REKLAMA
czw. 6 sierpnia 2020, 13:00

7 komunikatów, za których umieszczenie w aptece grozi kara finansowa…

Decyzje wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych dotyczące naruszania zakazu reklamy aptek, budzą coraz więcej kontrowersji wśród aptekarzy. Komunikaty do tej pory oczywiste i dopuszczalne, coraz częściej kończą się nałożeniem kary finansowej. Tak było też w przypadku pewnej śląskiej apteki…

Tego typu hasła i komunikaty mogą zostać uznane za naruszenie reklamy aptek i skutkować karą finansową (fot. MGR.FARM)
Tego typu hasła i komunikaty mogą zostać uznane za naruszenie reklamy aptek i skutkować karą finansową (fot. MGR.FARM)

W połowie stycznia Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny nałożył na aptekę karę w wysokości 15 000 zł, za naruszenie zakazu reklamy. W trakcie kontroli planowej stwierdzono w niej szereg komunikatów i haseł, które wzbudziły wątpliwości inspektorów. Efektem tego było wszczęcie postępowania dotyczącego możliwości naruszenia przez właściciela placówki art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego (zakazu reklamy).

Art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne mówi, że „zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego”.

Suche komunikaty czy reklama apteki?

Wewnątrz apteki, przy jednym ze stanowisk obsługi pacjenta, umieszczono napis „SPORZĄDZAMY LEKI RECEPTUROWE”. Natomiast w oknie i drziwach wejściowych znalazły się naklejki, widoczne z zewnątrz apteki, o treści m.in.: „WYKONUJEMY KROPLE OCZNE”, „TU WYPOŻYCZYSZ INHALATOR”, „LEKI RECEPTUROWE”, „Hello! WE SPEAK ENGLISH”, „PIERWSZEŃSTWO DLA KOBIET W CIĄŻY”, „MASZ PYTANIE? ZADZWOŃ”. Wszystkie te hasła wzbudziły wątpliwości WIF w Katowicach, który uznał je za niedozwoloną reklamę (czytaj również: Przełomowy wyrok NSA w sprawie reklamy aptek?).

W trakcie postępowania spółka, do której należała aptek, przedstawiła swoje wyjaśniła. Przekonywała, że wymienione hasła zawierały wyłącznie informacje o dopuszczalnych usługach świadczonych w aptece. Napisy te nie zawierały żadnych elementów reklamy apteki i jej działalności oraz, że „są to wyłącznie tzw. suche komunikaty”. Podobną linią obrony spółka przyjęła w kontekście napisu „PIERWSZEŃSTWO DLA KOBIET W CIĄŻY”.

– Zapewnienie pierwszeństwa kobietom w ciąży jest powinnością apteki. Brak jest podstaw, aby taką naklejkę rozpatrywać w kategorii reklamy apteki i jej działalności – przekonywała firma.

Ocena WIF…

Śląski WIF nie uznał jednak wyjaśnień spółki. Wskazał, że reklamą apteki może być każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów w niej oferowanych. Wyjątek stanowi informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego (czytaj również: Informacja o lokalizacji i godzinach otwarcia, też może stanowić reklamę apteki).

– Analiza materiałów dotyczących umieszczenia wewnątrz apteki oznakowania „SPORZĄDZAMY LEKI RECEPTUROWE” oraz w oknie i na drzwiach ekspedycji, widocznych z zewnątrz, naklejek z napisami „TU WYPOŻYCZYSZ INHALATOR”, „WYKONUJEMY KROPLE OCZNE”, „LEKI RECEPTUROWE”, „Hello! WE SPEAK ENGLISH”, „PIERWSZEŃSTWO DLA KOBIET W CIĄŻY”, „Tutaj odbierzesz zamówienia (…)”, „MASZ PYTANIE? ZADZWOŃ (…)”, wskazuje na działania mające na celu wyróżnienie placówki wśród innych aptek. Tym samym stanowi reklamę jej działalności, gdyż potencjalnie ma zachęcić pacjentów (klientów) do skorzystania z usług apteki, np. poprzez możliwość komunikowania się w języku angielskim – czytamy w decyzji WIF.

