Wkładki do bilownic z hasłem „Acti Vita-miner Senior D3, -20% w godzinach 8:00-12:00”, plakaty komunikujące promocyjne ceny z końcówkami 99 groszy i hasłem „Wysoka jakość w dobrej cenie”, flagi oraz kosze promocyjne z produktami marki własnej – tego typu materiały pojawiały się w aptekach sieci DOZ oraz aptekach franczyzowych. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny uznał, że naruszają one zakaz reklamy aptek i nałożył na odpowiedzialną za ich przygotowanie spółkę, karę w wysokości 50 000 zł. W cały województwie podkarpackim pojawiały się one w dwudziestu aptekach i jednym punkcie aptecznym.
Podkarpacki WIF wszczął postępowanie w tej sprawie po tym jak wpłynęło do niego pismo Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Dotyczyło ono zgłoszenia w sprawie możliwości naruszenia przez jedną z aptek przepisów dotyczących jej działania. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wezwał spółkę do złożenia wyjaśnień odnośnie prowadzenia reklamy w aptece za pomocą konkretnych materiałów i działań w sierpniu 2021 roku (czytaj również: Sieć aptek była reklamowana w 37 stacjach telewizyjnych. Kara 50 000 zł…).
– Ponadto, PWIF poprosił o przesłanie kopii umów na podstawie, których promowana jest przez Spółkę działalność Aptek, Punktu aptecznego, działających pod szyldem DOZ, należących do innych podmiotów w tym umowy franczyzowej z uwzględnieniem anonimizacji danych mogących stanowić tajemnice przedsiębiorstwa lub dane osobowe – czytamy w treści decyzji wydaje przez Podkarpacki WIF 20 grudnia 2022.
Te działania nie były reklamą?
Spółka w odpowiedzi na to wezwanie oświadczyła, że wskazane przez WIF materiały dotyczyły wyłącznie określonego asortymentu i zawierały treści o charakterze informacyjnym.
– Strona wniosła o odstąpienie od żądania przez PWIF przekazania kopii umów łączących Spółkę z przedsiębiorcami prowadzącymi Apteki i Punkt apteczny, jak również przekazania informacji dotyczących podmiotów za pośrednictwem, których prowadzone były działania marketingowe – czytamy w decyzji.
Firma w kolejnych pismach do WIF przekonywała też, że „będące przedmiotem postępowania materiały w postaci koszy ofertowych, nadstawek i flag nie stanowią – w opinii Spółki – niedozwolonej reklamy aptek i punktu aptecznego oraz ich działalności”.
– …materiały, o których mowa w Zawiadomieniu zawierają wyłącznie dozwolone przepisami prawa informacje o dostępnym w Aptece asortymencie, a także obowiązkowe informacje o cenach w myśl przepisów prawa w zakresie uwidaczniania cen towarów (…). Dodatkowo wszelkie informacje prozdrowotne zamieszczone na tych materiałach z istoty mieszczą się w ustawowej funkcji apteki ogólnodostępnej jako placówki ochrony zdrowia publicznego. (…) Ponadto materiały te dotyczą w szczególności produktów leczniczych i nawet gdyby uznać je za reklamę (czemu Spółka przeczy), to istotnym jest, że art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne nie zakazuje reklamy produktów tylko reklamy aptek. (…) W ocenie Spółki wszystkie opisane materiały stanowią dopuszczone prawem informowanie o produktach i ich cenach – czytamy w decyzji WIF.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny po otrzymaniu wyjaśnień spółki, wezwał kierowników aptek i punktu aptecznego do udzielenia odpowiedzi dotyczących wspomnianych działań marketingowych. WIF pytał jake narzędzia i inne działania marketingowe prowadziła spółka, kto zlecał ich prowadzenie, jak długo były prowadzone i czy ceny przedstawiane na plakatach różniły się od normalnych cen konkretnych produktów (czytaj również: NSA: Program Opieki Farmaceutycznej był niedozwoloną reklamą apteki).
