta.

DOBEZYLAN WAPNIA W APTEKACH

Jeszcze nie tak dawno dobezylan wapnia dostępny był na receptę jako preparat Calcium Dobesilate. Obecnie dobezylan wapnia można już bez problemu zakupić bez konieczności umawiania się na wizytę lekarską [3]. Lekiem bez recepty jest Dobenox Forte, który ma postać doustnych tabletek. Jedna tabletka zawiera 500 mg dobezylanu wapnia. Dobenox Forte znajduje zatem zastosowanie tam, gdzie punkty uchwytu ma jego substancja czynna. Wskazaniami do stosowania tego leku OTC są:
  • Objawy przewlekłej niewydolności krążenia żylnego kończyn dolnych (bóle i nocne kurcze nóg, uczucie ciężkości nóg, parestezje, obrzęk, zmiany skórne na tle zastoju
    krwi)
  • Żylaki kończyn dolnych
  • Objawowe leczenie żylaków odbytu [9].

Zalecaną dawką w terapii PNŻ są 1-2 tabletki na dobę, czyli 500-1000 mg dziennie. Stosowanie farmakoterapii w przewlekłej niewydolności żylnej oraz hemoroidach to pierwsza, po zmianie diety i stylu życia rekomendowana droga efektywnej terapii [7,8].


Bibliografia:

1. Farmakoterapie chronickeho zilniho onemocneni, Lukas Hnatek, Interni Med. 2014; 16(3): 93-97
2.Dobezylan wapnia – nowe zastosowania, Karolina Lesner, Adam Reich, Forum Dermatologicum 2016, tom 2, nr 4, 134-138

3. Calcium dobesilate for chronic venous insufficiency: a systematic review, Agustin Ciapponi, et.al., Angiology, Volume 55, Number 2, 2004
4. Calcium dobesilate and micro-vascular diseases, Jie Liu, Shulin Li, Dong Sun, Life Sciences 221 (2019) 348-353
5. Phlebotonics for vebous insufficiency (Review), Martinez-Zapata MJ, et.al., Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 4., Art.No.: CD003229
6. Effectiveness and safety of calcium dobesilate in treating chronic venous insufficiency: randomized, double-blind, placebo-controlled trial, K.H. Labs, et.al., Phlebology 2004; 19: 123-130
7. A randomized, double-blind multicentre clinical trial comparing the efficacy of calcium dobesilate with placebo in the treatment of chronic venous disease, M.J. Martinez-Zapata, et.al., Eur J Vasc Endovasc Surg, 35, 358-365 (2008)
8. Hemorrhoids: from basic pathophysiology to clinical management, Varut Lohsiriwat, World J Gastroneterol 202 May 7; 18(17): 2009-2017
9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dobenox Forte.

DOBENOX Forte, 500 mg, tabletki powlekane. Skład: 1 tabletka zawiera 500 mg wapnia dobezylanu jednowodnego (Calcii dobesilas monohydricus). Substancja pomocnicza o znanym działaniu: laktoza jednowodna. Postać farmaceutyczna: tabletka powlekana. Wskazania do stosowania: Objawy przewlekłej niewydolności krążenia żylnego kończyn dolnych (bóle i nocne kurcze nóg, uczucie ciężkości nóg, parestezje, obrzęk, zmiany skórne na tle zastoju krwi), żylaki kończyn dolnych.
Objawowe leczenie żylaków odbytu. Dawkowanie i sposób dawkowania: Zalecana dawka dobowa dla osób dorosłych to 500 mg do 1000 mg dobezylanu wapnia jednowodnego: niewydolność żylna zwykle od 500 mg do 1000 mg na dobę; tj. 12 tabletki na dobę; żylaki odbytu zwykle od 500 mg do 1000 mg na dobę; tj. 12 tabletki na dobę. Podanie doustne. Tabletki należy przyjmować po posiłkach w celu uniknięcia lub zminimalizowania objawów niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Specjalne ostrzeżenie i środki ostrożności dotyczące stosowania: Ostrożnie stosować u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy, z nawracającym zapaleniem błony śluzowej żołądka oraz z niewydolnością nerek. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek, jeśli konieczna jest dializoterapia, dawkę produktu leczniczego należy zmniejszyć. Na podstawie doniesień o działaniach niepożądanych stwierdzono, że przyjmowanie wapnia dobezylanu jednowodnego może bardzo rzadko wywołać agranulocytozę, związaną prawdopodobnie z reakcją nadwrażliwości. Agranulocytoza może objawiać się wysoką gorączką, zakażeniami w obrębie jamy ustnej, bólem gardła, zmianami zapalnymi w obrębie odbytu i narządów płciowych oraz innymi objawami, które wskazują na zakażenie. Pacjent musi być poinformowany, że w razie wystąpienia jakichkolwiek objawów zakażenia, powinien zgłosić je lekarzowi. W razie wystąpienia takiej sytuacji, konieczne jest sprawdzenie morfologii krwi wraz z rozmazem oraz zaprzestanie stosowania produktu leczniczego. Produkt zawiera laktozę jednowodną. Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozygalaktozy. Jedna tabletka DOBENOX Forte zawiera 50 mg laktozy. Działania niepożądane: Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z konwencją MedDRA: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Zaburzenia żołądka i jelit: Rzadko: nudności, biegunka. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Rzadko: odczyny skórne. Zaburzenia mięśniowoszkieletowe i tkanki łącznej: Rzadko: bóle stawów. Zaburzenia krwi i układu chłonnego: Bardzo rzadko: agranulocytoza. Opisywane działania niepożądane na ogół przemijały samoistnie po zaprzestaniu leczenia. W razie wystąpienia objawów zakażenia produkt należy odstawić. Podmiot odpowiedzialny: PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCJI FARMACEUTYCZNEJ HASCOLEK S.A. 51131 Wrocław, ul. Żmigrodzka 242E. Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: pozwolenie nr 22090. Kategoria dostępności: produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza OTC. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z zatwierdzoną charakterystyką preparatu. Dalsze informacje dostępne na życzenie.

1) Wśród preparatów z calcium dobesilate dostępnych bez recepty wg. IMS Dataview, 10B1C SYSTEMATIC ANTIV. CAPS/TABS MAT 04/2022. 2) Przy stosowaniu Dobenox Forte i dawkowaniu 500 mg dobezylanu wapnia dziennie. 3) CHPL Dobenox Forte.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]