Inspektorzy nie zgodzili się też, ze stanowiskiem spółki, że informacje te nie zawierają żadnych treści, elementów i cech reklamowych. Nie przyjęli też argumentacji, że komunikaty „zawierają wyłącznie informacje o dopuszczalnych usługach świadczonych w aptece” oraz, że są to „wyłącznie tzw. suche komunikaty” (czytaj również: “Okazje” i “Promocje” na stronie internetowej apteki to niedozwolona reklama).

– Reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym takie, które nie zawierają elementów ocennych ani zachęcających do zakupu, mogących zostać przyjęte przez odbiorców, jako zachęta do zakupu lub skorzystania z usług danej placówki, a także faktyczna intencja podmiotu dokonującego przekazu. Działanie to może mieć charakter zarówno bezpośredniej perswazji jak i działań pośrednich, zmierzających do zainteresowania konsumentów konkretną apteką i wywołania u nich zainteresowania produktem czy ofertą danej apteki i chęci skorzystania z niej – uzasadnia WIF.

„SPORZĄDZAMY LEKI RECEPTUROWE”, „WYKONUJEMY KROPLE OCZNE”

Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wskazuje, że każda apteka ma obowiązek zapewnić pacjentowi wykonanie leku recepturowego i informować o oferowanym asortymencie. Wynika to z art. 87 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo farmaceutyczne. Mówi on, że apteki ogólnodostępne przeznaczone są do zaopatrywania ludności między innymi w leki recepturowe, w tym również w sporządzane w aptekach krople do oczu i są obowiązane do posiadania produktów leczniczych i wyrobów medycznych w ilości i asortymencie niezbędnym dla zaspakajania potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności.

Zgodnie z art. 95 ust. 3 tej samej ustawy, jeżeli w aptece ogólnodostępnej brak poszukiwanego produktu leczniczego, w tym również leku recepturowego, farmaceuta, powinien zapewnić jego nabycie w tej aptece w terminie uzgodnionym z pacjentem. Natomiast w art. 86 ust. 2 ustawy wśród podanych usług farmaceutycznych świadczonych we wszystkich aptekach wymieniono sporządzanie leków recepturowych oraz udzielanie informacji o produktach leczniczych i wyrobach medycznych. Wynika z tego, iż sporządzanie leków recepturowych, w tym kropli do oczu oraz informowanie o oferowanym asortymencie są usługami farmaceutycznymi, a obowiązek świadczenia ww. usług, zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami, dotyczy wszystkich aptek (czytaj również: Lek recepturowy w 15 minut? 4000 zł kary dla apteki…).

– Umieszczenie informacji o treściach „SPORZĄDZAMY LEKI RECEPTUROWE”, „WYKONUJEMY KROPLE OCZNE” i „LEKI RECEPTUROWE” mogą wprowadzać w błąd pacjentów i sugerować, że obowiązek sporządzania leków recepturowych jak i doradztwo w sprawie zakupywanych produktów nie dotyczy wszystkich aptek. Celem takiego działania jest zachęcenie do skorzystania z usług tej właśnie apteki – wskazuje WIF.

„PIERWSZEŃSTWO DLA KOBIET W CIĄŻY”

Również umieszczenie informacji o pierwszeństwie dla kobiet w ciąży nie spotkało się z aprobatą inspekcji farmaceutycznej. Urzędnicy wskazują bowiem, że katalog osób uprawnionych od obsługi poza kolejnością jest znacznie szerszy (inwalidzi wojenni, kombatanci, weterani itd.). Poza tym przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nakładają na kierownika apteki umieszczenie pisemnej informacji o tych uprawnieniach, w odniesieniu do wszystkich posiadających je osób. Dlatego podkreślenie wyjątkowości jednej spośród nich „stanowi działanie marketingowe, którego celem jest chęć wyróżnienia przedmiotowej apteki wśród innych aptek” (czytaj również: Kobieta w ciąży, ma prawo korzystać z apteki poza kolejką).

„TU WYPOŻYCZYSZ INHALATOR”

Odnośnie informacji o możliwości wypożyczenia w aptece inhalatora Śląski WIF uznał, że tego typu działalność nie jest w aptece dopuszczalna. Nie jest bowiem objęta usługą farmaceutyczną podanych w art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne (czytaj również: Apteki nie mogą wypożyczać inhalatorów chorym?).

