REKLAMA
czw. 2 kwietnia 2020, 08:30

GUS: w 2018 roku stałe dyżury pełniło tylko 2,9% aptek

Główny Urząd Statystyczny publikował wyniki badań kondycji zdrowotnej ludności Polski oraz badań dotyczących infrastruktury i funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej, prowadzonych w ramach Polskiej Statystyki Publicznej. Co pokazują wyniki badań dotyczące rynku aptecznego w 2018 roku?

Aptekarze przygotowują pismo do Naczelnego Sądu Administracyjnego (fot. Shutterstock)
Jak donosi GUS, w 2018 roku na jedną aptekę ogólnodostępną przypadało przeciętnie 3,0 tys. osób, w tym 2,1 tys. osób w miastach (fot. Shutterstock).

W 2018 roku na terenie Polski zbadano 12,9 tys. aptek ogólnodostępnych (o 439 mniej niż przed rokiem), 24 apteki zakładowe i 1,2 tys. punktów aptecznych. Niemal wszystkie apteki ogólnodostępne (99,8%) należały do prywatnych właścicieli (czytaj również: Ile zarabiają farmaceuci i technicy farmaceutyczni? GUS publikuje raport…).

Ile ludzi przypadało na aptekę?

Jak donosi GUS, w 2018 roku na jedną aptekę ogólnodostępną przypadało przeciętnie 3,0 tys. osób, w tym 2,1 tys. osób w miastach. W poszczególnych województwach wskaźnik ten zawierał się w przedziale od 2,6 tys. (dla województwa wielkopolskiego, lubelskiego) do 3,3 tys. (dla województwa warmińsko-mazurskiego i kujawsko-pomorskiego). Na wsi na jedną aptekę ogólnodostępną przypadało 7,3 tys. mieszkańców. Po uwzględnieniu działających na obszarach wiejskich punktów aptecznych, liczba ludności wiejskiej przypadającej na aptekę ogólnodostępną i punkt apteczny w 2018 roku wyniosła przeciętnie 4,6 tys.

Najwięcej aptek i punktów aptecznych zlokalizowanych było na terenie województwa mazowieckiego (odpowiednio 13,4% i 11,5%). Samych aptek najmniej było na obszarze województwa opolskiego i lubuskiego – odpowiednio 2,4% i 2,5% ogółu aptek. Natomiast w województwie opolskim, warmińsko-mazurskim oraz lubuskim odnotowano najmniej punktów aptecznych (od 3,2% do 3,3% ogólnej liczby punktów aptecznych).

Najwięcej ludności na jedną aptekę ogólnodostępną i zakładową przypadało w województwie warmińsko-mazurskim oraz kujawsko-pomorskim, najmniej w lubelskim oraz wielkopolskim. W 2018 roku w każdym województwie ubyło aptek ogólnodostępnych (czytaj również: Raport IQVIA – utrzymuje się spadek na rynku aptek). Największy spadek odnotowano w województwie mazowieckim (57) i wielkopolskim (48), natomiast najmniejszy w warmińsko-mazurskim (7). W województwie lubuskim i śląskim ubyło po 8 punktów aptecznych, natomiast w zachodniopomorskim i dolnośląskim przybyły po 3 punkty.

Ile aptek pełniło dyżury nocne?

W omawianym roku, podobnie do 2017 roku, stałe dyżury nocne pełniło 2,9% aptek ogólnodostępnych. Prawie 22% placówek pełniło dyżury okresowo (czytaj również: Apteki nie są w stanie dyżurować. W całej Polsce brakuje personelu…).

Ile aptek miało udogodnienia dla niepełnosprawnych?

W 2018 roku 79% aptek posiadało jakiekolwiek udogodnienia dla osób niepełnosprawnych (podobnie jak przed rokiem). Najczęściej były to pochylnie, podjazdy, platformy (50,5% aptek ogółem, co przekładało się na 58,9% aptek na wsi i 48,8% aptek w mieście). Również w punktach aptecznych na wsi większość udogodnień stanowiły pochylnie, podjazdy, platformy – 60,2% punktów aptecznych posiadało takie udogodnienia.

