REKLAMA
Magazyn mgr.farm
czw. 19 maja 2022, 11:04

Skarga na farmaceutkę za „bezduszność i brak empatii”. Poszło o receptę farmaceutyczną…

Pacjentka, która w aptece nie otrzymała bez recepty leku, który jej wymagał, złożyła skargę do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej zarzucając personelowi bezduszność i brak empatii. Szczególnie bezduszna miała być kierowniczka apteki…

Realizacja e-recepty w kilku lokalizacjach jest zaplanowana na drugą połowę 2023 roku (fot. Shutterstock)
Wystawienie recepty to prawie, nie obowiązek farmaceuty (fot. Shutterstock)

Do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Wielkopolskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej wpłynęła skarga na farmaceutkę, kierowniczkę jednej z aptek. Skargę tę złożyła pacjentka, która nie otrzymała leku na receptę, choć… nie miała na niego recepty (czytaj również: Dlaczego farmaceuci tak rzadko wystawiają recepty farmaceutyczne?).

W mailu przesłanym do Wielkopolskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej pacjentka skarżyła się na personel apteki, w tym w szczególności na kierowniczkę apteki. Personel miał wykazać się „bezdusznością i brakiem empatii w stosunku do osoby, odmawiając jej wydania bez recepty produktu leczniczego Bibloc 2,5 mg”. Ponadto kierowniczka apteki, miała odmówić pacjentce podania swojej tożsamości.

REKLAMA

OROZ przeanalizował zarówno skargę pacjentki, jak i wyjaśnienia farmaceutki. Ostatecznie nie dopatrzył się w całej sytuacji znamion wykroczenia zawodowego i odmówił wszczęcia postępowania wyjaśniającego.

REKLAMA

– Pani mgr X postąpiła zgodnie ze swoimi kompetencjami – odmawiając wydania leku oceniła, że Pacjentka nie znajdowała się w stanie zagrażającyM bezpośrednio życiu lub zdrowiu, a rzeczywistą przyczyną zwrócenia się o wystawienie recepty farmaceutycznej był fakt, iż Pacjentka zapomniała udać się do lekarza po kolejną receptę na kontynuację terapii, co – jak przyznaje w mailu sama Pacjentka – nie zdarzyło się pierwszy raz – czytamy w aktach sprawy.

Wynika z nich też, że pacjentce udzielono informacji o możliwości wystawienia przez lekarza e-recepty na kontynuację terapii.

– Jako, że Pani mgr X jest farmaceutką z ponad 20-letnim stażem pracy, posiadającą specjalizację z zakresu farmacji aptecznej, Rzecznik nie podważa jej oceny sytuacji w stosunku do Pacjentki – wskazał OROZ.

Prawo, a nie obowiązek

W uzasadnieniu swojej decyzji Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 31 ustawy o zawodzie farmaceuty, „w przypadki bezpośredniego zagrożenia życia pacjenta apteka może podać produkt leczniczych, z wyłączeniem produktów leczniczych zawierających środki odurzające lub substancje psychotropowe oraz prekursorów kategorii 1, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii” (czytaj również: Zmiany, wątpliwości i kontrowersje dotyczące recept farmaceutycznych).

REKLAMA

Z kolei art. 12 Kodeksu Etyki Aptekarza Rp mówi, że „w sytuacjach zagrażających życiu pacjenta, Aptekarz może wydać lek według swej najlepszej wiedzy zawodowej”. Poza tym ustawa Prawo farmaceutyczne – art. 96 ust. 4 – stanowi, że „farmaceuta posiadający praw wykonywania zawodu może wystawić receptę dla osoby, o której mowa w art. 95b ust. 3, albo receptę farmaceutyczną – w przypadku zagrożenia zdrowia pacjenta”.

