REKLAMA
czw. 4 sierpnia 2022, 12:33

Aptekom został niecały miesiąc na dostosowanie do nowych wymogów

Od 1 września zaczną obowiązywać nowe wymogi lokalowe wobec aptek, w których odbywają się szczepienia przeciw COVID-19 i przeciw grypie. Choć było wiadomo o nich od początku roku, część placówek może mieć problem z dostosowaniem się do nich…

Szczepienia w aptekach- instrukcja video przygotowana przez NFZ, jak zawierać umowy na wykonywanie i realizację szczepień (fot. Shutterstock)
Farmaceuci oceniają, że konieczne jest wydłużenie czasu na dostosowanie się aptek do nowych wymogów (fot. Shutterstock)

8 miesięcy miały apteki, w których odbywają się szczepienia przeciw COVID-19, na dostosowanie się do nowych wymogów, jakie wprowadziły dwa rozporządzenia Ministra Zdrowia z 31 grudnia 2021 r. Mowa o „rozporządzeniu w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki” oraz „rozporządzeniu w sprawie wykazu pomieszczeń wchodzących w skład powierzchni podstawowej i pomocniczej apteki”.

Oba dokumenty oraz nowe wymogi dla szczepiących aptek procedowano pod koniec ubiegłego roku. Wywołały wtedy wiele kontrowersji w środowisku farmaceutycznym. Początkowo resort zdrowia chciał, aby w aptekach znajdowały się dodatkowe pomieszczenia, takie jak izby przyjęć, szatnia czy archiwum. Aptekarze wskazywali, że takim wymogom byłoby zdolnych sprostać niewiele placówek (czytaj również: Izba przyjęć w aptece? Zaskakujący projekt Ministerstwa Zdrowia…).

W rezultacie po wielu głosach sprzeciwu, resort zdrowia złagodził wymogi wobec aptek. Wprowadzono też 8-miesięczny okres przejściowy, pozwalając aptekom do końca sierpnia 2022 roku szczepić na dotychczasowych warunkach. W rezultacie od 1 września zaczynają obowiązywać nowe wymagania dotyczące zarówno lokalu apteki, w której odbywają się szczepienia, jak i jego wyposażenia (czytaj również: Na te rozporządzenia czekali farmaceuci chcący szczepić przeciw grypie!).

– Nowe wymogi dla aptek, w których będą wykonywane szczepienia po 1 września 2022 r., są zdecydowanie mniej abstrakcyjne, niż miało to miejsce w projekcie rozporządzenia, który to spowodował uzasadnione oburzenie środowiska farmaceutów – przyznaje Marcin Repelewicz, prezes Okręgowej Rady Aptekarskiej we Wrocławiu.

Za mało czasu na dostosowanie?

Okazuje się, że na niecały miesiąc przed wejściem w życie nowych wymogów w środowisku farmaceutycznym pojawiają się jednak głosy, że część placówek nie zdoła się dostosować do nich. Jak relacjonuje portal cowzdrowiu.pl, podczas niedawnego posiedzenia doraźnego Zespołu problemowego ds. ochrony zdrowia Rady Dialogu Społecznego, Iga Jaroszewska reprezentująca Pracodawców RP wskazała, że okres dostosowania się do nowych wymogów przypadł na okres 6. fali COVID-19. W jej ocenie to może utrudniać proces modernizacji pomieszczeń placówek.

– Do 1 września apteki będą musiały się dostosować do wymogów, które między innymi będą umożliwiały im wykonywanie szczepień w tym szczepień przeciwko COVID-19. W związku z tym chciałabym zapytać, czy w związku z ogromnym zainteresowaniem szczepieniami w aptekach, ministerstwo zdrowia przewiduje możliwość wydłużenia czasu koniecznego na dostosowanie się do nowych wymogów? – pytała Jaroszewska podczas posiedzenia RDS.

Głos w tej sprawie zabrał też przedstawiciel Naczelnej Rady Aptekarskiej, mgr farm. Marian Witkowski. Ocenił, że „półroczny okres na dostosowanie się aptek do nowych wymogów, jaki został im narzucony w marcu tego roku, okazuje się być okresem krótkim”. Jak relacjonuje portal cowzdrowiu.pl, Witkowski zwrócił również uwagę na to, że apteki w ostatnich dwóch kwartałach zrealizowały około 30% wszystkich szczepień przeciw COVID-19 i były jedynymi punktami szczepień, które były czynne również w weekendy.