Flora bakteryjna – jak o nią prawidłowo dbać?

11 kwietnia 202408:44

Flora bakteryjna człowieka kształtuje się od pierwszego dnia jego narodzin, a przez wszystkie następne lata podlega ciągłym fluktuacjom. Wpływ na zmianę składu i jakości mikrobiomu ma bardzo wiele czynników, m.in. stosowana dieta, przebyte infekcje, zażywane leki, aktywność fizyczna, przewlekły stres, zmiany hormonalne i szereg innych. [1][2]

Flora bakteryjna- jak o nią prawidłowo dbać? (fot. shutterstock.com)

Odpowiednio ukształtowana flora bakteryjna jelit jest jednym z najważniejszym elementów, warunkujących utrzymanie dobrego stanu zdrowia człowieka przez całe życie. Badania naukowe dowodzą, iż zachowanie homeostazy organizmu w dużej mierze zależy od składu mikrobiomu, a zmiany w nim zachodzące mogą przełożyć się na trwałe efekty, wpływające na funkcjonowanie całego organizmu przez wiele lat. [3]

Z tego powodu tak ważne jest, aby nie zaniedbywać własnego mikrobiomu, a w razie wystąpienia sytuacji, które mogą niekorzystnie wpływać na jego funkcjonowanie (np. infekcje z towarzyszącą biegunką, przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia hormonalne, przewlekły stres itp.), wspomagać organizm odpowiednimi preparatami probiotycznymi.[1][2]

Probiotyki a stosowanie leków z różnych grup terapeutycznych

Wbrew powszechnie panujacej opinii, według której probiotyki stosuje się jedynie podczas antybiotykoterapii, należy wziąć pod uwagę konieczność ich suplementacji podczas przyjmowania leków, mogących doprowadzić do dysbiozy jelitowej. Są to m.in. leki przeciwzapalne i przeciwbólowe z grupy NLPZ, często łączone z lekami hamującymi wydzielanie kwasu solnego z grupy IPP (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku). Połączenie to wpływa niekorzystnie zarówno na śluzówkę przewodu pokarmowego (działanie uszkadzające wywołane przez NLPZ), jak i na skład i liczebność bakterii jelitowych (dysbioza wywołana przez IPP). Badania naukowe dowiodły, iż stosowanie probiotyków równolegle z NLPZ i IPP zmniejsza negatywne działanie tychże leków na śluzówkę przewodu pokarmowego oraz działa korzystnie na mikrobiom. [4][5]

Ponadto, innymi lekami, mogącymi powodować niekorzystne zmiany w mikrobiomie i wywoływać zaburzenia żołądkowo – jelitowe są: statyny, metformina (szczególnie w początkowym okresie leczenia) oraz leki przeczyszczające. [5] Udowodniono, iż równoczesne stosowanie probiotyków w czasie zażywania leków z powyższych grup wiąże się ze zminimalizowaniem skutków dysbiozy jelitowej oraz poprawą szczelności nabłonka jelit. [4]

Odporność organizmu a stosowanie probiotyków

Co więcej, warto pamiętać również o profilaktycznym stosowaniu probiotyków w okresie zwiększonej zapadalności na infekcje, m.in. jesienią i zimą. Według badań naukowych aż 70% limfocytów człowieka związanych jest z tkanką limfatyczną jelit, której stymulacja odbywa się za pomocą mikrobiomu. Podawanie probiotyków ma więc niebagatelny wpływ na utrzymanie wysokiej odporności organizmu. [1]

Probiotykoterapia w przewlekłym stresie

Kolejnym istotnym czynnikiem, który w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie mikroflory jelitowej jest silny i przewlekły stres. [1] Według doniesień naukowych, istnieje wyraźny związek pomiędzy przyjmowaniem określonych szczepów probiotycznych, a reakcją organizmu na czynniki stresowe. Wykazano również, iż stosowanie probiotyków przez osoby zmiagające się ze stresem, poprawia szczelność nabłonka jelitowego i wpływa na obniżenie napięcia nerwowego.[6]

