REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Mroczne oblicze zawodu farmaceuty. Przewinienia, przestępstwa i skargi…

pt. 9 września 2022, 08:01

O ciemnej stronie mocy odnoszącej się do wykonywania zawodu farmaceuty wspomina się rzadko. Jednak i to, skądinąd mroczne, oblicze farmacji warto poznać – nie tylko po to, by móc wystrzegać się złych praktyk. Organem NIA, prowadzącym postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej farmaceutów, jest Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej (NROZ). A o jakich sprawach mówimy?

Najczęściej rozpatrywane sprawy przez rzeczników odpowiedzialności zawodowej, dotyczą braku obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki.
Najczęściej rozpatrywane sprawy przez rzeczników odpowiedzialności zawodowej, dotyczą braku obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki.

Ponad 3 tygodnie temu Dominik Lakota – Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej – wystosował komunikat, z którego treścią można zapoznać się na stronie internetowej Naczelnej Izby Aptekarskiej. Dotyczył on kwestii przynależności farmaceutów do okręgowych izb. W związku z napływającymi do Rzecznika informacjami o wykonywaniu zawodu bez członkostwa w stosownej izbie, przypomniał on, że do pełnienia obowiązków farmaceuty nie wystarczy Prawo Wykonywania Zawodu, a wpis do rejestru farmaceutów jako osoba przynależąca do samorządu zawodu farmaceuty jest obowiązkowy (czytaj więcej: Za wykonywanie zawodu farmaceuty bez przynależności do izby grozi kara).

W rozmowie z red. Łukaszem Waligórskim, Naczelny Rzecznik stwierdził, że w jego ocenie najczęstszą przyczyną nieprzestrzegania tego prawa jest niezamierzony błąd farmaceuty, związany z przenoszeniem się do innej okręgowej izby aptekarskiej. Jednocześnie dodał, że jak na razie jest to zjawisko marginalne, ale przestrzeganie przed możliwymi konsekwencjami nadużyć to jedna z ról związanych z funkcją rzecznika.

REKLAMA

– Rzeczywiście do mnie dotarły pojedyncze informacje, że pojawiają się farmaceuci, którzy wykonują nasz zawód bez przynależności do samorządu. Natomiast chciałbym podkreślić, że są to pojedyncze przypadki, także nie mamy tutaj do czynienia z sytuacją na masową skalę. I to jest dobra wiadomość – powiedział Dominik Lakota w “Kwadransie z farmacją”.

REKLAMA

Te sprawy nie wymkną się spod kontroli

Podczas rozmowy padło również pytanie o kategorie spraw, którymi zajmują się rzecznicy odpowiedzialności zawodowej farmaceutów. Gość przybliżył rodzaje postępowań ze względu na przyczynę, uwzględniając częstość ich występowania.

– Jeżeli chodzi o najczęściej rozpatrywane sprawy przez rzeczników odpowiedzialności zawodowej, to myślę, że w kolejności będą to: brak obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki, nieprawidłowa organizacja pracy przez kierownika apteki, nieopłacanie składek członkowskich przez farmaceutów, nieprawidłowo wydany lek – odpowiedział Naczelny Rzecznik.

W swej wypowiedzi nie pominął też spraw o dużej szkodliwości społecznej – dotyczących odwróconego łańcucha dystrybucji i sprzedaży znacznych ilości leków psychoaktywnych, najczęściej tych wydawanych bez recepty. Ponadto podał, że skargi spływające do rzeczników pochodzą od Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej (w efekcie kontroli), pacjentów, Narodowego Funduszu Zdrowia, a rzadziej bezpośrednio od samorządu i farmaceutów (czytaj również: Skarga na farmaceutkę za „bezduszność i brak empatii”. Poszło o receptę farmaceutyczną…).