– Stąd też możliwość przebudowania i dostosowania lokalu do wymogów rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki były ograniczone – wskazał Witkowski, pełniący funkcje Prezesa Okręgowej Rady Aptekarskiej w Warszawie i skarbnika NRA.

W jego ocenie konieczne jest zatem wydłużenie czasu na dostosowanie się aptek do nowych wymogów.

Co tak naprawdę muszą zmienić aptek?

A co muszą zmienić w swoich lokalach apteki, aby spełniać od 1 września nowe wymogi? Wszystko tak naprawdę zależy od tego, w jaki sposób do tej pory odbywały się w nich szczepienia. W ocenie farmaceuty Łukasz Przewoźnika, nowe rozporządzenia w rzeczywistości nie wymuszają na aptekach wielkich zmian, w porównaniu z obecnymi wymogami (czytaj również: Apteka musi w widocznym miejscu umieścić dane farmaceuty odpowiedzialnego za szczepienie).

– Najistotniejsze dla nas informacje płynące z dokumentu, dotyczące szczepień to utrzymanie możliwości szczepienia w izbie ekspedycyjnej, ale pod warunkiem wygospodarowania pomieszczenia ze ścianek działowych, dalsza możliwość szczepienia w pokoju administracyjno szkoleniowym, wymóg posiadania w tych pomieszczeniach umywalki z baterią z ciepłą i zimną wodą lub umywalki mobilnej oraz zapewnienie miejsca pozwalającego na pozostawienie odzieży wierzchniej pacjenta poddającego się szczepieniu – mówi Przewoźnik.

Jak przyznaje, w aptece w której on prowadzi punkt szczepień, wielkich zmian w związku z nowymi wymogami, nie będzie.

– Szczepienia przeprowadzam w przystosowanym do tego pokoju „kierownika”. Niemniej jednak od września musi się w nim pojawić obowiązkowo umywalka mobilna. Szczepienia wykonuje w aptece od ponad roku więc przez ten czas udało się w sposób komfortowy przygotować odpowiednio to pomieszczenie i tak zorganizować sam proces związany ze szczepieniami, aby w żaden sposób nie kolidowało to z podstawowymi czynnościami, które wykonuje się w aptece. I to się z powodzeniem udaje – wyjaśnia farmaceuta.

Największe zmiany w izbie ekspedycyjnej

Słowa Łukasza Przewoźnika potwierdza też Marcin Repelewicz, który zauważa, że apteki, w których prowadzi się obecnie szczepienia w pokojach administracyjno-szkoleniowych, najmniej odczują zmiany wymogów.

– Tu wymagana jest, tak jak dotychczas, specjalna procedura z uwagi, iż pacjent jest wprowadzany do części zastrzeżonej dla personelu apteki. Nie mniej jednak praktyka pokazuje, że jest to wykonalne, bezpieczne i nie przeszkadza w podstawowej działalności apteki – mówi prezes Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej.

Jego zdaniem największym problemem i jednocześnie zmianą w wymogach pomieszczenia, jest konieczność posiadania umywalki, bo warunki lokalowe wielu aptek uniemożliwiają spełnienie tego wymogu. Dlatego większość decyduje się na dozwoloną alternatywę w postaci umywalki mobilnej. Apteki muszą też zainwestować w zamykaną na klucz szafę przeznaczoną do przechowywania dokumentacji medycznej pacjentów poddanych szczepieniu ochronnemu lub opiece farmaceutycznej.

– Największy problem pojawi się w aptekach, w których szczepienia odbywają się teraz w ekspedycji. Konieczność wydzielenia przy pomocy „ścianki” odpowiedniego pomieszczenia, nie zawsze jest możliwa. A tam gdzie jest, często z uwagi na problemy sektora budowlanego, termin dostosowania się jest nierealny – mówi Marcin Repelewicz.