Mało urozmaicona dieta a probiotyki

Probiotyki zalecane są również podczas stosowania mało urozmaiconej diety. Badania wykazały, że nieprawidłowa (uboga w błonnik) dieta może prowadzić do namnażania w jelitach szkodliwych bakterii, co z kolei sktkuje wieloma problemami jelitowymi, takimi jak wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Suplementacja bakterii probiotycznych wpływa wówczas na poprawę składu i jakości mikrobiomu, co przekłada się na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia np. jelita drażliwego oraz objawów dyspeptycznych. [1][7]

Inne wskazania

Warto także pamiętać o zasadności stosowania probiotyków w czasie zmian hormonalnych, a także procesów starzenia się organizmu. Wykazano bowiem istnienie związku pomiędzy zmianami, zachodzącymi  w układzie endokrynnym, a składem mikroflory jelitowej.[2]

Ponadto, badania dowodzą, że przyjmowanie szczepów probiotycznych przez osoby, u których zachodzą procesy starzenia, korzystnie wpływa na różnorodność flory bakteryjnej jelit. [8]

Probiotyki wieloszczepowe – korzyści ze stosowania

Aby zapewnić sobie kompleksową probiotykoterapię warto wybierać takie preparaty, które zawierają wiele różnych szczepów bakteryjnych. Badania wykazały, iż kombinacja szczepów probiotycznych może wykazywać się większą skutecznością, niż stosowania tylko jednego szczepu, dzięki zachodzącemu synergizmowi działania. [9] Dla przykładu, preparat zawierający dziewięć różnych szczepów bakterii z rodzajów: Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus i Lactoccocus działa wielokierunkowo na mikrobiom, szybko wypełniając w nim ewentualne ubytki. [10] Co więcej, podczas wyboru probiotyku, dobrze jest zwrócić uwagę na obecność w nim substancji prebiotycznej (np. fruktoligosacharydów), która zapewnia szykie namnażanie szczepów probiotycznych w jelitach. [9]

Podsumowując, najczęstszym wskazaniem do stosowania probiotyków jest antybiotykoterapia. Jednak warto zdawać sobie sprawę z korzyści, wynikających z przyjmowania preparatów probiotycznych w sytuacjach, które mogą negatywnie wpłynąć na stan flory jelitowej, np. stosowanie leków typu NLPZ, IPP czy metforminy, mało urozmaicona dieta, zmiany hormonalne czy przewlekły stres. Warto również zwrócić uwagę na dobroczynne skutki stosowania probiotyków, zawierających wiele różnych szczepów bakteryjnych, mogących kompleksowo wpływać na mikrobiom organizmu.[2][4][5][6][9]

Źródła:

  1. M. Gałęcka i wsp., Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego, Insytut Mikroekologii w Poznaniu. Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2):50-59.
  2. H. Neuman i wsp., Microbial endocrinology: the interplay between the microbiota and the endocrine system, FEMS Microbiology Reviews 39(4), 2015. https://www.researchgate.net/publication/272624683_Microbial_endocrinology_the_interplay_between_the_microbiota_and_the_endocrine_system
  3. R.Witkowska-Wirstlein, M. U. Jurczyk , Czynniki determinujące kolonizację przewodu pokarmowego noworodka, Katedra Zdrowia Matki i Dziecka, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. http://www.przeglad.amp.edu.pl/uploads/2016/3/285_3_48_2016.pdf
  4. Węgielska, J. Suliburska, Wpływ leków na mikroflorę jelitową, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.
  5. https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/zaburzenia-flory-jelitowej-wywolane-lekami/
  6. Herman, Probiotics supplementation in prophylaxis and treatment of depressive and anxiety disorders – a review of current research, Psychiatr Pol 2019;53(2):459-473. https://www.psychiatriapolska.pl/Probiotics-supplementation-in-prophylaxis-and-treatment-of-depressive-and-anxiety,92392,0,2.html
  7. D. Winiarz i wsp., Probiotyki a zdrowie – dziś i jutro, Biul. Wydz. Farm. WUM, 2017, 10, 86-94.
  8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468501120300146
  9. Zaremba, Dobrodziejstwa probiotyków i prebiotyków oraz ich naturalne źródła. Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  10.  https://www.multilac.pl/multilac-kapsulki/?

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]