REKLAMA
Magazyn mgr.farm
Redakcja mgr.farm

Recepta farmaceutyczna na antykoncepcję awaryjną? To zależy…

pon. 5 września 2022, 14:07

W ocenie wiceprezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej, nie ma przeszkód by wydać na podstawie recepty farmaceutycznej antykoncepcję regularnie stosowaną przez pacjentkę. Sytuacja jest bardziej skomplikowana w przypadku antykoncepcji awaryjnej…

Koszt antykoncepcji awaryjnej we francuskich aptekach obecnie waha się od 3 do około 20 euro (fot. Shutterstock)
Farmaceuci nie mogą wystawiać recept na leki tzw. narkotyczne oraz psychotropowe (fot. Shutterstock)

Wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej – mgr farm. Marek Tomków – udzielił wywiadu Dziennikowi Gazecie Prawnej, na temat recept farmaceutycznych. W jego ocenie świadomość społeczna na ten temat jest coraz większa i nadal będzie rosnąć.

– Coraz więcej pacjentów wie, że jeśli dzieje się coś złego, mogą poprosić farmaceutów o pomoc – mówi Tomków.

REKLAMA

Zwraca też uwagę, że zdarzają się jednak próby prowadzenia reklamy apteki poprzez informowanie o możliwości wystawiania przez farmaceutów takich recept.

REKLAMA

– Słowem – kluczem jest informacja. Nie ma problemu z poinformowaniem pacjenta o możliwości wystawienia recepty farmaceutycznej. Pojawia się on wtedy, gdy ktoś próbuje wykorzystać np. możliwość wystawiania recept (ale również m.in. przeprowadzania szczepień) w celu reklamowym, np. wywiesza baner: „Kończą ci się leki? Poproś o receptę farmaceutyczną”. Takie sytuacje miały miejsce – wskazuje wiceprezes NRA.

W jego ocenie za takie działania powinno się karać, ponieważ nie tylko łamią one prawo, ale również zmusza pracujących farmaceutów do ich wystawiania nie tylko w sytuacjach zagrożenia zdrowia pacjenta (czytaj również: Czy farmaceuta lub apteka może pobrać opłatę za wystawienie recepty farmaceutycznej?).

Wydanie leku, wystawienie recepty

W rozmowie z DGP Marek Tomków przypomina, że w sytuacji zagrożenia życia, farmaceuta po prostu podaje pacjentowi lek. Natomiast recepta farmaceutyczna jest wydawana w sytuacjach zagrożenia zdrowia.

– Na przykład gdy osoba przyjdzie do apteki i powie: mam bardzo wysokie ciśnienie, źle się czuje albo jest cukrzykiem i bierze insulinę, która właśnie się skończyła. Wtedy jeśli farmaceuta uzna, że bez tego leku pacjenta czekają poważne konsekwencje zdrowotne, wystawi taką receptę – podaje przykłady wiceprezes NRA.

REKLAMA

Farmaceuci nie mogą wystawiać recept na leki tzw. narkotyczne oraz psychotropowe. Bardzo często korzystają jednak z tego uprawnienia w przypadku leków na nadciśnienie, cukrzycowych i antybiotyków. A co z antykoncepcją? (czytaj również: Wielka Brytania: rusza pilotaż dostępu do antykoncepcji w aptekach).

– W przypadku antykoncepcji stosowanej przez długi czas rzeczywiście jest możliwość objęcia jej receptą farmaceutyczną. Z kolei w przypadku antykoncepcji awaryjnej – wszystko zależy od tego, jaki jest stan pacjentki i okoliczności danej sprawy, bo zdarzały się sytuacje, gdy takie leki były przepisywane. Dużo mniej skomplikowaną sytuację mamy, jeśli zajście w ciążę jest przeciwwskazane ze względu na leczenie jakiejś choroby. Wtedy bez wątpienia mamy do czynienia z zagrożeniem zdrowia – wyjaśnia Marek Tomków.

Źródło: ŁW/DGP

REKLAMA
REKLAMA
Artykuł sponsorowany
Redakcja mgr.farm

Prebiotyk Fibraxine – unikalny skład i niezwykły wpływ na przewód pokarmowy

1 grudnia 202209:34

Najprościej ujmując, prebiotyki są „superpokarmem” dla żyjących w naszych jelitach „dobrych” bakterii. Wspomagają także odbudowę prawidłowej mikrobioty. Proces bakteryjnej przemiany materii to fermentacja. W jej wyniku z błonnika rozpuszczalnego powstają pierwszo- i drugorzędowe metabolity bakteryjne, a wśród nich krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (ang. short chain fatty acid – SCFA): octowy, propionowy i masłowy. Odgrywają one podstawową […]