Niewątpliwa reklama aptek
Ostatecznie po zebraniu obszernego materiału dowodowego w postaci wyjaśnień kierowników aptek, Podkarpacki WIF doszedł do wniosku, że w aptekach DOZ doszło do naruszania zakazu reklamy aptek (art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne). Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem organ przyjął bowiem, że „reklamą działalności apteki jest każde działanie ukierunkowane na zachęcanie potencjalnych klientów do dokonywania zakupu usług farmaceutycznych w konkretnej aptece lub punkcie aptecznym, a tym samym zwiększenie sprzedaży. Niezależnie od form i metod prowadzenia samej reklamy oraz użytych do jej realizacji środków. Istotne, aby celem było zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych”.
W tej konkretnej sprawie reklama aptek i ich działalności była prowadzona za pośrednictwem:
• wkładek do bilownicy stosowanych w okresie od dnia 1 sierpnia 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r. o treści: ”Acti Vita-miner Senior D3, -20% w godzinach 8:00-12:00”,
• plakatów do „Nadstawki brandowej” eksponowanych w okresie od dnia 9 sierpnia 2021 r. do dnia 22 sierpnia 2021 r., zawierająca wyraźnie zakomunikowany czas obowiązywania, wszystkie ceny promowanych produktów dodatkowo z końcówkami 99 groszy,
• plakatów do „Nadstawki Naszych Marek” eksponowanych w nieustalonym okresie, odrębnym dla każdej z Aptek (od momentu otrzymania do odwołania), o treści: „Wysoka jakość w dobrej cenie”,
• plakatów o treści „stojaka w Koszu Naszych Marek: Plan by (…) Smoothie, (…) Product Na wątrobę FORTE, (…) Product Ulga dla nóg, Enilome Pro Etopic+, płyn do mycia” eksponowanych w okresie od dnia 9 sierpnia 2021 r. do dnia 22 sierpnia 2021 r.,
• plakatów do stojaka w Koszu Promocyjnym o treści: UroFuraginum Max, Imodium Instant, Fenistil, Naturell Koenzym Q10 100” eksponowanych w okresie od dnia 9 sierpnia 2021 r. do dnia 22 sierpnia 2021 r., na którym znajdowały się cenówki na wyróżniającym, żółtym tle, wszystkie ceny promowanych produktów dodatkowo z końcówkami 99 groszy,
• Flag nr 1 i nr 2 o treści: „STOP problemom trawiennym” eksponowanych w okresie od dnia 9 sierpnia 2021 r. do dnia 22 sierpnia 2021 r., co zostało wyraźnie zakomunikowane na nośniku, wszystkie wskazane ceny dodatkowo z końcówkami 99 groszy
Siła końcówki „99 groszy”
Podkarpacki WIF stwierdził, że reklamę prowadzono też poprzez stosowanie w ograniczonym czasowo okresie upustów (20%), cen na wyróżniającym się żółtym tle i z końcówkami 99 groszy, co jest powszechnie stosowanymi zabiegami marketingowymi.
– Nieprzekraczanie progu liczby całkowitej sprawia, że cena wydaje się być bardziej atrakcyjna i wpływa na podjęcie decyzji o dokonaniu zakupu, podobnie jak ograniczone czasowo obowiązywanie promowanych cen – uznał WIF.
Działania te prowadzone były na wielu nośnikach w tym bilownicy, plakatach i flagach. W ocenie organu nie może budzić wątpliwości, że celem opisanych działań było zwiększenie sprzedaży w aptekach i punkcie aptecznym. Dlatego też takie działanie musiało zostać zakwalifikowane jako naruszająca zakaz, o którym mowa w art. 94a prawa farmaceutycznego (czytaj również: Sieć aptek DOZ zapłaci 30 000 zł za rozsyłanie mailem kodów rabatowych).
Organ zdecydował ostatecznie też o nałożeniu na spółkę maksymalnej kary finansowej, jaką w takich sytuacjach przewiduje Prawo farmaceutyczne – 50 000 zł. Uzasadniając ją, WIF zwrócił uwagę, że reklama dotyczyła dwudziestu apteki i punktu aptecznego. Poza tym spółka była już wcześniej karana za naruszenie zakazu reklamy aptek, otrzymując kary 20 000 zł i 30 000 zł.
Sygn. akt FARZ–DA.8523.10.2022
©MGR.FARM