Skarżyć też trzeba umieć

Magister farmacji Dominik Lakota zaznaczył, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej jest zbliżone do postępowania karnego i częściowo opiera się na przepisach kodeksu postępowania karnego. Kodeks ten wyraźnie precyzuje, że skarga do rzecznika musi zawierać m.in. oznaczenie wnoszącego skargę (imię i nazwisko), dane adresowe i podpis. Wiąże się to z tym, że osoba składająca skargę nie jest anonimowa dla organu prowadzącego postępowanie. Jednak to nie oznacza, że nie nabędzie anonimowości na dalszym etapie postępowania – jest to zależne od wielu czynników. Z kolei sama procedura złożenia skargi jest bardzo prosta.

REKLAMA

Zasadniczo, aby złożyć skargę na farmaceutę wystarczy przesłać zgłoszenie – czy to do izby aptekarskiej, czy bezpośrednio do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Może być również do Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Oczywiście idealnie by było, gdyby taka skarga trafiła od razu do właściwego Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, natomiast nie należy się martwić o to, że skarga nie zostanie rozpatrzona, jeśli trafi w złe miejsce – podkreśla NROZ.

Dodatkowo Rzecznik poinformował, że ostatnimi czasy częściej można spotkać się z sytuacją, że osoby składające skargę kierują ją od razu do organów naczelnych lub dublują ją, wysyłając do kilku organów. Zwrócił on uwagę, że bywa to dla niego kłopotliwe, bo wiąże się z wielokrotnym przesyłaniem dokumentów do innych miejsc (czytaj również: Pacjent złożył skargę na aptekę, bo odmówiła wydania zarezerwowanego leku).



Kodeks Aptekarza do poprawy?

Faktem jest, że wprowadzenie Ustawy o zawodzie farmaceuty poszerzyło zakres uprawnień farmaceutów oraz zdefiniowało katalog czynności, które stanowią wykonywanie zawodu, co ma przełożenie na zwiększenie ilości spraw prowadzonych przez organy odpowiedzialności zawodowej.

– Należy pamiętać, że obecnie wykonywanie zawodu to nie tylko opieka farmaceutyczna czy usługi farmaceutyczne, ale to także wykonywanie zadań zawodowych i innych czynności, jak na przykład praca w Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej czy prowadzenie działalności dydaktycznej na uczelniach szkolących na kierunku farmaceutycznym. To również podlega ocenie organów odpowiedzialności zawodowej – wyjaśnił Dominik Lakota.

Lecz poza wyżej wymienioną ustawą i kodeksem postępowania karnego, istnieje jeszcze kilka innych dokumentów, stanowiących podstawę działania rzeczników odpowiedzialności zawodowej. Jednym z najistotniejszych jest Kodeks Aptekarza RP, który w aktualnym wydaniu funkcjonuje już 10 lat. Red. Łukasz Waligórski poprosił swojego rozmówcę o komentarz odnoszący się do obecnego wyglądu Kodeksu oraz do propozycji zmian w niektórych jego zapisach. Dominik Lakota spostrzegł, że część zapisów ma uniwersalny charakter i są one wartościowym dorobkiem poprzedników. Zasygnalizował jednak, że Kodeks Aptekarza może wymagać pewnych modyfikacji (czytaj również: Lekarz źle wypisał e-receptę, ale to na farmaceutkę pacjent złożył skargę…).

– Część przepisów Kodeksu Etyki Aptekarza RP wymaga dostosowania do obecnych realiów życia i rynku farmaceutycznego. Naczelna Rada Aptekarska ma tego świadomość, ponieważ z moich informacji wynika, że powołała komisję do spraw opracowania zmian w Kodeksie Etyki i takie prace się toczą – oznajmił Naczelny Rzecznik.

