We wtorek 21 stycznia Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zawodzie farmaceuty. Centrum Informacji Rządu wydało z tej okazji obszerny komunikat, wskazujący na liczne i niepodważalne korzyści wynikające z nowego aktu prawnego. Jednocześnie CIR w swojej informacji podkreśliło, że „w zakresie merytorycznego świadczenia opieki farmaceutycznej farmaceuta będzie niezależny od właściciela apteki”. Problem w tym, że w projekcie od kilku tygodni znajduje się błąd redakcyjny, który niezależność farmaceuty poddaje w wątpliwość (czytaj więcej: Rząd przyjął projekt ustawy o zawodzie farmaceuty. Czas na Sejm…).
Zapewnienie przez ustawę o zawodzie farmaceuty niezależności od właściciela apteki, jest jednym z najważniejszych zapisów dla większości aptekarzy. To on ma zagwarantować, że nie staną się oni zakładnikami pracodawcy, który będzie ich zmuszał do „wciskania” pacjentom niepotrzebnych produktów, pod groźbą zwolnienia. W rezultacie w projekcie ustawy znalazł się art. 36 ust. 2 mówiący, że: „Podmiot prowadzący aptekę, punkt apteczny lub dział farmacji szpitalnej jest obowiązany umożliwić aptekarzowi samodzielne podejmowanie decyzji w zakresie sprawowania opieki farmaceutycznej lub udzielania usług farmaceutycznych w zakresie, w jakim są one związane z prowadzoną przez ten podmiot działalnością” (czytaj również: Projekt ustawy o zawodzie farmaceuty do kosza? Niektórzy aptekarze krytykują…).
Wraz z tym zapisem do ustawy Prawo farmaceutyczne wprowadzono inny. Miał on określać wymiar kary dla właściciela, za niezapewnienie farmaceucie wspomnianej niezależności. W rezultacie do art. 103 ust. 2 Prawa farmaceutycznego (mówiącego o sytuacjach gdy Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny może cofnąć zezwolenie na prowadzenie apteki) dopisano nową okoliczność: „podmiot prowadzący aptekę w sposób uporczywy nie wykonuje obowiązku, o którym mowa w art. 36 ust. 2 ustawy z dnia … o zawodzie farmaceuty”. Innymi słowy, za uporczywe uniemożliwianie aptekarzowi samodzielnego podejmowania decyzji w zakresie opieki farmaceutycznej, właścicielowi ma grozić utrata zezwolenia na prowadzenie apteki.
Na czym polega błąd?
Problem w tym, że po licznych zmianach w projekcie i publikacji kolejnych jego wersji, resort zdrowia najwyraźniej pogubił się w numeracji artykułów ustawy o zawodzie farmaceuty. 31 grudnia 2019 r. w Rządowym Centrum Legislacyjnym opublikowano projekt (po zmianach Komisji Prawniczej), który w praktyce zlikwidował wspomnianą karę za uporczywe niezapewnianie aptekarzowi niezależności. A wszystko przez to, że dotychczasowy art. 36 ust. 2 zmienił numer na art. 35 ust. 2. Jednocześnie nie wprowadzono korekty w przepisie penalizującym.
Efekt błędu jest taki, że obecnie właścicielowi apteki grozi utrata zezwolenia, jeśli uporczywie uniemożliwia farmaceucie „niezwłocznie poinformowanie okręgowej izby aptekarskiej, której jest członkiem, o podjęciu lub zakończeniu wykonywania zawodu na obszarze jej właściwości”. Tak bowiem brzmi obecnie art. 36 ust. 2 ustawy o zawodzie farmaceuty.
Ten kuriozalny błąd po raz pierwszy znalazł się w projekcie ustawy o zawodzie farmaceuty 31 grudnia 2019 r. Co ciekawe Ministerstwo Zdrowia miało już okazję go naprawić – ale tego nie zrobiło. Na posiedzenie Rady Ministrów trafiła bowiem nowsza wersja projektu (z 16 stycznia), w której poprawiano inne błędy redakcyjne – tego najwyraźniej nie zauważono. Teraz najbliższą szansą na jego korektę będą poprawki, jakie będzie można zgłaszać podczas sejmowej Komisji Zdrowia. Oby Ministerstwo tym razem błąd dostrzegło. Trudno bowiem wyobrazić sobie przestrzeganie przepisów o zapewnieniu farmaceucie niezależności, przy jednoczesnym braku kar za naruszanie tego obowiązku… (czytaj również: Farmaceuta w aptece powinien być samodzielny i niezależny)
