REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Dostęp WIF do Dokumentów Realizacji Recept ułatwiłby nadzór nad obecnością farmaceuty w aptece

czw. 9 czerwca 2022, 11:12

W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego umożliwienie wojewódzkim inspektorom farmaceutycznym dostępu w Systemie Informacji medycznej (SIM) do recept wystawionych w postaci elektronicznej oraz Dokumentu Realizacji Recepty, ułatwiłoby sprawowanie nadzoru nad prawidłową obsadą personelu fachowego w aptekach.

Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazuje na działania, które mogą wzmocnić nadzór nad obecnością farmaceuty w aptece (fot. MGR.FARM)
Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazuje na działania, które mogą wzmocnić nadzór nad obecnością farmaceuty w aptece (fot. MGR.FARM)

W styczniu Podkarpacka Okręgowa Izba Aptekarska zachęcała farmaceutów do wysyłania petycji do Prezesa Rady Ministrów z żądaniem „wprowadzenia mechanizmów skutecznej kontroli obecności w aptece, w godzinach jej czynności, uprawnionego magistra farmacji”. Jednocześnie Izba udostępniła wzór takiej petycji, którą jeszcze w grudniu do Ministra Zdrowia wysłał jeden z jej członków (czytaj również: Izba aptekarska zachęca do wysyłania petycji. Czego dotyczy?).

W petycji można było przeczytać, że zgodnie z art. 92 Ustawy prawo farmaceutyczne, w godzinach pracy apteki w jej lokalu znajduje się zatrudniony w niej farmaceuta lub farmaceuta wykonujący swoje obowiązki w aptece na innej podstawie prawnej”.

REKLAMA

– Rzeczywistość aptekarska pokazuje jednak, że nagminnie dochodzi do łamania tego zapisu poprzez dopuszczanie do funkcjonowania aptek bez farmaceuty. Znany jest przypadek kiedy to kilka lat temu w wielkopolskim Jarocinie nieuprawniona do tej czynności technik farmaceutyczny wydała narkotyczny przeciwbólowy środek odurzający w dawce dziesięciokrotnie wyższej niż zapisana na recepcie. Nie trzeba udowadniać jaki skutek wywołuje taka pomyłka – czytamy w petycji.

REKLAMA

Odpowiedź na 21 petycji

W rezultacie do Premiera trafiło 21 jednobrzmiących petycji w tej sprawie. Wszystkie one zostały przekazane do Głównego Inspektora Farmaceutycznego, który kilka dni temu udzielił na nie odpowiedzi. Ewa Krajewska wskazuje w niej, że na chwilę obecną Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna nie dysponuje środkami umożliwiającymi sprawowanie bezpośredniego nadzoru nad obecnością farmaceuty w godzinach czynności każdej działającej apteki ogólnodostępnej, punktu aptecznego, apteki szpitalnej, zakładowej, działu farmacji szpitalnej, w każdym momencie czynności nadzorowanych placówek (czytaj więcej: Petycja w sprawie kontroli obecności farmaceuty w aptece).

– Zadaniem PIF jest nadzorowanie pod względem merytorycznym działalności aptek w całym obszarze realizowanych zadań, nie zaś prewencyjne weryfikowanie stałej obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki. W świetle aktualnie obowiązujących przepisów, PIF może przeprowadzić kontrolę jedynie po wcześniejszym zawiadomieniu podmiotu prowadzącego aptekę, na minimum 7 dni przed planowanym terminem przeprowadzenia kontroli, co w przypadku obsady personalnej nie przynosi oczekiwanego efektu – czytamy w odpowiedzi.

Jednocześnie zwraca uwagę, że to przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne jednoznacznie wskazują, że to na kierowniku apteki ciąży obowiązek skrócenia godzin pracy apteki, w przypadku gdy podmiot prowadzący aptekę nie jest w stanie zapewnić wykonywania czynności w aptece przez farmaceutów i techników farmaceutycznych, w liczbie odpowiadającej zakresowi działalności oraz dniom i godzinom pracy tej apteki (czytaj również: Kara dla kierownika za brak farmaceuty w aptece).

