REKLAMA
czw. 16 marca 2023, 08:01

Atrakcyjność zawodu farmaceuty maleje… jaka będzie jego przyszłość?

Na jednej szali – sprzedawca leków. Na drugiej – zarządca potrzeb zdrowotnych lokalnej populacji. Co dziś waży więcej? Rola farmaceuty we współczesnym systemie opieki zdrowotnej i przewidywania przyszłości zawodu to motywy przewodnie jednej z ostatnich sesji Kongresu Wyzwań Zdrowotnych w Katowicach.

Farmaceuta przyszłości - to jeden z tematów Kongresu Wyzwań Zdrowotnych 2023
Aby przyszłość farmacji w Polsce malowała się w jasnych barwach, trzeba zadbać o atrakcyjność zawodu farmaceuty (fot. screen z transmisji HCC)

Dorota Mielcarek – szefowa serwisów zdrowotnych Wirtualnej Polski i moderatorka sesji – rozpoczęła dyskusję tematem usług farmaceutycznych. Zaproszeni goście w swoich wypowiedziach podkreślili, że obecnie przed polskim farmaceutą otwierają się drzwi nowych kompetencji, a przetarciem szlaków było szczególne zaangażowanie tej grupy zawodowej w walkę z pandemią COVID-19 oraz niedawno zakończony pilotaż przeglądów lekowych. Koordynator pomocniczy pilotażu – Piotr Merks – podsumował tę inicjatywę jako niezwykle udaną, gdyż ukazała ona niezwłoczną potrzebę wpisania przeglądu lekowego na stałe do systemu ochrony zdrowia w Polsce. Jednocześnie ustosunkował się on do kwestii edukacji farmaceutów w zakresie wykonywania tego świadczenia (czytaj również: Petycja do Ministra Zdrowia w sprawie przeglądów lekowych).

Jeśli chodzi o kompetencje, to ja zawsze tutaj rzucam anegdotę: czy można nauczyć kogoś jeździć na rowerze teoretycznie – mówiąc mu, jak ma to robić? No nie. Musimy wszyscy wsiąść na rower i zacząć jeździć – wtedy możemy podyskutować o tym, jak się jeździ. Jedni jeżdżą wyczynowo na downhillu, a inni jeżdżą po szosie. Oczywiście farmaceuci są doskonale przygotowani, niemniej wymagają na pewno pewnego wsparcia, aby usystematyzować to wszystko, co zdobywaliśmy na studiach – wyjaśnił Piotr Merks.

Wszyscy eksperci mówili jednym głosem, odnosząc się do aspektu finansowania nowych usług w aptekach. Padły apele i prośby o umieszczenie usług farmaceutycznych w koszyku świadczeń gwarantowanych – gdyż bez tego trudno mówić o dynamicznym rozwoju branży aptecznej (czytaj również:  Przeglądy lekowe, jako świadczenie gwarantowane, możliwe jeszcze w tym roku. Co z kształceniem farmaceutów?).

Pokażmy aptece, gdzie jej miejsce

Jak główne miejsce pracy farmaceuty, czyli aptekę, postrzega społeczeństwo? Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej – Elżbieta Piotrowska-Rutkowska – zaznaczyła, że apteka jest placówką ochrony zdrowia i w związku z tym farmaceuta nie był, nie jest i nie będzie sprzedawcą. Dowodem na wysoki poziom zaufania społecznego jest m.in. duża popularność szczepień w aptekach. Rolę apteki jako podmiotu sprawującego opiekę nad pacjentem zaakcentował również Marcin Łukasiewicz – dyrektor zarządzający i członek zarządu Medicover.

My jesteśmy dobrym przykładem w naszej mikroskali próby wdrożenia takiego modelu, w którym apteka stawała się integralną częścią dużego centrum medycznego. I oczywiście ta fizyczna obecność apteki była ważna, ale dużo ważniejsze było to, czego nie było widać – czyli współpraca farmaceutów z lekarzami i pacjentami. Niestety model ten został zduszony przez nową ustawę, która właściwie uniemożliwia otwieranie nowych aptek w dużych miastach. Ja osobiście uważam – rozumiejąc założenia ustawodawcy – że przynajmniej w miejscach, które świadczą usługi medyczne w dużej skali taka możliwość powinna być – powiedział Łukasiewicz.

Przyszłą szczególną rolę farmaceuty podkreśliła Justyna Kaźmierczak – przewodnicząca Platformy Aptecznej Pracodawców RP.

W niedalekiej przyszłości widzę farmaceutę jako optymalizatora farmakoterapii, jako partnera do dyskusji z całym personelem medycznym, jako osobę, która współpracuje z lekarzem na zasadzie farmakoterapii kontekstowej – opisała ekspertka.

Jak nie apteka, to co?

Sporo miejsca poświęcono ścieżkom kariery farmaceuty, które nie są związane z apteką. Prezes NRA nakreśliła szanse na zatrudnienie farmaceuty w przychodniach podstawowej opieki zdrowotnej (czytaj również: Farmaceutka w przychodni POZ pokazuje nową ścieżkę rozwoju zawodowego…).