Te słowa potwierdzają też inni pytani przez nas farmaceuci. Niektórzy wskazują, że stawiając w izbie ekspedycyjnej ścianki działowe, napotykali na tak prozaiczne problemy, jak chociażby ich wysokość. Czy ścianka działowa musi ciągnąć się aż do sufitu? Jeśli tak, to poważny problem miałby apteki mieszczące się w centrach handlowych, gdzie sufity są bardzo wysokie. Jeśli nie, to jak wysoka taka ścianka działowa powinna być? Na te pytania, odpowiedzi na bieżąco udzielali inspektorzy farmaceutyczni…

Remont trzeba zgłosić do WIF

Osobną kwestią pozostaje zresztą też zgłoszenie zmian w aptece do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Prezes Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej zwraca uwagę, że każdą zmianę w rozmieszczeniu i przeznaczeniu funkcyjnym pomieszczeń apteki należy zgłosić do WIF. Potwierdził to zresztą niedawno Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w wydanej przez siebie interpretacji indywidualnej (czytaj więcej: Remont w aptece: czy trzeba go zgłosić Inspekcji Farmaceutycznej?).

– Trzeba pamiętać, że rozkład pomieszczeń jest integralną częścią zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Dlatego wszelkie zmiany w planach i opisach technicznych muszą zostać zgłoszone do WIF. Niedochowanie tego obowiązku może się wiązać z konsekwencjami ze strony inspekcji – ostrzega Repelewicz.

Łukasz Przewoźnik jest przekonany, że zmiany, które jego czekają w aptece nie będą wymagały zgłoszenia do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego. Przyznaje jednak w przypadku aptek, które tworzą nowe pomieszczenie w postaci pokoju opieki farmaceutycznej, sytuacja wygląda inaczej.

– Z pewnością stworzenie nowego pomieszczenia w aptece o którym mowa w rozporządzeniu czyli tzw. pokoju opieki farmaceutycznej czy to poprzez jego wyodrębnienie z izby ekspedycyjnej czy też poprzez zmianę przeznaczenia innego pomieszczenia na taki pokój powinno zostać zgłoszone do odpowiedniego WIF-u – wskazuje Przewoźnik

Ministerstwo nic nie wie?

Jak się okazuje Ministerstwo Zdrowia jest zaskoczone informacjami o tym, że apteki prowadzące szczepienia mogą potrzebować więcej czasu na dostosowanie się do nowych wymogów lokalowych. Jak relacjonuje portal cowzdrowiu.pl – dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia – Łukasz Szmulski – przekonywał podczas posiedzenia RDS, że tego typu sygnały o problemach po stronie aptek nie docierały do resortu.

– Nie otrzymywaliśmy sygnałów wskazujących na potrzebę wydłużenia okresu dostosowawczego. Nie znamy również statystyk dotyczących tego, jaka liczba aptek nie jest w stanie się na czas dostosować. Po raz pierwszy słyszę o tym problemie – przyznał Szmulski.

Tymczasem prezes Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej w rozmowie z nami przyznaje, że zgłaszają się do niego farmaceuci z pytaniami o warunki prowadzenia szczepień, procedurę podłączenia do NPS i zmiany jakie należy wprowadzić od 1 września.

– Są to jednak pojedyncze osoby, nie obserwujemy dużej skali wątpliwości interpretacyjnych rozporządzenia. Zdecydowanie większe zainteresowanie jest ze strony farmaceutów, którzy chcieliby zdobyć lub uzupełnić uprawnienia do wykonywania i kwalifikacji do szczepień – mówi farmaceuta.

W zakresie realizacji szczepień przeszkolonych w ubiegłym roku zostało 9 tys. farmaceutów. Ci, którzy nie uzyskali takich uprawnień, obecnie nie mogą ich zdobyć, bo resort zdrowia zrezygnował z finansowania szkoleń. Problem jest o tyle istotny, że niedawno do aptek trafili kolejni absolwenci farmacji, którzy nie mają jak poszerzyć swoich uprawnień o możliwość wykonywania szczepień (czytaj również: Farmaceuci chcą przywrócenia szkoleń ze szczepień. Póki co przeszkolono ich tylko 9 tys.).