©MGR.FARM

REKLAMA
REKLAMA
Artykuł sponsorowany
Redakcja mgr.farm

Prebiotyk Fibraxine – unikalny skład i niezwykły wpływ na przewód pokarmowy

1 grudnia 202209:34

Najprościej ujmując, prebiotyki są „superpokarmem” dla żyjących w naszych jelitach „dobrych” bakterii. Wspomagają także odbudowę prawidłowej mikrobioty. Proces bakteryjnej przemiany materii to fermentacja. W jej wyniku z błonnika rozpuszczalnego powstają pierwszo- i drugorzędowe metabolity bakteryjne, a wśród nich krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (ang. short chain fatty acid – SCFA): octowy, propionowy i masłowy. Odgrywają one podstawową […]

Najprościej ujmując, prebiotyki są „superpokarmem” dla żyjących w naszych jelitach „dobrych” bakterii. Wspomagają także odbudowę prawidłowej mikrobioty. Proces bakteryjnej przemiany materii to fermentacja. W jej wyniku z błonnika rozpuszczalnego powstają pierwszo- i drugorzędowe metabolity bakteryjne, a wśród nich krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (ang. short chain fatty acid – SCFA): octowy, propionowy i masłowy. Odgrywają one podstawową rolę w odżywianiu nabłonka jelita grubego (zapewniają ponad 95% energii) oraz w utrzymaniu homeostazy, czyli dobrostanu organizmu. SCFA, w szczególności kwas masłowy, poza zapewnieniem energii komórkom nabłonka jelitowego powodują wzrost i różnicowanie komórek, utrzymanie stabilnej bariery jelitowej („uszczelnienie” jelita). W przypadku uszkodzenia ściany jelita SCFA umożliwiają i przyspieszają procesy gojenia, mają działanie antyonkogenne. Działają przeciwzapalnie (hamują produkcję cytokin prozapalnych i stymulują produkcję cytokin przeciwzapalnych jak również pobudzają układ odpornościowy gospodarza). Są odpowiedzialne również za prawidłową kurczliwość jelit i czucie trzewne. 

Prebiotyczny błonnik, dzięki mechanicznej regulacji rytmu wypróżnień, przyspieszeniu perystaltyki i pasażu, zwiększeniu masy/objętości stolca i poprawie jego konsystencji, reguluje pasaż jelitowy. To oznacza, że działa zarówno przeciwzaparciowo jak i przeciwbiegunkowo. Błonnik spowalnia rozkład węglowodanów, zmniejsza wchłanianie cholesterolu i trójglicerydów, obniża stężenie glukozy i zapotrzebowanie na insulinę. Dzięki temu, błonnik przyczynia się do zmniejszenia uczucia głodu i obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. Pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała.

REKLAMA

REKLAMA

Ostatnie badania wykazały, że dieta bogatobłonnikowa zmniejsza ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów ogółem, a błonnik rozpuszczalny zmniejsza ryzyko wystąpienia zapalenia uchyłków.

Tymczasem populacje zachodnie mają zdecydowanie zbyt mało błonnika w diecie. W dzisiejszych czasach, zwiększenie objętości błonnika pokarmowego w diecie jest trudne do zrealizowania, gdyż wiąże się ze spożywaniem dużych, liczonych w kilogramach, ilości owoców i warzyw. Dlatego też coraz częściej sięga się po gotowe suplementy, których zaletami są znana objętość podawanego błonnika, jego pochodzenie i jakość, jak również dodatki zwiększające skuteczność preparatów. Szczególnie preparat złożony FIBRAXINE jest wart uwagi, gdyż jest to produkt z którym przeprowadzono badania w Polsce, a po drugie ma unikatowy skład warunkujący jego właściwości: arabinogalaktan z laktoferyną.

Laktoferyna to naturalna glikoproteina o właściwościach przeciwbakteryjnych i przeciwzapalnych, wspomaga regulację mikrobioty jelitowej. Arabinogalaktan, zatwierdzony przez FDA błonnik pokarmowy o statusie GRAS (ang. generally recognised as safe = generalnie uznany za bezpieczny wg FDA), działa szczególnie silnie prebiotycznie (zwiększa liczbę endogennych dobrych bakterii), natomiast laktoferyna, działa przeciwzapalnie, immunomodulująco i przeciwdrobnoustrojowo. Arabinogalaktan jest nie skrobiowym polisacharydem o szczególnie rozgałęzionej strukturze (galaktoza do arabinozy jak 1:6), co czyni go rozpuszczalnym w wodzie i nieżelującym (w przeciwieństwie do innych, takich jak guar, karagen czy guma arabska). 