Najprościej ujmując, prebiotyki są „superpokarmem” dla żyjących w naszych jelitach „dobrych” bakterii. Wspomagają także odbudowę prawidłowej mikrobioty. Proces bakteryjnej przemiany materii to fermentacja. W jej wyniku z błonnika rozpuszczalnego powstają pierwszo- i drugorzędowe metabolity bakteryjne, a wśród nich krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (ang. short chain fatty acid – SCFA): octowy, propionowy i masłowy. Odgrywają one podstawową rolę w odżywianiu nabłonka jelita grubego (zapewniają ponad 95% energii) oraz w utrzymaniu homeostazy, czyli dobrostanu organizmu. SCFA, w szczególności kwas masłowy, poza zapewnieniem energii komórkom nabłonka jelitowego powodują wzrost i różnicowanie komórek, utrzymanie stabilnej bariery jelitowej („uszczelnienie” jelita). W przypadku uszkodzenia ściany jelita SCFA umożliwiają i przyspieszają procesy gojenia, mają działanie antyonkogenne. Działają przeciwzapalnie (hamują produkcję cytokin prozapalnych i stymulują produkcję cytokin przeciwzapalnych jak również pobudzają układ odpornościowy gospodarza). Są odpowiedzialne również za prawidłową kurczliwość jelit i czucie trzewne. 

Prebiotyczny błonnik, dzięki mechanicznej regulacji rytmu wypróżnień, przyspieszeniu perystaltyki i pasażu, zwiększeniu masy/objętości stolca i poprawie jego konsystencji, reguluje pasaż jelitowy. To oznacza, że działa zarówno przeciwzaparciowo jak i przeciwbiegunkowo. Błonnik spowalnia rozkład węglowodanów, zmniejsza wchłanianie cholesterolu i trójglicerydów, obniża stężenie glukozy i zapotrzebowanie na insulinę. Dzięki temu, błonnik przyczynia się do zmniejszenia uczucia głodu i obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. Pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała.

REKLAMA

REKLAMA

Ostatnie badania wykazały, że dieta bogatobłonnikowa zmniejsza ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów ogółem, a błonnik rozpuszczalny zmniejsza ryzyko wystąpienia zapalenia uchyłków.

Tymczasem populacje zachodnie mają zdecydowanie zbyt mało błonnika w diecie. W dzisiejszych czasach, zwiększenie objętości błonnika pokarmowego w diecie jest trudne do zrealizowania, gdyż wiąże się ze spożywaniem dużych, liczonych w kilogramach, ilości owoców i warzyw. Dlatego też coraz częściej sięga się po gotowe suplementy, których zaletami są znana objętość podawanego błonnika, jego pochodzenie i jakość, jak również dodatki zwiększające skuteczność preparatów. Szczególnie preparat złożony FIBRAXINE jest wart uwagi, gdyż jest to produkt z którym przeprowadzono badania w Polsce, a po drugie ma unikatowy skład warunkujący jego właściwości: arabinogalaktan z laktoferyną.

Laktoferyna to naturalna glikoproteina o właściwościach przeciwbakteryjnych i przeciwzapalnych, wspomaga regulację mikrobioty jelitowej. Arabinogalaktan, zatwierdzony przez FDA błonnik pokarmowy o statusie GRAS (ang. generally recognised as safe = generalnie uznany za bezpieczny wg FDA), działa szczególnie silnie prebiotycznie (zwiększa liczbę endogennych dobrych bakterii), natomiast laktoferyna, działa przeciwzapalnie, immunomodulująco i przeciwdrobnoustrojowo. Arabinogalaktan jest nie skrobiowym polisacharydem o szczególnie rozgałęzionej strukturze (galaktoza do arabinozy jak 1:6), co czyni go rozpuszczalnym w wodzie i nieżelującym (w przeciwieństwie do innych, takich jak guar, karagen czy guma arabska). 

