REKLAMA
śr. 26 sierpnia 2020, 10:41

Obciążenie apteki nocnymi dyżurami musi mieć uzasadnienie…

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu dotyczącej rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych. W uchwale brakowało uzasadnienia, które tłumaczyłoby konieczność obciążenia aptek obowiązkiem pełnienia dyżurów. Szczególnie, że część z nich została w uchwale pominięta.

Projekt nowelizacji to także nowe ograniczenia i obostrzenia i tak już mocno regulowanej działalności aptek (fot. Shutterstock)
Sąd nie mógł ustosunkować się do zarzutów, bo uchwała w sprawie nocnych dyżurów aptek nie miała uzasadnienia (fot. Shutterstock)

Wyrok w tej sprawie zapadł w połowie czerwca, jednak dopiero kilka dni temu został opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Dotyczy on skargi właściciela apteki, ma uchwałę Rady Powiatu, w sprawie rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych w 2020 r. Załącznik o uchwały stanowił wykaz dyżurów pełnionych przez placówki w święta, dni wolne od pracy oraz w nocy (od godz. 20 do godz. 8). Znalazła się w nim też apteka skarżącego.

Właściciel apteki zarzucił uchwale Rady Powiatu, że narusza interes prawny podmiotów prowadzących apteki ogólnodostępne lub punkty apteczne na terenie powiatu. A to dlatego, że na skutek jej przyjęcia każda z wymienionych aptek została zobowiązana do sprawowania dyżurów całodobowych, które generują dla znaczne koszty finansowe i organizacyjne. Koszty w żaden sposób nie uzasadnione potrzebami mieszkańców powiatu, w zakresie zapewnienia świadczeń farmaceutycznych (czytaj również: NSA: niedopuszczalne są uchwały w sprawie dyżurów aptek pozbawione uzasadnienia).

Skarżący zarzucił Radzie Powiatu też nierówne traktowanie podmiotów prowadzących apteki na terenie powiatu. Uchwałą objęto bowiem tylko niektóre apteki i punkty apteczne. Zresztą przedmiotem skargi było też umieszczenie w uchwale punktów aptecznych, o których nie ma mowy w art. 94 ustawy Prawo farmaceutyczne (dotyczącym dyżurów aptek). Poza tym uchwała nie posiadała uzasadnienia, co uniemożliwiało jej zweryfikowanie w zakresie dostosowania w zakresie potrzeb ludności oraz zapewnienia dostępności leków.

Bez uzasadnienia nie ma uchwały

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił część zarzutów skarżącego i stwierdził nieważności uchwały Rady Powiatu. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że kluczowym problemem jest brak uzasadnienia uchwały. Uniemożliwia bowiem to wyjaśnienie motywów, jakimi kierował się organ powiatu przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały (czytaj również: WSA: zarzuty wobec dyżurów aptek mogą stanowić skargę do Trybunału Konstytucyjnego).

– Brak uzasadnienia uchwały wywołuje skutek, który w konkretnej sytuacji może uzasadniać stwierdzenie nieważności uchwały, jeżeli nie jest możliwe ustalenie w inny sposób motywów jej podjęcia. Tymczasem w realiach przedmiotowej sprawy, skarżąca konstruuje zarzuty dotyczące między innymi pominięcia niektórych aptek przy wyznaczaniu godzin pracy oraz dyżurów (powołując się na dane z rządowego rejestru aptek dostępnego on-line) jak też nieuprawnionego objęcia zakresem uchwały punktów aptecznych – czytamy w uzasadnieniu.

Sąd uznał, że do wymienionych zarzutów nie jest w stanie się ustosunkować, ponieważ zaskarżona uchwała nie zawiera uzasadnienia. Brak uzasadnienia wyklucza też możliwość jakiejkolwiek polemiki z postanowieniami uchwały. Co więcej, w sprawie tej podjęto rozmowy z właścicielami aptek by wypracować stanowisko dotyczące godzin pracy aptek w godzinach nocnych w 2020 roku. Po nich również nie ma śladu w uzasadnieniu uchwały (czytaj również: Trzy apteki mają dyżurować jednocześnie? Brak uzasadnienia…).

– W trakcie spotkania w dniu 24 października 2019 roku, przedstawiciel skarżącej zgłaszał swe zastrzeżenia, a przedstawiciele innych aptek wskazywali z kolei na problemy z dostępnością w poprze nocnej dwóch aptek (w tym prowadzonej przez spółkę), pomimo wyznaczonych im dyżurów. W sytuacji tego typu, gdzie podmioty objęte zakresem planowanej regulacji zabierają głos w ramach konsultacji i zgłaszają swe uwagi, tym bardziej organ winien ustosunkować się do tych wniosków, i wyjaśnić, dlaczego nie uwzględnia uwag wskazanych podmiotów co do ich postulatów (odnośnie chociażby zdefiniowania potrzeb ludności przy ustalaniu harmonogramu dyżurów) – czytamy w uzasadnieniu.