Według rekomendacji różnych towarzystw naukowych, zarówno polskich (Polskie Towarzystwo Gastroenterologii, PTGE), amerykańskich (American College of Gastroenterology, ACG, Americal Gastroenterological Asociation, AGA) czy europejskich (United Gastroenterology, UEG) błonnik rozpuszczalny, a w szczególności z dodatkiem arabinogalaktanu zalecany jest w leczeniu i profilaktyce zaostrzeń takich schorzeń jak: 

REKLAMA
  • różne postaci choroby uchyłkowej, w tym po przebytym zapaleniu uchyłków
  • zespół jelita drażliwego (IBS)
  • wspomagająco długoterminowo! W leczeniu zaparcia niezależnie od jego przyczyny
  • u pacjentów w trakcie radioterapii i chemioterapii – o ile jest dobrze tolerowany
  • u osób po operacjach na jelicie cienkim i grubym

Błonnik rozpuszczalny z laktoferyną (FIBRAXINE) mogą stosować osoby zdrowe, w celu uzupełnienia zawartości błonnika rozpuszczalnego w diecie (1 saszetkę dziennie codziennie). Należy podkreślić, że obecnie na rynku dostępnych jest wiele suplementów. Większość z nich nigdy nie była przebadana naukowo i nie ma dowodów na swoją skuteczność. Zatem błonnik błonnikowi nierówny i nie wystarczy „jakiś” preparat. Warto sięgać po sprawdzone rozwiązania, takie jak Fibraxine.

dr n. med. Anna Pietrzak
II Klinika Gastroenterologii CMKP
Oddział Gastroenterologii Szpitala Bielańskiego, Warszawa

 

Bibliografia:

1. Zannini E, Bravo Núñez Á, Sahin AW, Arendt EK. Arabinoxylans as Functional Food Ingredients: A Review. Foods. 2022 Apr 1;11(7):1026.
2. Lee DPS, Peng A, Taniasuri F, Tan D, Kim JE. Impact of fiber-fortified food consumption on anthropometric measurements and cardiometabolic outcomes: A systematic review, metaanalyses, and meta-regressions of randomized controlled trials. Crit Rev Food Sci Nutr. 2022 Mar 25:1-19.
3. Huwiler VV, Schönenberger KA, Segesser von Brunegg A, Reber E, Mühlebach S, Stanga Z, Balmer ML. Prolonged Isolated Soluble Dietary Fibre Supplementation in Overweight and Obese Patients: A Systematic Review with Meta-Analysis of Randomised Controlled Trials. Nutrients. 2022 Jun 24;14(13):2627.
4.Arayici ME, Mert-Ozupek N, Yalcin F, Basbinar Y, Ellidokuz H. Soluble and Insoluble Dietary Fiber Consumption and Colorectal Cancer Risk: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutr Cancer. 2022;74(7):2412-2425.
5. Carrasco-Labra A, Lytvyn L, Falck-Ytter Y, Surawicz CM, Chey WD. AGA Technical Review on the Evaluation of Functional Diarrhea and Diarrhea-Predominant Irritable Bowel Syndrome in Adults (IBS-D). Gastroenterology. 2019 Sep;157(3):859-880.
6. Lacy BE, Pimentel M, Brenner DM, Chey WD, Keefer LA, Long MD, Moshiree B. ACG Clinical Guideline: Management of Irritable Bowel Syndrome. Am J Gastroenterol. 2021 Jan 1;116(1):17-44.
7. Pietrzak A. Bartnik W., Szczepkowski M., Krokowicz P., Dziki A., Reguła J., Wallner G. Polish inerdisciplinary consensus and treatment of diverticular disease of the colon (2015). Gastroenterologia Kliniczna 2015; 7:1-19.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]