REKLAMA
Magazyn mgr.farm
Redakcja mgr.farm

Zasady substytucji leków w formach MR, SR, HBS, Modutabs, XL, LA, XR…

czw. 14 października 2021, 09:02

Konsultant Krajowy w Dziedzinie Farmacji Aptecznej – dr n. farm. Bożena Grimling – zajęła stanowisko w kwestii aptecznej substytucji leków o zmodyfikowanym, kontrolowanym, opóźnionym czy wolnym uwalnianiu. Zapytania w tej kwestii napływają z aptek, w związku z dużymi niedoborami leków w obrocie…

Bożena Grimling odpowiada na najczęstsze pytania i watpliwości farmaceutów o substytucję apteczną (fot. Shutterstock)

– W odpowiedzi na pismo związane z zagadnieniem substytucji leków o zmodyfikowanym uwalnianiu, i w związku z dużymi niedoborami produktów leczniczych w obrocie, oraz napływającymi zapytaniami z aptekodnośnie możliwości zamiennego wydawania leków o tej samej cząsteczce i dawce, ale dostępnych wzmodyfikowanej formie uwalniania np. zamiany formy MR za SR, formy HBS za Modutabs, formy Prolongatum za Long, formy XL za LA, czy formy XL za XR, poniżej przedstawiam moje stanowisko w powyższym zapytaniu – czytamy w piśmie dr n. farm. Bożeny Grimling – Konsultanta Krajowego W Dziedzinie Farmacji Aptecznej.

Wskazuje ona, że umieszczane na produktach leczniczych określenia: long, prolongatum, prolonged release, chrono, continus, XL (extra long, extra large), LA (long acting), LL (long lasting), SA (sustained action, slow acting), retard, Depo, CC (continuous control, constant control), XR (extra release), XT (extra time), SR (sustained release, slow release, spaced release), są akronimami określającymi sposób uwalniania substancji leczniczej z postaci leku o przedłużonym uwalnianiu (czytaj również: Substytucja leków w aptece – automatyczna czy świadoma?).

REKLAMA

Jednocześnie wskazuje ona, że w jej ocenie dopuszczalne jest wydawanie formy XL za formę LA lub za formę XR. Jednak czy czy dopuszczalne jest zamienne wydanie formy MR za formę SR?

REKLAMA

– W mojej ocenie forma SR – sustained-release (slow release, spaced release) dotyczy postaci leku o przedłużonym uwalnianiu. Akronimem MR określa się wszystkie modyfikowane postacie leku, z których uwalnianie substancji czynnej może przebiegać w sposób przedłużony, opóźniony lub przyspieszony, w związku z czym, akronim MR nie może być jednoznacznie identyfikowany z formą SR. Oczywiście stała postać leku opisana akronimem SR jest również formą modyfikowaną, ale określenie MR ma dużo szersze znaczenie – pisze Bożena Grimling.

Podobną uwagę ma ona do pytania czy dopuszczalna jest zamiana formy HBS za formę Modutabs.

– Forma HBS (hydrodynamically balanced system) to system zrównoważony hydrodynamicznie, tzw. flotacyjny. Są to inaczej formy pływające, po podaniu unoszące się na powierzchni treści żołądka, co pozwala na uzyskanie przedłużonego uwalniania substancji czynnej z postaci leku w czasie. Obecnie flotacyjne systemy terapeutyczne występują w postaci mikrosfer, granulatów, filmów, kapsułek oraz tabletek. Akronim Modutab z kolei informuje farmaceutę, że opracowana forma zapewnia modyfikowane uwalnianie substancji, jednak nie wiadomo czy zastosowano technologię HBS. W mojej ocenie akronimy nie są jednoznaczne, chociaż forma HBS jest również systemem o modyfikowanym uwalnianiu substancji czynnej – czytamy w stanowisku Konsultanta Krajowego W Dziedzinie Farmacji Aptecznej.

Bożena Grimling wyjaśnia w nim również i rozwija akronimy dotyczące tabletek o opóźnionym, przyspieszonym i kontrolowanym uwalnianiu.