– Farmaceuci wykonujący czynności fachowe w aptece zobowiązani są do postępowania zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie Etyki Aptekarza RP, a w przypadku niestosowania się do zasad w nim określonych – naruszeniem etyki zawodowej zajmuje się rzecznik odpowiedzialności zawodowej oraz sąd aptekarski. W przypadku gdy właściciel zezwolenia na prowadzenie apteki/punktu aptecznego nie zapewnia odpowiedniej obsady personelu fachowego, narusza rękojmię należytego jej prowadzenia, na zasadach określonych w ustawie, co może skutkować cofnięciem zezwolenia – wskazuje Ewa Krajewska.

REKLAMA

Wycelowana kontrola doraźna?

Główny Inspektor Farmaceutyczny przypomina jednocześnie, że na podstawie art. 37at ust. 6 Prawa farmaceutycznego istnieje możliwość przeprowadzenia przez WIF niezapowiedzianej inspekcji lub kontroli apteki, jeżeli organ ten stwierdzi, że istnieje podejrzenie nieprzestrzegania wymogów określonych w ustawie (czytaj również: Apteka traci zezwolenie za brak farmaceuty. Jak tłumaczył się kierownik?).

– Omówione powyżej narzędzia powinny być wystarczające, jednak mogą zostać wzmocnione przez podejmowanie zdecydowanych działań przez wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych oraz samorząd zawodowy, wobec osób dopuszczających się naruszenia zasad prowadzenia apteki określonych w ustawie (wszczęcie postępowania o cofnięcie zezwolenia, przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej) – wskazuje Ewa Krajewska.

Jednocześnie zwraca uwagę, że ułatwieniem sprawowania nadzoru nad prawidłową obsadą personelu fachowego w aptekach będzie umożliwienie wojewódzkim inspektorom farmaceutycznym dostępu w Systemie Informacji medycznej (SIM) do recept wystawionych w postaci elektronicznej oraz Dokumentu Realizacji Recepty.

©MGR.FARM


Odpowiedź_na_petycję_wielokrotną_w_sprawie_wprowadzenia_mechanizmów_skutecznej_kontroli_obecności_w_aptece,_w_godzinach_jej_czynności,_uprawnionego_magistra_farmacji
REKLAMA
REKLAMA
Redakcja mgr.farm

Remedium na kobiece przypadłości

4 lipca 202212:48

Zakażenie grzybicze sromu oraz pochwy należy do jednych z najczęstszych schorzeń ginekologicznych, jakie pojawiają się u kobiet. Szacuje się, że nawet trzy na cztery z nich doświadcza go przynajmniej raz w swoim życiu [1], a co drugi przypadek ma charakter nawracający [2]. Objawy kandydozy są zróżnicowane, jednak mają wspólną cechą- wpływają negatywnie na samopoczucie kobiety, […]

Zakażenie grzybicze sromu oraz pochwy należy do jednych z najczęstszych schorzeń ginekologicznych, jakie pojawiają się u kobiet. Szacuje się, że nawet trzy na cztery z nich doświadcza go przynajmniej raz w swoim życiu [1], a co drugi przypadek ma charakter nawracający [2]. Objawy kandydozy są zróżnicowane, jednak mają wspólną cechą- wpływają negatywnie na samopoczucie kobiety, co utrudnia kontakty międzyludzkie i wykonywanie codziennych obowiązków [3]. W związku z tym kobiety poszukują leku, który skutecznie i jak najszybciej zniweluje przykre dolegliwości, których doświadczają. Takimi substancjami mogą być imidazole, np. klotrimazol stosowany dopochwowo, którym terapia może trwać zaledwie jeden dzień przy zachowaniu bardzo wysokiej skuteczności [4]. 

Etiopatogeneza kandydozy pochwy i sromu

Za zdecydowaną większość grzybic pochwy oraz sromu odpowiedzialne są drożdżaki gatunku Candida albicans. Przypuszcza się, że ich namnażanie odbywa się w obrębie jelita grubego. Stamtąd poprzez odbyt przemieszczają się one w kierunku narządów płciowych, w obrębie których rozpoczyna się ich kolonizacja [2]. 