– We wszystkich wspomnianych aktach prawnych jest nowa o zagrożeniu życia lub zdrowia pacjenta oraz wskazanie, że farmaceuta może wydać lek bez recepty. Jest to zatem jego prawo, nie obowiązek. Nie zostały także określone konkretne przypadki, w których magister farmacji może posłużyć się swoim prawem. Jest to zatem pozostawione do jego decyzji. Farmaceuta bierze pełną odpowiedzialność za ordynowane pacjentowi leki, dlatego też ma prawo odmówić wystawienia recepty, gdy jego zdaniem nie zachodzi taka konieczność – wskazuje OROZ.

Rzecznik podkreśla też że farmaceuta w aptece nie ma możliwości szerszej diagnozy stanu zdrowia pacjenta, a więc utrudnia mu to precyzyjne podjęcie decyzji i ocenę ryzyka wystawienia takiej recepty (czytaj również: Po zmianach w przepisach wzrosła liczba recept farmaceutycznych).

©MGR.FARM


S22BW-5e22042912430
REKLAMA
REKLAMA
Artykuł sponsorowany
Redakcja mgr.farm

Dobezylan wapnia i jego praktyczne zastosowania

2 lutego 202315:37

KILKA SŁÓW TEORII Dobezylan wapnia, czyli sól wapniowa kwasu dobezylowego, to związek o dobrze poznanej budowie i funkcjach [2,3]. Po raz pierwszy pojawił się w Farmakopei Europejskiej w 1997 roku, zaś od roku 2001 funkcjonuje w obiegu na rynku farmaceutycznym [4]. Dobezylan wapnia usprawnia krążenie żylne i działa ochronnie na naczynia krwionośne. Dobezylan wapnia to […]

KILKA SŁÓW TEORII

Dobezylan wapnia, czyli sól wapniowa kwasu dobezylowego, to związek o dobrze poznanej budowie i funkcjach [2,3]. Po raz pierwszy pojawił się w Farmakopei Europejskiej w 1997 roku, zaś od roku 2001 funkcjonuje w obiegu na rynku farmaceutycznym [4]. Dobezylan wapnia usprawnia krążenie żylne i działa ochronnie na naczynia krwionośne. Dobezylan wapnia to substancja o wielokierunkowym działaniu, choć nie wszystkie
mechanizmy jego funkcjonowania zostały do końca poznane [2,3,4]. To, co nie podlega wątpliwości to fakt, że związek ten jako swój punkt uchwytu upatrzył sobie śródbłonek i błonę podstawną naczyń włosowatych [2,3]. To właśnie te miejsca stają się celem działania cząsteczek dobezylan wapnia i to dzięki temu obserwuje się konkretne efekty jego oddziaływania na organizm. Mówiąc dość ogólnie dobezylan wapnia to związek angioprotekcyjny i flebotoniczny. Oznacza to nic innego jak to, że wykazuje on działanie ochronne na naczynia krwionośne [2,4,5]. Konsekwencją jego interakcji ze śródbłonkiem naczyń jest m.in.:

  • Zmniejszenie przepuszczalności naczyń włosowatych wywołaną chociażby histaminą,
    bradykininą czy też serotoniną
  • Poprawa drenażu limfatycznego w obrębie mikrokrążenia
  • Zmniejszenie agregacji płytek krwi, wywołanej obecnością trombiny lub kolagenu
  • Zmniejszenie agregacji erytrocytów i zwiększenie ich elastyczności, co w konsekwencji przyczynia się do spadku lepkości krwi i lepszego jej przepływu przez naczynia
  • Zmniejszenie łamliwości naczyń włosowatych
  • Zmniejszenie poziomu stresu oksydacyjnego w obrębie ścian naczyń [2,3,4].
Powyższe właściwości dobezylanu wapnia pozwalają mu posiadać szerokie spektrum zastosowań. Gdzie zatem można wykorzystać wymienione powyżej właściwości tego związku?