REKLAMA

Tegretol CR za Finlepsin Retard?

W swoim stanowisku Konsultantka Krajowa W Dziedzinie Farmacji Aptecznej odniosła się też do kwestii zamiany leku Tegretol CR retard na Finlepsin retard. Wskazuje ona, że w Wykazie Leków Refundowanych obowiązującym od września 2021 roku Finlepsin 200 retard oraz Finlepsin 400 retard są odpowiednikami Tegretolu CR 200 retard oraz Tegretolu CR 400.

W przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym – a do takich należy karbamazepina – odnotowuje się liczne doniesienia na temat wątpliwości lekarzy i farmaceutów. aportowane są sytuacje w których u pacjentów, u których zamieniono oryginalny lek przeciwpadaczkowy na jego odpowiednik wystąpiły napady padaczki. Jednocześnie w jej ocenie ze względu na działanie leku nie powinno się zamieniać postaci o kontrolowanym uwalnianiu na postać o przedłużonym
uwalnianiu.

– Chociaż leki generyczne oferują istotne ograniczenie kosztów leczenia, to decyzja o zmianie leczenia, nie powinna być podejmowana indywidualnie, lecz po konsultacji z lekarzem oraz pacjentem i powinna być oparta na przesłankach merytorycznych – wskazuje Bożena Grimling.

Zamiana Pentasy na Asamax

Preparat Pentaza 500 dostępny jest w formie tabletki o przedłużonym uwalnianiu, zawierającej w masie tabletkowej mikrogranulki substancji czynnej powlekane etylocelulozą. W przewodzie pokarmowym tabletki ulegają rozpadowi i mesalazyna uwalniana jest z poszczególnych mikrogranulek (kompartmentów) w sposób ciągły na odcinku od dwunastnicy do odbytnicy, bez względu na zmiany odczynu pH. Tabletek nie należy żuć ani rozgryzać. W celu ułatwienia połykania tabletkę można podzielić albo umieścić w naczyniu z niewielką ilością wody lub soku, zamieszać i od razu wypić powstałą zawiesinę.

Preparat Asamax 500 dostępny jest w postaci tabletki dojelitowej, czyli tabletki o opóźnionym uwalnianiu. W składzie substancji pomocniczych znajdują się kopolimery kwasu metakrylowego typu A i B chroniące substancję przed działaniem kwaśnego środowiska żołądka. Ze względu na obecność otoczki, tabletek nie należy dzielić oraz rozgryzać.

– Przedstawiciel Podmiotu Odpowiedzialnego, posiadającego pozwolenie na dopuszczenie do obrotu produktu Asamax 500 (firma Astellas Pharma Sp. z o.o.) poinformował mnie, że nie posiada danych potwierdzających równoważność terapeutyczną produktów leczniczych zawierających mesalazynę – informuje Bożena Grimling.

W jej ocenie dobór leku do terapii warunkuje rodzaj i postać choroby, lokalizacja, zaawansowanie choroby, stan pacjenta i tolerancja leku. Produkty lecznicze zawierające mesalazynę w dostępnych na rynku postaciach, mają zatem różny profil uwalniania substancji czynnej – różne formuły dostępnych form leku. W związku z tym w ogłaszanym przez Ministra Zdrowia Wykazie Leków Refundowanych Pentaza 500 nie posiada zamiennika w postaci Asamax 500.

Zamiana Cardura XL na Doxar XL

Kolejna kwestia, do której w swoim stanowisku odniosła się Bożena Grimling dotyczy zamiany leku Cardura XL 4 mg (tabl. o zmodyfikowanym uwalnianiu) na produkt Doxar XL 4 mg (tabl. o przedłużonym uwalnianiu). Wskazuje ona, że produktem referencyjnym dla Doxar XL (4mg) jest Cardura XL (4mg). Leki te uważane są za biorównoważne. Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia oba produkty są w tej samej grupie limitowej, oraz na Wykazie Leków Refundowanych zatem możliwa jest substytucja apteczna dla tych postaci XL.