Warto zastanowić się nad obecnością farmaceuty w POZ. Uważam, że to jest bardzo dobre rozwiązanie, które sprawdza się w innych krajach, chociażby w Hiszpanii – zauważyła Elżbieta Piotrowska-Rutkowska.

Inną wizją zawodu podzieliła się Iwona Kasprzak – dyrektor Departamentu Gospodarki Lekami Narodowego Funduszu Zdrowia.

Wyobrażam sobie, że farmaceuta, owszem, może być członkiem zespołu interdyscyplinarnego, jeśli chodzi o opiekę nad pacjentem, ale bardziej stawiałabym na opiekę szpitalną, opiekę specjalistyczną – stwierdziła Kasprzak.

Jeszcze inne wyobrażenie padło z ust Ewy Krajewskiej – Głównego Inspektora Farmaceutycznego.

– Ja widziałabym farmaceutę przyszłości głównie jako farmaceutę klinicznego, w szpitalu, przy pacjencie, w zespole multidyscyplinarnym. Już nie za pierwszym stołem w aptece – bo tutaj na pewno wejdzie automatyzacja – ale właśnie w świadczeniach. Też widziałabym przyszłość farmaceuty jako menadżera zarządzającego gospodarką lekiem w szpitalu, ale blisko zarządu szpitala – określiła minister.

Wspomnienie dawnej świetności

Kongres Wyzwań Zdrowotnych był także okazją do rozmowy o atrakcyjności zawodu farmaceuty. A ta z biegiem lat jest coraz mniejsza.

Wtedy kiedy ja wchodziłam na rynek apteczny, nikt nie traktował mojego zawodu i mnie jako sprzedawcy. To się zmieniło w okresie ostatnich 20-30 lat. Pytam: dlaczego? – mówiła prezes NRA.

Na pewno będziemy borykać się z zasobami ludzkimi, bo w tej chwili zainteresowanie farmacją jest dramatycznie niskie i będzie jeszcze gorsze. Problemem farmacji jest to, że studenci farmacji przenoszą się na wydziały pielęgniarskie, bo tam zarobki są większe – wyjaśnił prezes rady Śląskiej Izby Aptekarskiej – Mikołaj Konstanty.

Piotr Merks przytoczył wyniki badań, które jednoznacznie wskazują, że studia farmaceutyczne nie cieszą się taką renomą jak kiedyś. Zwrócił on też uwagę na to, że głównym celem zmian w programie studiów powinno być zwiększenie liczby zajęć praktycznych, co poparli pozostali specjaliści (czytaj również: Farmaceuta kliniczny – wyzwania, oczekiwania i przyszłość w Polsce).

Pierwsze badanie, które było prowadzone w zeszłym roku pokazało, że 6% absolwentów chce iść do pracy do apteki. Oczywiście finalnie skończy pewnie większość, niemniej jednak jest to troszeczkę przerażające. Najnowsze badanie, które za chwilę będzie prezentowane, mówi, że ponad 70% osób poszło na farmację, bo nie dostało się gdzie indziej. W trzecim badaniu oceniliśmy poziom umiejętności klinicznych, które są niezbędne do rozwoju usług klinicznych i to też nie wypadło dobrze – opisał Piotr Merks.

Potrzeba dalszej perspektywy

Mikołaj Konstanty podkreślił, że kluczem do uatrakcyjnienia zawodu są dalekosiężne plany, które stworzą optymalne warunki dla nowych adeptów sztuki farmaceutycznej.

– Spoglądając na to, co dzieje się w Europie, a co dzieje się w Polsce, to jednak rozbieżność w podejściu do młodych ludzi, jeśli chodzi o farmację, jest bardzo duża. Moim zdaniem cały czas brakuje nam wizji – myślę, że środowisko i samorząd taką wizję ma, ale może jest niespójna z tym, co przedstawia nam Ministerstwo. Wizje Ministerstwa są często w bardzo krótkiej perspektywie – przedstawił prezes rady Śląskiej Izby Aptekarskiej.

Co oprócz tego może stać na drodze do transformacji zawodu farmaceuty? Mikołaj Konstanty dostrzegł też mentalną przeszkodę.

– Farmaceuci są bardzo delikatną grupą zawodową. Dlaczego? Bo oni przez wiele lat byli wszystkim straszeni. Farmaceuci pamiętają, że, przyjmując receptę, oni się nie skupiali na tym, co było na tej recepcie, tylko sprawdzali czy ona ma dobry wymiar – bo wiedzieli, że za to spotka ich surowa kara finansowa. W związku z tym to jest niestety pewna naleciałość, która powoduje pewne lęki w zawodzie – opowiedział ekspert.

Czy zatem przyszłość polskiej farmacji maluje się w ciemnych barwach? Zdecydowanie nie. Jednak istotna będzie konsekwencja w walce o swoją pozycję w medycznym świecie.

©MGR.FARM

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]