PRAKTYCZNE ZASTOSOWANIA DOBEZYLANU WAPNIA

Związki o właściwościach ochronnych na naczynia włosowate znajdują zastosowanie najczęściej w farmakoterapii schorzeń naczyń żylnych. W przypadku dobezylanu wapnia głównym jego zastosowaniem obecnie wydaje się być wskazanie do stosowania w przypadku przewlekłej niewydolności żylnej (PNŻ) [4,5,6]. Przewlekła niewydolność żylna to nic innego, jak niezdolność żył do jednokierunkowego transportu krwi w kierunku serca [3]. Schorzenie potrafi skutecznie wyeliminować chorego z normalnego funkcjonowania, z niezdolnością do pracy włącznie [3]. Wynika to przede wszystkim z uciążliwych objawów, do których zaliczyć można przede wszystkim:
  • Uczucie ciężkości kończyn
  • Mrowienie w obrębie kończyn
  • Skurcze, zwłaszcza w porze nocnej
  • Obrzęki i dolegliwości bólowe
  • Żylaki kończyn dolnych [3]

Dobezylan wapnia z powodzeniem stosowany jest w farmakoterapii schorzeń żylnych, związanych w niewydolnością krążenia żylnego. Metaanalizy badań z udziałem dobezylanu pokazują nawet, że im bardziej zaawansowane są zmiany chorobowe, tym lepsza jest skuteczność lecznicza związku [3]. Ta sama analiza pokazała też, że dobezylan wapnia zmniejsza efektywnie ilość nocnych skurczy, a co najważniejsze z punktu widzenia normalności – jego stosowanie poprawia komfort pacjentów [3]. Biorąc pod uwagę fakt, że dobezylan wapnia hamuje nadmierną przepuszczalność naczyń i usprawnia przepływ krwi w ich obrębie należałoby się spodziewać, że skutkiem tego będzie redukcja występujących w przebiegu PNŻ obrzęków kończyn. Potwierdzają to badania nad dobezylanem. W badaniu K.H. Labs (Phlebology 2004) uzyskano statystycznie lepsze wyniki spadku dla kryterium objętości dolnej części nogi w grupie dobezylan aniżeli w grupie kontrolnej. Dobezylan przyczynił się do 24% spadku objętości, czyli obrzęku nóg [6]. Dobezylan wapnia znajduje też zastosowanie w farmakoterapii hemoroidów [8]. Występowanie hemoroidów wiąże się z poszerzeniem naczyń żylnych, zakrzepicą i wzrostem gęstości mikrokrążenia w obrębie poduszek odbytu. Terapia dobezylanem wapnia okazuje się mieć dobre wyniki – zwłaszcza w połączeniu ze zmianą diety (stosowanie błonnika pokarmowego). Po jego zastosowaniu zmniejsza się ilość krwawień i redukcji ulega stan zapalny [8].

REKLAMA
Ważne – stosowanie dobezylanu nie wiąże się z większą liczbą krótkoterminowych działań niepożądanych aniżeli ma to miejsce w przypadku placebo [3]. Równocześnie jest on dobrze tolerowany przez pacjenta.

DOBEZYLAN WAPNIA W APTEKACH

Jeszcze nie tak dawno dobezylan wapnia dostępny był na receptę jako preparat Calcium Dobesilate. Obecnie dobezylan wapnia można już bez problemu zakupić bez konieczności umawiania się na wizytę lekarską [3]. Lekiem bez recepty jest Dobenox Forte, który ma postać doustnych tabletek. Jedna tabletka zawiera 500 mg dobezylanu wapnia. Dobenox Forte znajduje zatem zastosowanie tam, gdzie punkty uchwytu ma jego substancja czynna. Wskazaniami do stosowania tego leku OTC są:
  • Objawy przewlekłej niewydolności krążenia żylnego kończyn dolnych (bóle i nocne kurcze nóg, uczucie ciężkości nóg, parestezje, obrzęk, zmiany skórne na tle zastoju
    krwi)
  • Żylaki kończyn dolnych
  • Objawowe leczenie żylaków odbytu [9].