Drzwi automatycznie otwierane posiadało 1,3% punktów aptecznych na wsi, 3,3% aptek na wsi, 7,6 aptek w mieście. Brak jakichkolwiek udogodnień dla osób niepełnosprawnych odnotowano w 21,3% aptek w mieście, 19,6% aptek na wsi, oraz w 21,5% punktów aptecznych na wsi.

Ile aptek sprzedawało leki przez Internet?

Okazało się, że w 2018 roku 1,7% aptek ogólnodostępnych prowadziło sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych z wykorzystaniem Internetu. Największy odsetek takich aptek posiadało województwo łódzkie (3,8%), najmniejszy – województwa lubuskie, podkarpackie, świętokrzyskie, dolnośląskie, wielkopolskie – między 0,3% a 0,9%.

Co piąta taka apteka miała swoją siedzibę w województwie śląskim (czytaj również: Sprzedaż w lutym 2020 roku w aptekach znacznie wzrosła). Sprzedaż wysyłkowa w przypadku punktów aptecznych miała marginalne znaczenie. Tylko 5 jednostek (0,4%) zgłosiło taką działalność. Dotyczyła ona województw: małopolskiego, śląskiego, wielkopolskiego, łódzkiego.

Jak wyglądała obsada?

Dwa laga temu w aptekach ogólnodostępnych i punktach aptecznych pracowało łącznie 26,6 tys. magistrów farmacji oraz 33,6 tys. techników farmaceutycznych. Ponadto w aptekach 203 praktykantów odbywało obowiązkową praktykę. Przeciętnie jeden praktykant przypadał na 64 apteki ogólnodostępne. Podobnie jak w ubiegłym roku, zdecydowaną większość pracujących w aptekach i punktach stanowiły kobiety (odpowiednio 83,0% wśród farmaceutów i 94,4% kobiet wśród techników farmaceutycznych).

Przeciętnie w jednej aptece ogólnodostępnej pracowały dwie osoby z tytułem magistra farmacji, a w dwóch aptekach ogólnodostępnych – pięć z tytułem technika farmaceutycznego. W przypadku aptek ogólnodostępnych usytuowanych na wsi przeciętnie trzech magistrów farmacji przypadało na dwie apteki i jeden technik farmaceutyczny na aptekę. Jeżeli chodzi o punkty apteczne, to przeciętnie w jednym punkcie aptecznym pracował jeden technik farmaceutyczny, a w co 8 punkcie pracował magister farmacji.

W aptekach zakładowych szpitali resortowych pracowało łącznie 80 magistrów farmacji, co przy 24 aptekach zakładowych daje średnio 3 farmaceutów na aptekę, a więc więcej niż średnio w aptekach ogólnodostępnych. Ponadto w aptekach zakładowych pracowało 48 techników farmaceutycznych.

Źródło: IK/stat.gov.pl

Wpływ opakowania na trwałość leku recepturowego

15 kwietnia 202411:21

Leki wykonywane w aptece są bardziej wrażliwe na warunki otoczenia od leków przemysłowych. Wynika to z faktu, że przeważnie nie zawierają konserwantów oraz ulepszaczy, które sprawiają, że leki mają dłuższy okres przydatności do użycia.

Wpływ opakowania na trwałość leku recepturowego (fot. shutterstock)

Na szeroko rozumianą trwałość leku recepturowego składają się między innymi trwałość chemiczna, trwałość fizyczna, trwałość mikrobiologiczna, trwałość toksykologiczna, trwałość farmakologiczna i trwałość biofarmaceutyczna. Każda z tych składowych ma udział w całościowej, czyli praktycznej trwałości postaci leku.