©MGR.FARM

Flora bakteryjna – jak o nią prawidłowo dbać?

11 kwietnia 202408:44

Flora bakteryjna człowieka kształtuje się od pierwszego dnia jego narodzin, a przez wszystkie następne lata podlega ciągłym fluktuacjom. Wpływ na zmianę składu i jakości mikrobiomu ma bardzo wiele czynników, m.in. stosowana dieta, przebyte infekcje, zażywane leki, aktywność fizyczna, przewlekły stres, zmiany hormonalne i szereg innych. [1][2]

Flora bakteryjna- jak o nią prawidłowo dbać? (fot. shutterstock.com)

Odpowiednio ukształtowana flora bakteryjna jelit jest jednym z najważniejszym elementów, warunkujących utrzymanie dobrego stanu zdrowia człowieka przez całe życie. Badania naukowe dowodzą, iż zachowanie homeostazy organizmu w dużej mierze zależy od składu mikrobiomu, a zmiany w nim zachodzące mogą przełożyć się na trwałe efekty, wpływające na funkcjonowanie całego organizmu przez wiele lat. [3]

Z tego powodu tak ważne jest, aby nie zaniedbywać własnego mikrobiomu, a w razie wystąpienia sytuacji, które mogą niekorzystnie wpływać na jego funkcjonowanie (np. infekcje z towarzyszącą biegunką, przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia hormonalne, przewlekły stres itp.), wspomagać organizm odpowiednimi preparatami probiotycznymi.[1][2]

Probiotyki a stosowanie leków z różnych grup terapeutycznych

Wbrew powszechnie panujacej opinii, według której probiotyki stosuje się jedynie podczas antybiotykoterapii, należy wziąć pod uwagę konieczność ich suplementacji podczas przyjmowania leków, mogących doprowadzić do dysbiozy jelitowej. Są to m.in. leki przeciwzapalne i przeciwbólowe z grupy NLPZ, często łączone z lekami hamującymi wydzielanie kwasu solnego z grupy IPP (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku). Połączenie to wpływa niekorzystnie zarówno na śluzówkę przewodu pokarmowego (działanie uszkadzające wywołane przez NLPZ), jak i na skład i liczebność bakterii jelitowych (dysbioza wywołana przez IPP). Badania naukowe dowiodły, iż stosowanie probiotyków równolegle z NLPZ i IPP zmniejsza negatywne działanie tychże leków na śluzówkę przewodu pokarmowego oraz działa korzystnie na mikrobiom. [4][5]

Ponadto, innymi lekami, mogącymi powodować niekorzystne zmiany w mikrobiomie i wywoływać zaburzenia żołądkowo – jelitowe są: statyny, metformina (szczególnie w początkowym okresie leczenia) oraz leki przeczyszczające. [5] Udowodniono, iż równoczesne stosowanie probiotyków w czasie zażywania leków z powyższych grup wiąże się ze zminimalizowaniem skutków dysbiozy jelitowej oraz poprawą szczelności nabłonka jelit. [4]

Odporność organizmu a stosowanie probiotyków

Co więcej, warto pamiętać również o profilaktycznym stosowaniu probiotyków w okresie zwiększonej zapadalności na infekcje, m.in. jesienią i zimą. Według badań naukowych aż 70% limfocytów człowieka związanych jest z tkanką limfatyczną jelit, której stymulacja odbywa się za pomocą mikrobiomu. Podawanie probiotyków ma więc niebagatelny wpływ na utrzymanie wysokiej odporności organizmu. [1]

Probiotykoterapia w przewlekłym stresie

Kolejnym istotnym czynnikiem, który w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie mikroflory jelitowej jest silny i przewlekły stres. [1] Według doniesień naukowych, istnieje wyraźny związek pomiędzy przyjmowaniem określonych szczepów probiotycznych, a reakcją organizmu na czynniki stresowe. Wykazano również, iż stosowanie probiotyków przez osoby zmiagające się ze stresem, poprawia szczelność nabłonka jelitowego i wpływa na obniżenie napięcia nerwowego.[6]