Zalecaną dawką w terapii PNŻ są 1-2 tabletki na dobę, czyli 500-1000 mg dziennie. Stosowanie farmakoterapii w przewlekłej niewydolności żylnej oraz hemoroidach to pierwsza, po zmianie diety i stylu życia rekomendowana droga efektywnej terapii [7,8].

REKLAMA


Bibliografia:

1. Farmakoterapie chronickeho zilniho onemocneni, Lukas Hnatek, Interni Med. 2014; 16(3): 93-97
2.Dobezylan wapnia – nowe zastosowania, Karolina Lesner, Adam Reich, Forum Dermatologicum 2016, tom 2, nr 4, 134-138

3. Calcium dobesilate for chronic venous insufficiency: a systematic review, Agustin Ciapponi, et.al., Angiology, Volume 55, Number 2, 2004
4. Calcium dobesilate and micro-vascular diseases, Jie Liu, Shulin Li, Dong Sun, Life Sciences 221 (2019) 348-353
5. Phlebotonics for vebous insufficiency (Review), Martinez-Zapata MJ, et.al., Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 4., Art.No.: CD003229
6. Effectiveness and safety of calcium dobesilate in treating chronic venous insufficiency: randomized, double-blind, placebo-controlled trial, K.H. Labs, et.al., Phlebology 2004; 19: 123-130
7. A randomized, double-blind multicentre clinical trial comparing the efficacy of calcium dobesilate with placebo in the treatment of chronic venous disease, M.J. Martinez-Zapata, et.al., Eur J Vasc Endovasc Surg, 35, 358-365 (2008)
8. Hemorrhoids: from basic pathophysiology to clinical management, Varut Lohsiriwat, World J Gastroneterol 202 May 7; 18(17): 2009-2017
9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dobenox Forte.

DOBENOX Forte, 500 mg, tabletki powlekane. Skład: 1 tabletka zawiera 500 mg wapnia dobezylanu jednowodnego (Calcii dobesilas monohydricus). Substancja pomocnicza o znanym działaniu: laktoza jednowodna. Postać farmaceutyczna: tabletka powlekana. Wskazania do stosowania: Objawy przewlekłej niewydolności krążenia żylnego kończyn dolnych (bóle i nocne kurcze nóg, uczucie ciężkości nóg, parestezje, obrzęk, zmiany skórne na tle zastoju krwi), żylaki kończyn dolnych.
Objawowe leczenie żylaków odbytu. Dawkowanie i sposób dawkowania: Zalecana dawka dobowa dla osób dorosłych to 500 mg do 1000 mg dobezylanu wapnia jednowodnego: niewydolność żylna zwykle od 500 mg do 1000 mg na dobę; tj. 12 tabletki na dobę; żylaki odbytu zwykle od 500 mg do 1000 mg na dobę; tj. 12 tabletki na dobę. Podanie doustne. Tabletki należy przyjmować po posiłkach w celu uniknięcia lub zminimalizowania objawów niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Specjalne ostrzeżenie i środki ostrożności dotyczące stosowania: Ostrożnie stosować u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy, z nawracającym zapaleniem błony śluzowej żołądka oraz z niewydolnością nerek. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek, jeśli konieczna jest dializoterapia, dawkę produktu leczniczego należy zmniejszyć. Na podstawie doniesień o działaniach niepożądanych stwierdzono, że przyjmowanie wapnia dobezylanu jednowodnego może bardzo rzadko wywołać agranulocytozę, związaną prawdopodobnie z reakcją nadwrażliwości. Agranulocytoza może objawiać się wysoką gorączką, zakażeniami w obrębie jamy ustnej, bólem gardła, zmianami zapalnymi w obrębie odbytu i narządów płciowych oraz innymi objawami, które wskazują na zakażenie. Pacjent musi być poinformowany, że w razie wystąpienia jakichkolwiek objawów zakażenia, powinien zgłosić je lekarzowi. W razie wystąpienia takiej sytuacji, konieczne jest sprawdzenie morfologii krwi wraz z rozmazem oraz zaprzestanie stosowania produktu leczniczego. Produkt zawiera laktozę jednowodną. Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozygalaktozy. Jedna tabletka DOBENOX Forte zawiera 50 mg laktozy. Działania niepożądane: Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z konwencją MedDRA: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Zaburzenia żołądka i jelit: Rzadko: nudności, biegunka. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Rzadko: odczyny skórne. Zaburzenia mięśniowoszkieletowe i tkanki łącznej: Rzadko: bóle stawów. Zaburzenia krwi i układu chłonnego: Bardzo rzadko: agranulocytoza. Opisywane działania niepożądane na ogół przemijały samoistnie po zaprzestaniu leczenia. W razie wystąpienia objawów zakażenia produkt należy odstawić. Podmiot odpowiedzialny: PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCJI FARMACEUTYCZNEJ HASCOLEK S.A. 51131 Wrocław, ul. Żmigrodzka 242E. Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: pozwolenie nr 22090. Kategoria dostępności: produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza OTC. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z zatwierdzoną charakterystyką preparatu. Dalsze informacje dostępne na życzenie.