Czynniki wpływające na trwalość leku recepturowego

Na okres przydatności środka leczniczego mają wpływ liczne czynniki występujące na poszczególnych etapach sporządzania i stosowania produktu:

– Przed wytworzeniem:

  • przechowywanie surowców
  • czystość surowców

– Przygotowywanie leku:

  • sekwencja dodawania składników,
  • sposób mieszania
  • temperatura procesu technologicznego
  • zastosowane opakowania

– Okres od wytworzenia do użycia:

  • warunki przechowywania w aptece
  • warunki w czasie transportu

– Użytkowanie preparatu:

  • sposób aplikacji przez pacjenta
  • warunki przechowywania w domu
  • częstotliwość otwierania opakowania

Opakowanie a trwałość leku recepturowego

Czytając powyższe punkty łatwo zauważyć, jak ważną rolę w trwałości leku recepturowego odgrywa opakowanie leku magistralnego. Najważniejszą rolą, jakie ma spełnić to zapewnienie bezpieczeństwa i jakości produktu, a w efekcie bezpieczeństwa pacjenta. Opakowanie chroni lek przed czynnikami zewnętrznymi, czyli wilgocią i temperaturą, które mogą zmienić właściwości produktu. Materiały, z których zostało wykonane, muszą być dobrane w taki sposób, aby nie miały niekorzystnego wpływu na produkt leczniczy. Również składniki, z których został wykonany lek magistralny, nie mogą mieć negatywnego wpływu na opakowanie.

Jałowe leki recepturowe i wpływ opakowania na ich trwałość

Szczególne wymogi stawiane są opakowaniom przeznaczonym do przechowywania leków jałowych i tych o podwyższonej czystości mikrobiologicznej. Przykładem takich produktów są opakowania firmy Med-Pak, które spełniają najwyższe standardy technologiczne.

Spośród szerokiej gamy pojemników, butelek, tub do mikserów aptecznych znajdujących się w ofercie firmy warto zwrócić uwagę na butelki sterylizowane tlenkiem etylenu, pakowane po 20 sztuk. Opakowanie zbiorcze przyspiesza produkcję roztworów, które wydawane są pacjentowi w opakowaniach jednodawkowych. Dobrym przykładem jest hipertoniczny roztwór chlorku sodu dla chorych na mukowiscydozę. W przypadku rozfasowania 200 gramów takiego roztworu do butelek o pojemności 5 ml będziemy potrzebować 40 buteleczek. Dzięki ofercie firmy Med-Pak osoba wykonująca taki lek robiony wystarczy, że otworzy 2 opakowania zbiorcze jałowych butelek pakowanych po 20 sztuk i tym samym nie traci czasu na rozpakowywanie pojedynczo pakowanych butelek.

Filtry strzykawkowe do przygotowywania jałowych roztowrów

Przygotowując roztwory jałowe, których sterylizacja odbywa się przez sączenie wyjaławiające, warto pamiętać o zastosowaniu dobrych filtrów strzykawkowych. Oprócz jakości ważną rolę odgrywa również cena produktu, gdyż koszty użycia takich sączków do wykonania leku nie są pokrywane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Firma Med-Pak w swojej ofercie na stronie www.opakowaniadoreceptury.pl posiada w atrakcyjnej cenie wysokiej jakości sączki o średnicy 25 mm z membraną 0,2 µm wykonaną z celulozy octanowej (CA). Sączki pozwalają na sterylną filtrację roztworów oftalmicznych jak krople oczne, płyny do przemywania oczu czy roztwory do szkieł kontaktowych. Produkt umożliwia usunięcie mikroorganizmów (m. in. bakterii, grzybów) i stałych substancji zawieszonych. Rekomendowana objętość filtrowanej próbki: < 10ml.
Obudowa filtra posiada z obu stron końcówki Luer – z jednej strony do mocowania w strzykawce, z drugiej opcjonalnie umożliwia montaż igły.

Wybierając opakowanie dla leku magistralnego, warto postawić na jakość. Dzięki temu preparat będzie dobrze zabezpieczony przed środowiskiem zewnętrznym, co przełoży się na jego trwałość i bezpieczeństwo.

Autor: mgr farm. Arkadiusz Przybylski

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]