– NIA wraz ze Związkiem Powiatów Polskich przedłożyła do MZ propozycję rozwiązania w sprawie dyżurów aptek. Dzięki staraniom NRA doprowadzono do sytuacji faktycznej, w której apteki mają prawo do niedyżurowania bez żadnych konsekwencji – tak w „Sprawozdaniu z działalności Naczelnej Izby Aptekarskiej siódmej kadencji” opisano realizację wniosku programowego VII Krajowego Zjazdu Aptekarzy w sprawie zapewnienia aptekom ogólnodostępnym wynagrodzenia za pełnienie dyżurów w porze nocnej.
Więcej na ten temat można przeczytać w sprawozdaniu komisji do spraw legislacji Naczelnej Rady Aptekarskiej VII kadencji. Wynika z niego, że Komisja podejmowała próby wypracowania generalnego rozwiązania w zakresie wynagradzania farmaceutów za dostępność usług farmaceutycznych w porze nocnej i święta. Uznano, że ponoszone przez przedsiębiorcę koszty związane z dyżurami apteki w porze nocnej powinny być pokrywane przez podmiot zobowiązujący aptekę do pełnienia takiego dyżuru (czytaj również: Dyżury aptek tylko na papierze. Apteki nie respektują harmonogramu…).
Pierwsza propozycja zmian przepisów (24 lutego 2016 r.)
Już na początku kadencji (24 lutego 2016 r.) w piśmie komisja przekazała Ministrowi Zdrowia propozycję zmiany przepisu art. 94 ustawy Prawo farmaceutyczne, w zakresie zapewnienia aptekom ogólnodostępnym wynagrodzenia za pełnienie dyżurów w święta i w porze nocnej. Zaproponowano rozwiązania, w którym dyżury w porze nocnej, w niedziele, święta lub inne dni wolne od pracy będą ustalane wyłącznie w przypadku, gdy rada powiatu uzna, że jest to niezbędne dla zapewnienia właściwej opieki zdrowotnej mieszkańcom danego powiatu (czytaj również: „Nie ma się co dziwić, że apteki nie chcą dyżurować”).
– Propozycja opracowana przez komisję ds. legislacji zakładała również, że podmiotowi prowadzącemu aptekę przysługiwać będzie od powiatu, którego rada nałożyła obowiązek wykonywania pracy w porze nocnej, w niedzielę, w święta lub inne dni wolne od pracy, zwrot koniecznych wydatków i nakładów wraz z ustawowymi odsetkami, poniesionych w związku z wykonywaniem pracy w porze nocnej, w niedzielę, w święta lub inne dni wolne od pracy – czytamy w sprawozdaniu.
Komisja ds. legislacji podkreślała wielokrotnie, że w polskim systemie prawnym przyjęta jest ogólna zasada, zgodnie z którą każdy podmiot, zarówno publiczny, jak i tym bardziej prywatny, który realizuje zadania publiczne, otrzymuje z tego tytułu stosowne wynagrodzenie, lub co najmniej zwrot poniesionych kosztów. Regulacja, zgodnie z którą przedsiębiorca zobligowany jest do ponoszenia kosztów w celu realizacji zadania publicznego, w tym przypadku zapewnienia usług farmaceutycznych w porze nocnej, w niedzielę, w święta lub inne dni wolne od pracy, nie jest zgodna z Konstytucją RP (czytaj również: Inspekcja zagroziła odebraniem zezwoleń aptekom, które nie dyżurują).
Jak zapewniają sprawozdawcy, w wielu wystąpieniach do organów administracji publicznej Naczelna Rada Aptekarska wskazywała, że obowiązujący system ustalania tzw. dyżurów w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy jest niekonstytucyjny, niesprawiedliwy, nieadekwatny do potrzeb pacjentów oraz praktycznie niemożliwy do prawidłowego realizowania. Obecnie obowiązujące przepisy prawa legitymizują częste sytuacje, w których w wyniku decyzji podmiotu władzy publicznej, podmiot prowadzący aptekę zobowiązany jest do ponoszenia strat, utraty rentowności prowadzonej działalności, a w konsekwencji do jej zakończenia. W takich przypadkach w sposób ewidentny dochodzi do naruszenia konstytucyjne zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej (czytaj również: Spór ministerstwa z farmaceutami o konstytucyjność i koszty dyżurów aptek…).
Druga propozycja zmian przepisów (12 lutego 2018 r.)
– Mając na uwadze powyższe, Naczelna Rada Aptekarska wnosiła o podjęcie przez Ministra Zdrowia inicjatywy zmiany przepisów. Przygotowane przez Komisję ds. Legislacji NRA wraz ze Związkiem Powiatów Polski propozycje przepisów zakładały zmianę art. 94 Prawa farmaceutycznego – czytamy w sprawozdaniu (czytaj więcej: Oto projekt w sprawie płatnych dyżurów aptek, który trafił do Ministerstwa Zdrowia).
Taki projekt został przedłożony do Ministerstwa Zdrowia w lutym 2018 roku. Zaproponowano w nim, aby dyżury finansowane były ze środków budżetu państwa za pośrednictwem NFZ. Podmiotowi prowadzącemu aptekę ogólnodostępną, zobowiązanemu na podstawie planu dyżurów do pełnienia dyżuru miało przysługiwać z tytułu pełnienia dyżuru wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 35 zł za godzinę dyżuru. Dyrektorzy oddziałów NFZ mieli uzgadniać projekty uchwał rad powiatów, ponadto plan dyżurów miał być ustalany w taki sposób aby w tym samym czasie dyżur pełniły nie więcej niż dwie apteki ogólnodostępne. Takie rozwiązanie miało zagwarantować, że środki publiczne na sfinansowanie dyżurów aptek nie będą wydatkowane w sposób niekontrolowany przez płatnika.
