REKLAMA
Magazyn mgr.farm
Redakcja mgr.farm

Po zmianach w przepisach wzrosła liczba recept farmaceutycznych

pt. 13 maja 2022, 09:38

Od 2020 roku w Polsce farmaceuci mają prawo wypisywać recepty we wszystkich sytuacjach zagrażających zdrowiu – nie tylko tych nagłych. Polscy naukowcy postanowili sprawdzić, jak ta zmiana wpłynęła na liczbę wystawianych przez nich recept. W badaniu dokonano analizy raportów po kontrolach WIF z 842 aptek.

Zmiana przepisów dotyczących recept farmaceutycznych sprawiła, że farmaceuci zaczęli wystawiać ich więcej w czasie pandemii (fot. Shutterstock)
Zmiana przepisów dotyczących recept farmaceutycznych sprawiła, że farmaceuci zaczęli wystawiać ich więcej w czasie pandemii (fot. Shutterstock)

W 2020 roku po nowelizacji Prawa farmaceutycznego w trakcie pandemii COVID-19 odnotowano gwałtowny wzrost liczby wypisanych recept w aptekach. Wcześniej farmaceuci mogli wystawiać recepty farmaceutyczne tylko w sytuacjach „nagłego zagrożenia zdrowia pacjenta”. Zapis ten budził wiele wątpliwości bo określenie „nagłe w polskim prawie farmaceutycznym termin nie zostało niedokładnie zdefiniowane. Kolejnym ograniczeniem była też możliwość wydania na receptę farmaceutyczną najmniejszego dostępnego opakowania danego leku.

1 kwietnia 2020 roku zmieniono wspomniane przepisy w Prawie farmaceutycznym, jednocześnie umożliwiając farmaceutom przepisywanie większych ilości leków na receptach farmaceutycznych. W dobie pandemii COVID-19 uprawnienie to okazało się szczególnie przydatne, ponieważ pozwalało uniknąć zatłoczenia w gabinetach lekarskich i szpitalach, a pacjenci mogli uzyskać odpowiednią opiekę w aptekach. Do tej pory nie przeprowadzono jednak badania, które opisywałoby usługi farmaceutyczne związane z przepisywaniem leków. Podjęli się tego naukowcy z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, którzy postanowili zgromadzić i usystematyzować informacje na ten temat (czytaj również: Dlaczego farmaceuci tak rzadko wystawiają recepty farmaceutyczne?).

REKLAMA

Recepty farmaceutyczne coraz częściej ratują zdrowie pacjentów

W badaniu naukowcy porównali analizę warunków i rzeczywiste praktyki farmaceutów. Zebrano dane z 842 aptek ogólnodostępnych, a badany obszar obejmował region Polski liczący ponad 2 mln mieszkańców (woj. Kujawsko-Pomorskie). Projekt badawczy uzyskał zgodę Komisji Bioetycznej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a wszystkie dane zostały przedstawione anonimowo. Jedynie wiek i informacje o przedstawionym leku zostały upublicznione.

REKLAMA

Badacze przeprowadzili analizę, oceniając czy położenie apteki miało wpływ na liczbę wystawianych recept. Okazało się, że 13,3% z przebadanych 842 aptek ogólnodostępnych to były apteki działające we wsiach poniżej 1500 mieszkańców, 44,5% znajdowało się w miastach do 100 tysięcy mieszkańców, a 42,4% w miastach powyżej 100 tysięcy mieszkańców. Jednocześnie 67,6% aptek działało w standardowych godzinach, otwarta od poniedziałku do soboty. Przeanalizowano również położenie aptek: 35,6% znajdowało się w sąsiedztwie szpitala lub przychodni, 8,8% działało w centrach handlowych, 33,4% w osiedlach mieszkaniowych, a 22,2% w centrach miast.

Rodzaj apteki, a recepty farmaceutyczne

W sumie wystawiono w nich 2189 recept – najwięcej z nich w miastach powyżej 100 tysięcy mieszkańców. Na wsiach nie wypisywano recept farmaceutycznych.

Pod względem godzin otwarcia największy odsetek wystawianych recept farmaceutycznych odnotowano w aptekach czynnych w standardowych godzinach, od poniedziałku do soboty oraz w aptekach pełniących dyżury. Najmniej recept farmaceutycznych wystawiono w aptekach czynnych przez całą dobę i siedem dni w tygodniu. Najwyższy wskaźnik wystawionych recept zaobserwowano w centrum miast i osiedli mieszkaniowych, a najniższy w aptekach położonych przy szpitalach i przychodniach (czytaj również: Czy farmaceuta lub apteka może pobrać opłatę za wystawienie recepty farmaceutycznej?).

Liczba wystawionych recept farmaceutycznych w zależności od lokalizacji apteki
Liczba wystawionych recept farmaceutycznych w zależności od lokalizacji apteki

Jakie leki przepisywali farmaceuci?

W okresie siedmiu miesięcy największy odsetek wystawionych recept dotyczył leków stosowanych w chorobach układu krążenia, chorobach przewodu pokarmowego i zaburzeniach przemiany materii, układu nerwowego oraz w chorobach dermatologicznych. Spadek przepisywania leków przeciwinfekcyjnych był przewidziany i nie zaskoczył naukowców, ma to związek z rosnącą antybiotykoopornością oraz brakiem szybkich testów diagnostycznych do zbadania przyczyny infekcji.

REKLAMA
Liczba wystawionych recept farmaceutycznych w okresach 2002-2016 i od 1 kwietnia do 30 października 2020 r.
Liczba wystawionych recept farmaceutycznych w okresach 2002-2016 i od 1 kwietnia do 30 października 2020 r.

Recepty farmaceutyczne dają nadzieję na lepszą ochronę zdrowia

Obecnie 20 państw członkowskich WHO upoważnia farmaceutów do wystawiania recept. Uprawnienie to różni się jednak w każdym kraju. Powodem dla jego wprowadzenia jest zapewnienie pacjentom lepszej opieki zdrowotnej oraz dostępu do leków. W ocenie naukowców recepty farmaceutyczne bardzo rzadko wykorzystywane są do przepisywania leków w sytuacjach awaryjnych. Zazwyczaj farmaceuci wystawiali je gdy pacjent potrzebował leków przyjmowanych już wcześniej, gdzie jest konieczne było wydłużenie terapii.

Badania wykazują, że często, gdy pacjenci nie mają dostępu do służb ratunkowych, przestają brać leki. Nieprzestrzeganie przyjmowania zapisanych leków jest częstą przyczyną przyjęć do szpitala. Odnotowano wzrost przepisywanych recept od czasu zmian legislacyjnych w 2020 roku. Naukowcy udowodnili, że utrzymanie recept farmaceutycznych jest uzasadnione, a pacjenci postrzegają apteki jako ważne punkty ochrony zdrowia.

Źródło: ML/MDPI

Na podstawie: Assessment of Pharmacists Prescribing Practices in Poland—A Descriptive Study, Agnieszka Zimmermann, Jakub Płaczek, Natalia Wrzosek and Artur Owczarek

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]