Naczelna Izba Aptekarska nadal nie zajęła stanowiska w sprawie petycji, która wpłynęła do niej kilka tygodni temu. Jej autorzy oczekują od NIA zajęcia jednoznacznego i zdecydowanego stanowiska w sprawie homeopatii wskazującego, że:
- zasady tej metody nie są zgodne z aktualną wiedzą medyczną;
- jest to metoda oparta na stosowaniu bezwartościowych preparatów, o niepotwierdzonym naukowo działaniu;
- nie istnieją jednostki chorobowe, w których zastosowanie homeopatii miałoby potwierdzoną badaniami skuteczność terapeutyczną przewyższającą placebo.
NIA po otrzymaniu petycji, skierowała ją do Ministra Zdrowia – twierdząc, że „nie jest podmiotem właściwym do rozpatrzenia przekazanej petycji”. Resort zdrowia był jednak odmiennego zdania. Wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski „odbił piłeczkę” wskazując, że NIA jak najbardziej powinna się do petycji ustosunkować.
– Przedmiotem wniesionej petycji jest żądane podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie mieszczącej się w zakresie zadań i kompetencji adresata, jakim jest Naczelna Izba Aptekarska – organ samorządu zawodu farmaceuty. Adresat jest zatem władny do rozpoznania petycji – uznał Miłkowski.
Ministerstwo bezradne w sprawie homeopatii
W międzyczasie do resortu zdrowia wpłynęła też petycja Kazimierza Matusznego. Parlamentarzysta wskazywał, że istniejące regulacje prawne mogą prowadzić do wprowadzania pacjentów w błąd. Chodzi o mylne przekonanie, że produkty homeopatyczne są produktami leczniczymi wprowadzanymi do obrotu i stosowanymi tak samo jak wszystkie inne. A to dlatego, że nazwa produkt leczniczy homeopatyczny sugeruje jego leczniczy charakter. Poseł pytał czy ministerstwo, rozważa możliwość zmiany definicji produktu leczniczego homeopatycznego. Chodzi o to, by nie definiować go w kategoriach produktu leczniczego.
- Czytaj więcej: Ministerstwo Zdrowia bezradne w sprawie homeopatii
Odpowiadający na interpelację Maciej Miłkowski wskazał jednak na szereg przepisów unijnych, które uniemożliwiają jakiekolwiek działania polskich władz w sprawie homeopatii. W dyrektywie 2004/27/WE z 31 marca 2004 r. odstąpiono bowiem od dowolności we wprowadzaniu krajowych regulacji w tym zakresie. Wprowadzono za to jednolite stanowisko zobowiązujące kraje UE.
– Brak transpozycji przepisów dyrektywy do ustawodawstwa krajowego (także w przedmiocie leków homeopatycznych) narażałby Polskę na konsekwencje ze strony Komisji Europejskiej, z postępowaniem przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej włącznie – przekonuje wiceminister Miłkowski.
W jego ocenie umiejscowienie produktów homeopatycznych w akcie tej rangi uniemożliwia na poziomie krajowym podejmowanie działań prawnych czy pozaprawnych wymierzonych przeciwko homeopatii.
NIA powtarza po Ministerstwie Zdrowia
Naczelna Izba Aptekarska do tej pory nie odpowiedziała na petycję w sprawie homeopatii. Zamiast tego kilka dni temu na jej stronie internetowej opublikowano komunikat. Wskazuje on na stanowisko przedstawione przez resort zdrowia we wspomnianej odpowiedzi na interpelację posła Matusznego. NIA przytacza też normy prawne, dotyczące obecności homeopatii w aptekach.
Naczelna Izba Aptekarska wskazuje również, że:
- Stosowne obowiązujące regulacje prawne dotyczące produktów leczniczych homeopatycznych, w tym zasady dopuszczenia do obrotu oraz ich obrotu, zawiera m.in.:
-
- ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2301);
- rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 października 2022 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki (Dz.U. z 2022 r. poz. 2363), które określa warunki sporządzania produktów leczniczych homeopatycznych w aptece oraz;
- rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2002 r. w sprawie wykazu pomieszczeń wchodzących w skład powierzchni podstawowej i pomocniczej apteki (Dz.U. z 2023 r. poz. 69), który wskazuje, że w skład powierzchni podstawowej lokalu apteki ogólnodostępnej wchodzi izba do sporządzania produktów leczniczych homeopatycznych, jeżeli apteka sporządza produkty lecznicze homeopatyczne.
- Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi zawiera przepisy szczególne stosowane do homeopatycznych produktów leczniczych. Zgodnie z art. 13 tej dyrektywy, Państwa Członkowskie zapewniają, że homeopatyczne produkty lecznicze wytwarzane i wprowadzane do obrotu we Wspólnocie są rejestrowane albo dopuszczane na zasadach określonych w dyrektywie.
Obowiązki farmaceutów i homeopatia
Naczelna Izba Aptekarska wskazuje też, że ustawa z dnia z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1873) stanowi, że zawód farmaceuty jest samodzielnym zawodem medycznym, a jego wykonywania ma na celu ochronę zdrowia pacjenta oraz ochronę zdrowia publicznego. Ponadto ustawa zawiera normy określające kwalifikacji niezbędne do wykonywania zawodu farmaceuty.
Farmaceuta wykonujący zawód w aptece samodzielnie podejmuje decyzje w zakresie sprawowania opieki farmaceutycznej, udzielania usług farmaceutycznych oraz wykonywania zadań zawodowych. Kieruje się przy tym wyłącznie dobrem pacjenta, i nie jest związany w tym zakresie poleceniem służbowym. Podmiot prowadzący aptekę, punkt apteczny lub dział farmacji szpitalnej ma obowiązek umożliwić farmaceucie (aptekarzowi) samodzielne podejmowanie decyzji w zakresie sprawowania opieki farmaceutycznej, udzielania usług farmaceutycznych lub wykonywania zadań zawodowych w zakresie, w jakim są one związane z prowadzoną przez ten podmiot działalnością.
W ocenie NIA farmaceuci jako wykwalifikowani fachowcy medyczni, posiadający stosowne doświadczenie, sporządzając lub wydając produkty lecznicze homeopatyczne zobowiązani są stosować się do obowiązujących przepisów prawa, w szczególności ustawy – Prawo farmaceutyczne, ustawy o zawodzie farmaceuty oraz Kodeksu Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej.
Źródło: ŁW/NIA