REKLAMA

Za etiopatogenezę kandydozy pochwy i sromu odpowiedzialnych jest wiele czynników, wśród których możemy wymienić [2,3]: 

REKLAMA
  • zaburzenie funkcjonowania układu odpornościowego; 
  • stosowanie długotrwałej antybiotykoterapii; 
  • zmiany hormonalne organizmu (spowodowane np. stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej, doustnych glikokortykosteroidów, czy ciążą); 
  • niekontrolowaną cukrzycę; 
  • nadmierną ilość cukrów prostych w diecie (wchodzą one w skład słodyczy, słodkich napojów, czy białego pieczywa); 
  • choroby alergiczne; 

Stanem predysponującym do wystąpienia zakażeń grzybiczych pochwy jest czas oczekiwania kobiety na narodziny dziecka. Oprócz występujących wówczas zmian hormonalnych pojawiają się także zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej, obniżenie odporności, czy nietolerancja glukozy. Wszystkie te czynniki wpływają na wzrost ryzyka rozwoju zakażenia grzybiczego w obrębie narządów płciowych [1]. 

Objawy kandydozy pochwy i sromu

Do najczęstszych objawów kandydozy pochwy oraz sromu należy zaliczyć [3]: 

  • nieprawidłową, posiadającą nieprzyjemny zapach wydzielinę z pochwy, której charakterystyczną cechą jest także barwa przyjmująca odcienie od biało-żółtych do zielono-żółtych; 
  • zaczerwienienie oraz świąd, a nawet obrzęk w obrębie sromu; 
  • ubytki w naskórku w obrębie sromu, co może skutkować powstawaniem nadżerek;
  • zakażenie wstępujące układu moczowego; 

Nieleczona kandydoza może skutkować wystąpieniem zakażeń narządów płciowych, co może prowadzić nawet do niepłodności, a w przypadku kobiet ciężarnych wywoływać przedwczesny poród [4]. 

Imidazole w leczeniu grzybicy pochwy i sromu

Imidazole należą do najskuteczniejszych syntetycznych leków przeciwgrzybiczych. Ich mechanizm działania polega na zaburzeniu syntezy błony komórkowej grzybów. Substancje należące do tej grupy leków mają zdolność do hamowania izoenzymu 14-α-demetylazy cytochromu P-450. Jest on niezbędny, m.in. w procesie syntezy ergosterolu- steroidu wchodzącego w skład błon komórkowych. W efekcie nie tylko dochodzi do zmniejszenia jego ilości, ale i do zwiększenia stężenia toksycznego dla grzybów produktu pośredniego jego syntezy. Grzyby pozbawione ergosterolu stają się bardziej podatne na działanie czynników zewnętrznych ze względu na większą przepuszczalność ich błony komórkowej. Skutkuje to nie tylko zahamowaniem ich namnażania, ale i ich większą śmiertelnością [5]. 

REKLAMA

Przykładem substancji leczniczej należącej do grupy imidazoli jest klotrimazol. Wykazuje on aktywność przeciwgrzybiczą nie tylko wobec drożdżaków z rodziny Candida, ale i przeciwko dermatofitom, a także pleśniom. Co więcej, wykazano, że ma on także zdolność do hamowania aktywność bakterii Gram-dodatnich, jak np. Streptococcus, Staphylococcus,  czy Gram-ujemnych, jak np. Bacteroides [6]. 

Ponadto stwierdzono, że jednorazowe podanie dużej dawki klotrimazolu aktywizuje jego dodatkowy mechanizm przeciwgrzybiczy. Polega on na łączeniu się leku z zawartymi w błonie komórkowej grzybów nienasyconymi kwasami tłuszczowymi, co prowadzi do jej destabilizacji [5].