1) Wśród preparatów z calcium dobesilate dostępnych bez recepty wg. IMS Dataview, 10B1C SYSTEMATIC ANTIV. CAPS/TABS MAT 04/2022. 2) Przy stosowaniu Dobenox Forte i dawkowaniu 500 mg dobezylanu wapnia dziennie. 3) CHPL Dobenox Forte.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

7 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Bo nauczyli się niesłusznie pacjenci że farmaceuta ma OBOWIĄZEK wystawić receptę.
Zawsze mnie zadziwiają groźby w takiej sytuacji, lub zwalanie winy na osobę wydającą, że nie informowała, że ta recepta była miesięczna, a nie roczna. Chcesz z kimś coś załatwić, czy o coś prosić to zrób to grzecznie. Bo nikt nie ma obowiązku iść mi na rękę - a o tej prostej prawdziwe zapominają pacjenci bardzo często. Bo mogę, to nie znaczy muszę...
Wypiszę RF tylko dla pacjenta który wykupuje u nas leki. Mam wtedy możliwość sprawdzenia czy rzeczywiście dany lek w danej dawce zażywa.
Tak najlepiej. Dzięki temu nie ma obaw że pacjent pomylił dawkę czy nawet lek.
Sprawa ta nie mogła się inaczej skończyć. Pacjenci są naprawdę tak rozzuchwaleni, że zapominają się i nawet nie mają wyczucia co można, a co nie. Często chodzą do lekarzy i żądają leków, bo na googlach wyczytali, że "na to jest antybiotyk". Robią awanturę gdy usłyszą odmowę, często agresywnie nastawieni idą do apteki i tam wymuszają swoje zachcianki. A gdy apteka ustąpi (to znaczy wykaże się "empatią" i "zrozumieniem") to po pewnym czasie potrafi taka osoba przyjść z wymówką - że jej zaszkodziło i winna jest apteka, bo to jest lekarstwo tylko z przepisu lekarza! Albo dla odmiany żąda ponownego wydania, argumentując, że "kiedyś Pani mi już dała... a teraz nie może..."
Dla mnie w takiej sytuacji najlepszy jest komentarz - dostałam w innej aptece bez recepty. Ja mam oczywiście uwierzyć w to, że na prawo i lewo apteka obok nas wydaje leki bez recepty i dziwnie pacjent nie poszedł tam , tylko u nas robi awanturę. A już nie wspominamy o poziomie cen. Bo to jest osobne zagadnienie.
Tylko czasem niestety są apteki, które wydają leki na receptę bez. I to czasem naprawdę specjalistyczne, które muszą być pod kontrolą lekarza.