Rada Powiatu musi działać jawnie

W ocenie Sądu konieczne jest wskazanie w uzasadnieniu uchwały przesłanek, jakimi kierowała się Rada Powiatu przy jej podejmowaniu. Wymóg ten należy łączyć z obowiązkiem działania organów administracji publicznej na podstawie prawa. A to w połączeniu z zasadą zaufania do organów samorządowych, rodzi po stronie władzy publicznej obowiązek motywowania jej rozstrzygnięć – jako elementu jawności działania władzy publicznej.

– Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała, została podjęta z naruszeniem norm prawa materialnego, gdyż nie pozwala na ocenę, czy uwzględniono przesłanki z art. 94 ustawy – Prawo farmaceutyczne, a także czy nie pozostaje w sprzeczności z art. 2 Konstytucji RP wprowadzając zbędne obciążenia w stosunku do strony skarżącej jako właściciela apteki ogólnodostępnej – podsumowuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Sygn. akt VI SA/Wa 761/20
orzeczenie nieprawomocne

©MGR.FARM

Artykuł sponsorowany
Redakcja mgr.farm

Pacjent po zawale z problemem rzucenia palenia

23 marca 202315:33

Do apteki, przychodzi 39-letni pan Tomasz. Od ponad 20 lat jest on czynnym palaczem, wypalającym ponad 20 papierosów dziennie. 10 lat temu zdiagnozowano u niego nadciśnienie tętnicze, w związku z czym stosuje on metoprolol (Metocard ZK) w dawce 47,5 mg/dzień. 3 lata temu pan Tomasz przeszedł zawał mięśnia sercowego, co było impulsem dla niego do porzucenia nałogu. W tym celu rozpoczął on farmakoterapię preparatem zawierającym w składzie cytyzynę. Niestety ta próba okazała się nieskuteczna. Teraz, po raz kolejny chce on porzucić palenie tytoniu, więc przyszedł do apteki z prośbą o pomoc farmaceuty w doborze najlepszej ku temu metody.

Palenie papierosów zwiększa ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych

Zdiagnozowane u Pana Tomasza nadciśnienie tętnicze krwi z pewnością ma związek z uzależnieniem od nikotyny. Palenie papierosów obok zaburzeń gospodarki lipidowej należy do czynników ryzyka pierwszego rzędu wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych [1]. Co więcej, to właśnie uzależnienie od nikotyny przyczyniło się prawdopodobnie również do wystąpienia zawału mięśnia sercowego, w tak młodym wieku. Szacuje się, że ryzyko wczesnej śmierci sercowej u palaczy w porównaniu z osobami niepalącymi wzrasta nawet 3-krotnie. Ponadto wykazano, że główną przyczyną rozwoju choroby wieńcowej serca oraz miażdżycy naczyń krwionośnych u osób poniżej 40. roku życia jest palenie papierosów [2].

Zależność pomiędzy zwiększonym ryzykiem wystąpienia choroby niedokrwiennej serca, a paleniem papierosów wynika z kilku mechanizmów:

  • dym tytoniowy uszkadza śródbłonek naczyń krwionośnych;
  • składniki dymu tytoniowego zwiększają aktywność płytek krwi, prowadząc do większego prawdopodobieństwa ich nadmiernej agregacji. Zwiększona krzepliwość krwi jest w głównej mierze odpowiedzialna za powstawanie zawału i determinuje jego rozległość;
  • następuje wzrost skłonności do skurczów naczyń wieńcowych (prowadzi to do odczucia bólu w klatce piersiowej , a przy długotrwałym skurczu do zawału mięśnia sercowego) [2];

Palenie papierosów nasila objawy choroby niedokrwiennej serca i zwiększa ryzyko zgonu

Palenie papierosów przez pana Tomasza po zdiagnozowaniu u niego nadciśnienia tętniczego i włączenia do jego farmakoterapii metoprololu nie było rozsądne. Wykazano, że u pacjentów palących papierosy występuje osłabiona skuteczność działania beta-blokerów, do których należy metoprolol. Decyzja o porzuceniu nałogu po przebytym zawale mięśnia sercowego jest niezwykle istotnym wydarzeniem w życiu pana Tomasza. U osób kontynuujących palenie papierosów po przebytym zawale mięśnia sercowego, przeżywalność w okresie 8 lat wynosi zaledwie 23%. Natomiast, gdy po wystąpieniu zawału mięśnia sercowego pacjent zdecyduje się na porzucenie nałogu, przeżywalność w okresie 8 lat wzrasta do ponad 50% [1,2]. Dlatego rzucenie palenia należy uznać za najważniejszy element niefarmakologicznej terapii zmniejszania ryzyka wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych [1].