Klotrimazol w leczeniu zakażeń grzybiczych pochwy i sromu

Lekiem należącym do grupy imidazoli, który jest najczęściej stosowany w leczeniu grzybicy, jest klotrimazol. Jest on dostępny w różnej postaci (krem, tabletka dopochwowa, kapsułka dopochwowa). W przypadku jego dopochwowej aplikacji charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa przy jednoczesnym zachowaniu bardzo wysokiej skuteczności terapeutycznej. Niskie ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związane jest z tym, że po podaniu dopochwowym, do osocza wchłania się go zaledwie ok. 3%. Klotrimazol obecny w osoczu jest natomiast bardzo szybko metabolizowany, dzięki czemu nie wywołuje działania ogólnoustrojowego [7]. W związku, z czym klotrimazol aplikowany dopochwowo można stosować w ciąży, jednak w I trymestrze zalecana jest wcześniejsza konsultacja lekarska. Również jego podawanie dopochwowo nie jest przeciwwskazane w okresie karmienia piersią. Przed zastosowaniem preparatu dopochwowego z klotrimazolem w składzie przez kobiety w ciąży zaleca się szczegółowe przeczytanie ulotki dołączonej do produktu. Jest to związane z tym, że w przypadku niektórych preparatów należy je stosować bez użycia dołączonego do nich aplikatora. Jego zastosowanie mogłoby doprowadzić do uszkodzenia szyjki macicy. [6]. 

W przypadku tabletek i globulek dopochwowych na rynku farmaceutycznym występują one także w jednorazowej dawce 500 mg. Są one przeznaczone tylko i jedynie do pojedynczej aplikacji. Czy taka terapia jest w pełni skuteczna? Tak — dane literaturowe wskazują, że zastosowanie pojedynczej dawki klotrimazolu 500 mg daje podobny efekt leczniczy jak zastosowanie dawek mniejszych przez okres trzech dni. Co więcej, wykazano, że zastosowanie dopochwowo jednorazowej dawki klotrimazolu bardziej zmniejsza ryzyko nawrotu choroby niż w przypadku przyjmowania mniejszych dawek przez kilka dni [8].

W przypadku dopochwowej aplikacji preparatu zawierającego w składzie klotrimazol dobrym wyborem będzie zdecydowanie się na te występujące w postaci miękkich kapsułek dopochwowych. Ich aplikacja powinna odbyć się przed snem, jednak nie jest konieczne zapewnienie wilgotnego środowiska do jej rozpuszczenia, jak to ma miejsce w przypadku tabletek dopochwowych. Kapsułka dopochwowa z klotrimazolem w składzie jest dostępna w niektórych preparatach wraz z aplikatorem, który ułatwia podanie kapsułki głęboko do pochwy. Co jednak ważne, aplikatora tego nie powinny używać kobiety w ciąży, gdyż może to doprowadzić do uszkodzenia szyjki macicy [6].  

mgr farm. Maciej Birecki

Literatura

  1. Paczkowska I, Wójtowicz A, Malm A. Wybrane aspekty farmakoterapii kandydoz, Terapia i Leki 2010; 66 (8): 539-543. 
  2. Kotarski J, Drews K, Maleszka R, Rechberger T, Woroń J, Tomaszewski J. Stanowisko Zespołu Ekseprtów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w sprawie leczenia ostrego i nawrotowego grzybiczego zapalenia pochwy i sromu – stan wiedzy na 2008 rok; Ginekol Pol 2008; 79: 638-652.
  3. Plagens- Rotman K, Jarząbek- Bielecka G, Mizgier M, Kędzia W. Wybrane zagadnienia związane z profilaktyką i leczeniem stanów zapalnych w ginekologii i praktyce lekarza rodzinnego, Med Rodz 2020; 23 (3): 91-95. 
  4. Drews K, Karowicz- Bilińska A, Kotarski J, Poręba R, Spaczyński M. Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące produktu leczniczego Fluomizin, Ginekol Pol 2013; 84: 237-239.
  5. Szymańska M, Baranowski A, Płachta D. Przegląd preparatów najczęściej stosowanych w leczeniu chorób grzybiczych, Biul. Wydz. Farm. AMW 2007; 1; 1-12. 
  6. Karta Charakterystyki Produktu Leczniczego Canesten, kapsułka dopochwowa 500 mg. 
  7. Mendling W, Maged A, Zhang L. Clotrimazole for Vulvovaginal Candidosis: More Than 45 Years of Clinical Experience. Pharmaceuticals 2020; 13 (274): 1-23.
  8. Milson I, Forssman L. Treatment of vaginal candidosis with a single 500 mg clotrimazole pessary. Br J Vener Dis 1982; 58: 124-126. 

 

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]