Mało urozmaicona dieta a probiotyki

Probiotyki zalecane są również podczas stosowania mało urozmaiconej diety. Badania wykazały, że nieprawidłowa (uboga w błonnik) dieta może prowadzić do namnażania w jelitach szkodliwych bakterii, co z kolei sktkuje wieloma problemami jelitowymi, takimi jak wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Suplementacja bakterii probiotycznych wpływa wówczas na poprawę składu i jakości mikrobiomu, co przekłada się na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia np. jelita drażliwego oraz objawów dyspeptycznych. [1][7]

Inne wskazania

Warto także pamiętać o zasadności stosowania probiotyków w czasie zmian hormonalnych, a także procesów starzenia się organizmu. Wykazano bowiem istnienie związku pomiędzy zmianami, zachodzącymi  w układzie endokrynnym, a składem mikroflory jelitowej.[2]

Ponadto, badania dowodzą, że przyjmowanie szczepów probiotycznych przez osoby, u których zachodzą procesy starzenia, korzystnie wpływa na różnorodność flory bakteryjnej jelit. [8]

Probiotyki wieloszczepowe – korzyści ze stosowania

Aby zapewnić sobie kompleksową probiotykoterapię warto wybierać takie preparaty, które zawierają wiele różnych szczepów bakteryjnych. Badania wykazały, iż kombinacja szczepów probiotycznych może wykazywać się większą skutecznością, niż stosowania tylko jednego szczepu, dzięki zachodzącemu synergizmowi działania. [9] Dla przykładu, preparat zawierający dziewięć różnych szczepów bakterii z rodzajów: Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus i Lactoccocus działa wielokierunkowo na mikrobiom, szybko wypełniając w nim ewentualne ubytki. [10] Co więcej, podczas wyboru probiotyku, dobrze jest zwrócić uwagę na obecność w nim substancji prebiotycznej (np. fruktoligosacharydów), która zapewnia szykie namnażanie szczepów probiotycznych w jelitach. [9]

Podsumowując, najczęstszym wskazaniem do stosowania probiotyków jest antybiotykoterapia. Jednak warto zdawać sobie sprawę z korzyści, wynikających z przyjmowania preparatów probiotycznych w sytuacjach, które mogą negatywnie wpłynąć na stan flory jelitowej, np. stosowanie leków typu NLPZ, IPP czy metforminy, mało urozmaicona dieta, zmiany hormonalne czy przewlekły stres. Warto również zwrócić uwagę na dobroczynne skutki stosowania probiotyków, zawierających wiele różnych szczepów bakteryjnych, mogących kompleksowo wpływać na mikrobiom organizmu.[2][4][5][6][9]

Źródła:

  1. M. Gałęcka i wsp., Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego, Insytut Mikroekologii w Poznaniu. Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2):50-59.
  2. H. Neuman i wsp., Microbial endocrinology: the interplay between the microbiota and the endocrine system, FEMS Microbiology Reviews 39(4), 2015. https://www.researchgate.net/publication/272624683_Microbial_endocrinology_the_interplay_between_the_microbiota_and_the_endocrine_system
  3. R.Witkowska-Wirstlein, M. U. Jurczyk , Czynniki determinujące kolonizację przewodu pokarmowego noworodka, Katedra Zdrowia Matki i Dziecka, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. http://www.przeglad.amp.edu.pl/uploads/2016/3/285_3_48_2016.pdf
  4. Węgielska, J. Suliburska, Wpływ leków na mikroflorę jelitową, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.
  5. https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/zaburzenia-flory-jelitowej-wywolane-lekami/
  6. Herman, Probiotics supplementation in prophylaxis and treatment of depressive and anxiety disorders – a review of current research, Psychiatr Pol 2019;53(2):459-473. https://www.psychiatriapolska.pl/Probiotics-supplementation-in-prophylaxis-and-treatment-of-depressive-and-anxiety,92392,0,2.html
  7. D. Winiarz i wsp., Probiotyki a zdrowie – dziś i jutro, Biul. Wydz. Farm. WUM, 2017, 10, 86-94.
  8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468501120300146
  9. Zaremba, Dobrodziejstwa probiotyków i prebiotyków oraz ich naturalne źródła. Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  10.  https://www.multilac.pl/multilac-kapsulki/?

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]