– W tym momencie nie dysponuję materiałami źródłowymi żeby potwierdzić, że leki są biorównoważne – pisze ekspertka.

Kolejnym pytaniem było: Czy zasadne terapeutycznie jest wydanie leku w dawce niższej np. Cardura XL 4 mg tabl. o zmodyfikowanym uwalnianiu w ilości równej ilości zaordynowanej, gdy brak jest dostępności leku w dawce wyższej czyli produktu Cardura XL 8 mg o zmodyfikowanym uwalnianiu, a pacjentowi osoba wydająca lek poleca przyjmowanie podwójnej dawki niższej?

Przedstawiciel Informacji Medycznej firmy Pfizer nie proponuje ani nie zaleca stosowania leku Cardura XL o zmodyfikowanym uwalnianiu w jakikolwiek sposób odbiegający od użycia opisanego w Charakterystyce Produktu Leczniczego, gdzie nie zawarto informacji na temat zastępowania jednej tabletki 8 mg dwiema tabletkami 4 mg.

Zamiana Euphyllin Long na Theospirex retard

Kolejne pytanie zadane Bożenie Grimling dotyczyło zamiany produktu Euphyllin Long 300 mg kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu na Theospirex retard 300 mg tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu.

– Akronim long oraz retard można przyjąć jako postać leku o przedłużonym uwalnianiu substancji. Kapsułki Euphyllin long należy połykać w całości, popijając dużą ilością płynu. Na podstawie składu substancji pomocniczych w ChPL można uważać, że jest to lek wielokompartmentowy składający się z peletek zamkniętych w kapsułkach. Tabletkę Theospirex retard 300 mg natomiast można podzielić na dwie równe dawki. Skład substancji pomocniczych zawartych w ChPL sugeruje, że jest to tabletka wielozbiornikowa otrzymana w wyniku tabletkowania peletek – wskazuje ekspertka.

W Wykazie Leków Refundowanych Euphyllin Long kapsułki twarde retard są odpowiednikiem Theospirex retard co wskazuje, na fakt, że produkty te są biorównoważne.

Źródło: ŁW/NIA


Odpowiedź-w-sprawie-substytucji-w-obszarze-leków-o-zmodyfikowanym-uwalnianiu-13.10.2021-pop
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

3 komentarze Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Tak, niesamowicie profesjonalne stanowisko Pani konsultant… To, czy lek jest biorównoważny, nie jest określone SR, PR, XR tylko wartościami pola pod krzywą i w określonym przedziale ufności. „ Leki są biorównoważne, jeśli 90% przedział ufności stosunku lek referencyjny/lek badany dla AUC0–t i Cmax mieści się w granicach od 80.00 do 125.00%. W niektórych ChPL są podane wartości AUC w stosunku do leku referencyjnego. Niestety URPLiWM nie wie, nie ma danych czy np Tegretol ma takie same parametry farmakokinetyczne jak Finlepsin. Firma nie udostępnia danych, jakby to była jakaś niesamowita tajemnica. I na jakiej zasadzie farmaceuta ma ocenić, czy dany lek spełnia wymóg bycia tzw odpowiednikiem?
Moim zdaniem jedyną wytyczną jaka powinna nas obchodzić jest limit czy raczej grupa limitowa z rozporządzenia MZ. Jeśli limit jest ten sam (np 2 opakowania Salofaku po 50 mają identyczny jak Asamax po 100) to powinniśmy założyć iż intencją ustawodawcy była możliwość zamiany tychże preparatów, nawet jeśli biorównoważność nie jest oczywista.
Natomiast pismo dr Grimling uważam za zupełnie niepotrzebne i nieprzemyślane. Mniej lub bardziej świadomie działa na szkodę tysięcy aptek w Polsce. Znajdzie się ktoś w ministerstwie/NFZecie kto przeczyta i stwierdzi że to wystarczająca podstawa by zakwestionować zamiany na recepcie oraz refundację i dopiero będzie problem.