Według rekomendacji różnych towarzystw naukowych, zarówno polskich (Polskie Towarzystwo Gastroenterologii, PTGE), amerykańskich (American College of Gastroenterology, ACG, Americal Gastroenterological Asociation, AGA) czy europejskich (United Gastroenterology, UEG) błonnik rozpuszczalny, a w szczególności z dodatkiem arabinogalaktanu zalecany jest w leczeniu i profilaktyce zaostrzeń takich schorzeń jak: 

REKLAMA
  • różne postaci choroby uchyłkowej, w tym po przebytym zapaleniu uchyłków
  • zespół jelita drażliwego (IBS)
  • wspomagająco długoterminowo! W leczeniu zaparcia niezależnie od jego przyczyny
  • u pacjentów w trakcie radioterapii i chemioterapii – o ile jest dobrze tolerowany
  • u osób po operacjach na jelicie cienkim i grubym

Błonnik rozpuszczalny z laktoferyną (FIBRAXINE) mogą stosować osoby zdrowe, w celu uzupełnienia zawartości błonnika rozpuszczalnego w diecie (1 saszetkę dziennie codziennie). Należy podkreślić, że obecnie na rynku dostępnych jest wiele suplementów. Większość z nich nigdy nie była przebadana naukowo i nie ma dowodów na swoją skuteczność. Zatem błonnik błonnikowi nierówny i nie wystarczy „jakiś” preparat. Warto sięgać po sprawdzone rozwiązania, takie jak Fibraxine.

dr n. med. Anna Pietrzak
II Klinika Gastroenterologii CMKP
Oddział Gastroenterologii Szpitala Bielańskiego, Warszawa

 

Bibliografia:

1. Zannini E, Bravo Núñez Á, Sahin AW, Arendt EK. Arabinoxylans as Functional Food Ingredients: A Review. Foods. 2022 Apr 1;11(7):1026.
2. Lee DPS, Peng A, Taniasuri F, Tan D, Kim JE. Impact of fiber-fortified food consumption on anthropometric measurements and cardiometabolic outcomes: A systematic review, metaanalyses, and meta-regressions of randomized controlled trials. Crit Rev Food Sci Nutr. 2022 Mar 25:1-19.
3. Huwiler VV, Schönenberger KA, Segesser von Brunegg A, Reber E, Mühlebach S, Stanga Z, Balmer ML. Prolonged Isolated Soluble Dietary Fibre Supplementation in Overweight and Obese Patients: A Systematic Review with Meta-Analysis of Randomised Controlled Trials. Nutrients. 2022 Jun 24;14(13):2627.
4.Arayici ME, Mert-Ozupek N, Yalcin F, Basbinar Y, Ellidokuz H. Soluble and Insoluble Dietary Fiber Consumption and Colorectal Cancer Risk: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutr Cancer. 2022;74(7):2412-2425.
5. Carrasco-Labra A, Lytvyn L, Falck-Ytter Y, Surawicz CM, Chey WD. AGA Technical Review on the Evaluation of Functional Diarrhea and Diarrhea-Predominant Irritable Bowel Syndrome in Adults (IBS-D). Gastroenterology. 2019 Sep;157(3):859-880.
6. Lacy BE, Pimentel M, Brenner DM, Chey WD, Keefer LA, Long MD, Moshiree B. ACG Clinical Guideline: Management of Irritable Bowel Syndrome. Am J Gastroenterol. 2021 Jan 1;116(1):17-44.
7. Pietrzak A. Bartnik W., Szczepkowski M., Krokowicz P., Dziki A., Reguła J., Wallner G. Polish inerdisciplinary consensus and treatment of diverticular disease of the colon (2015). Gastroenterologia Kliniczna 2015; 7:1-19.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

10 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Wszystko zależy od podejścia pacjenta i "dobroci" farmaceuty.
No właśnie ta dobroć…. Często się nią człowiek kieruje, pomoże, a następnym razem nie ma już prośby tylko żądanie, bo pacjent wie ze tak można i mu się należy.
"Jak mi tego zaraz nie dasz to Cię chyba zabiję!!!... albo przynajmniej uduszę!" I co? jest zagrożenie życia??? Jest i to nagłe choć teraz może być już nie nagłe o czym niektórzy ministrowie nawet nie wiedzą...
Dzisiejszy pacjent nie rozumie znaczenia „w celu ratowania życia”.
A gdzie jest napisane "ratowania życia" ? Chyba raczej tak "w przypadku zagrożenia zdrowia pacjenta " A czy jest ono zagrożone to już każdorazowo inna sprawa. Czasami ciąża może być także zagrożeniem zdrowia. Nie wiem, czy źle zacytowano Pana Tomkowa, czy tak się wypowiedział: "Marek Tomków przypomina, że w sytuacji zagrożenia życia" A to bardzo istotna różnica zdrowie czy życie.
W sytuacji zagrożenia życia jest recepta aptekarska.
Mało to stron - gdzie zapłacisz i recepta będzie do godziny czasu... Tylko magiczne słowo - zapłacisz za wystawienie recepty.
No właśnie zapłacisz, a do apteki nauczyli się z roszczeniami wędrować.
W przypadku zagrożenia życia. To się pogotowie ratunkowe wzywa...
I raczej powodem nie jest nagle zauważony brak środków antykoncepcyjnych.