Rada Powiatu Grodziskiego podejmując uchwałę w sprawie godzin pracy aptek na rok 2022, w planie dyżurów aptek umieściła numery telefonów „do wydania produktu leczniczego w porze nocnej, niedziele i święta oraz inne dni wolne od pracy”. Innymi słowy pacjent, który potrzebowałby leku w nocy, najpierw musiałby zadzwonić od wskazany numer, by umówić się z apteką pełniącą dyżur na jego wydanie (czytaj również: Dyżur na telefon i farmaceuta nie musi być w aptece).
Wojewoda Wielkopolski uznał, że takie rozwiązanie jest niedopuszczalne i rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu Grodzińskiego. Zdaniem Wojewody taka forma prowadzenia dyżuru nie wypełnia delegacji ustawowej bowiem sprawia, że dostęp do usług świadczonych przez apteki staje się w znacznym stopniu ograniczony.
– Rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych powinien być dostosowany do potrzeb ludności i zapewniać dostępność świadczeń również w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. Oznacza to, że rozkład godzin pracy powinien być zarówno dostosowany do bieżących, codziennych potrzeb ludności na powszechne wykonywane przez apteki ogólnodostępne usługi, świadczone w zwykłych warunkach, jak i nie może pomijać sytuacji nadzwyczajnych, których częstotliwości występowania nie sposób przewidzieć – czytamy w rozstrzygnięciu Wojewody.
A jeśli ktoś nie ma telefonu?
Urzędnik w uzasadnieniu swojej decyzji wskazuje, że chodzi o ustalenie takiego rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, który będzie stwarzał możliwość jak najlepszego i najszybszego skorzystania z niezbędnej pomocy wówczas, gdy nie obowiązuje powszedni czas pracy aptek, a zaistnieje nadzwyczajna, trudna do przewidzenia potrzeba podania leku. W jego ocenie, ponieważ ustawodawca posłużył się pojęciem „również w porze nocnej” – dostępność powinna być całodobowa, bowiem jedynie wówczas powstanie pożądany z punktu widzenia społecznego stan najlepszego i najszybszego skorzystania z niezbędnej pomocy, gdy nie obowiązuje powszedni czas pracy aptek, a zaistnieje nadzwyczajna, trudna do przewidzenia potrzeba podania leku.
– Mając powyższe na uwadze, ustanowienie pełnienia przez apteki dyżuru telefonicznego zamiast normalnego funkcjonowania aptek w niedzielę, dni świąteczne, inne dni wolne od pracy oraz w porze nocnej nie zaspokoi nagłych i nieprzewidzianych potrzeb ludności w dziedzinie dostępu do leku, wbrew zapisom art. 94 ust. 1 ustawy. Świadczenie w takiej formie usług przez apteki poważnie utrudni, a w niektórych przypadkach (np. osobom nieposiadającym telefonu) uniemożliwi uzyskanie leku – uważa Wojewoda.
W jego ocenie wyrażone w powołanym wyżej przepisie pojęcia „dostosowania do potrzeb ludności” oraz „zapewnienia dostępności świadczeń” należy bowiem rozumieć jako zapewnienie możliwości nieprzerwanego i niezwłocznego dostępu do usług aptek w wyniku określenia rozkładu godzin ich dyżurów (czytaj również: Dyżur apteki “pod telefonem” nie wystarczy. Nie każdy ma telefon…).
– Dopuszczenie pełnienia przez apteki dyżurów telefonicznych spowoduje znaczne ograniczenie, a niektórym podmiotom wręcz uniemożliwi uzyskanie dostępności do świadczeń aptek, co stoi w sprzeczności z art. 94 ust.1 ustawy, a tym samym stanowi istotne naruszenie prawa – czytamy w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Wielkopolskiego.
Wyraźna linia orzecznicza
Jednocześnie wskazuje on na wyrok WSA w Poznaniu z 23 lipca 2020 roku (sygn. akt III SA/Po 205/20), w którym sąd potwierdził to stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że „zarzut skargi dotyczący pełnienia dyżuru telefonicznego przez apteki jest uzasadniony, albowiem rozwiązanie takie nie zapewnia w sposób odpowiedni dostępności świadczeń. Rada dokonała zatem w sposób nieuprawniony ograniczenia możliwości skorzystania z usług apteki” (czytaj więcej: Wojewoda nie zgodził się na telefoniczne dyżury aptek. Sąd przyznał mu rację…).
Podobny wyrok wydał też 26 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (sygn. akt III SA/Lu 89/20). Wskazał on, że „pełnienie wyłącznie dyżuru telefonicznego nie pozwala na realizację ustawowego obowiązku zapewnienia dostępności usług farmaceutycznych, np. poprzez zakup lekarstwa w wyjątkowych, nadzwyczajnych sytuacjach”.
©MGR.FARM