Farmaceuta w rozmowie z pacjentem stara się wyjaśnić, jakie zalety niesie ze sobą rzucenie palenia papierosów w odniesieniu do ryzyka związanego z występującymi u pana Tomasza chorobami przewlekłymi. Ponadto uspokaja go w związku z nieudaną próbą rzucenia palenia sprzed kilku lat. Farmaceuta wspomina, że zaledwie 10% palaczy podejmujących próbę rzucenia palenia, osiąga sukces [3]. W związku z tym zachęca go, do podjęcia kolejnej próby walki z nałogiem. Ze względu na to, że poprzednio stosowany preparat z cytyzyną okazał się nieskuteczny, tym razem proponuje mu wybrać nikotynową terapię zastępczą. Polega ona na zastąpieniu nikotyny pochodzącej z papierosów, nikotyną w innej postaci- pozbawionej szkodliwych substancji znajdujących się w dymie papierosowym [3].

Zastosowanie nikotynowej terapii zastępczej ma na celu stopniowe zmniejszenie głodu nikotynowego, przy jednoczesnym niwelowaniu ryzyka wystąpienia przykrych objawów zespołu abstynencyjnego (np. bólów głowy). Następuje to poprzez zmniejszenie zależności funkcjonowania organizmu od konieczności przyjmowania nikotyny. Celem takiego działania jest odzwyczajenie od palenia papierosów i całkowite zaprzestanie stosowania jakichkolwiek produktów z nikotyną w składzie. Nikotynowa terapia zastępcza jest dostępna pod różnymi postaciami:

  • gumy do żucia;
  • pastylki do ssania;
  • systemy transdermalne;
  • aerozole doustne [4,5];

W aptece preparaty należące do niej można otrzymać bez recepty. Panu Tomaszowi ze względu na bardzo dużą ilość wypalanych papierosów (powyżej 20 dziennie) zalecana zostaje terapia przy użyciu gum do żucia [5]. Farmaceuta zaleca pacjentowi żucie gumy zawierającej 4 mg nikotyny w odstępach 1-2 -godzinnych aż do momentu pojawienia się smaku i uczucia mrowienia w jamie ustnej. Następnie należy umieścić gumę pomiędzy policzkiem a dziąsłami. Czynność ta powinna trwać ok. 30 minut. Wówczas nie powinno się spożywać żadnych posiłków oraz płynów. W ciągu doby pan Tomasz nie powinien stosować więcej niż 8-12 gum. Co więcej, w ciągu 3 miesięcy od początku terapii zaleca się, by spróbował on zastosować gumy do żucia z mniejszą zawartością nikotyny (2 mg), a przez kolejne kilka miesięcy rozpoczął stopniowe ich odstawianie (do 6 miesięcy od początku kuracji). Pacjent został także poinformowany o wystąpieniu możliwych działań niepożądanych, takich jak suchość w jamie ustnej, podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, kaszel, czy zaburzenia snu [5,6].

Pan Tomasz został także poinformowany o bardzo ważnej roli, jaką odgrywają metody psychologiczne w procesie rzucania palenia. Mowa tu o takich działaniach jak:

  • nagradzaniu siebie za niepalenie papierosów;
  • samokontrola swojego nałogu, np. oduczenie się odruchu palacza, czyli chęci ciągłego trzymania czegoś w ręce;
  • psychoterapia grupowa, czyli spotkania z innymi uzależnionymi osobami i wymiana doświadczeń w dotarciu do celu [2];

Również, jako sposób wspomagający rzucenie palenia należy rozważyć akupunkturę. Ta niekonwencjonalna metoda, pozwala na rozluźnienie swojego ciała, zredukowanie stresu i pozbycie się w ten sposób chęci palenia. Jest coraz częściej wykorzystywana jako metoda wspomagająca farmakoterapię u osób zmagających się z nałogiem palenia tytoniu [3].

Literatura:

  1. Walewska E, Ścisło L, Szczepanik A, Nowak A, Gądek M, Machnik K. Palenie tytoniu wśród pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Pielęgniarstwo Chirurgiczne i Angiologiczne 2015; 3:170-175.
  2. Kośmicki M. Palenie tytoniu przez pacjentów z chorobą niedokrwienną serca- możliwości terapii. Przewodnik Lekarza: 38-47
  3. Lempart A. Sposoby zaprzestania nałogu palenia papierosów- mity i kontrowersje. Akademia Krakowska Frycza-Modrzewskiego. Kraków 2015, dostęp online: https://repozytorium.ka.edu.pl/bitstream/handle/11315/2813/Aleksandra%20Lempart.pdf?sequence=1&isAllowed=y
  4. Lachowicz M.  Uzależnienie od papierosów – jak zwiększyć szanse na pokonanie nałogu? Aptekarz Polski 2020; dostęp online: https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/uzaleznienie-od-papierosow-jak-zwiekszyc-szanse-na-pokonanie-nalogu/6/
  5. Mejza F, Cedzyńska M, Bała M, Górecka D. Uzależnienie od tytoniu, Medycyna Praktyczna 2022; dostęp online: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.3.23.
  6. CHPL Nicorette gumy do żucia.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]