Ministerstwo Zdrowia opublikowało raport „Opieka farmaceutyczna. Kompleksowa analiza procesu wdrożenia”. Eksperci przeanalizowali w nim między innymi finansowanie opieki farmaceutycznej, przedstawiając różne modele i sposoby pozyskiwania środków (czytaj również: Opieka farmaceutyczna, czyli porozmawiajmy o pieniądzach…).
– Preferowanym sposobem finansowania opieki farmaceutycznej jest finansowanie ze środków publicznych. Ma to związek z preferencjami społecznymi. W większości krajów Państwo finansuje lub współfinansuje opiekę farmaceutyczną. Doświadczenia wielu krajów europejskich dowodzą ogromu korzyści jakie niesie aktywne włączenie farmaceuty w proces opieki nad pacjentami. Wprowadzenie refundowanych świadczeń usług opieki farmaceutycznej jest również kluczowe dla zwiększenia rentowności aptek. Finansowanie opieki farmaceutycznej przez państwo stanowiłoby niewielki koszt w odniesieniu do możliwych do uzyskania oszczędności – czytamy w raporcie.
Jego autorzy wskazują, że finansowanie ze środków publicznych czynności opieki farmaceutycznej powinno być kierowane do grup pacjentów najbardziej obciążonych farmakoterapią, np. z powodu wielolekowości lub szczególnie zagrożonych konsekwencjami niewłaściwego postępowania terapeutycznego lub brak nadzoru nad leczeniem (czytaj również: Koszty wynagrodzeń wzrosły w 70 proc. aptek. Jak to się ma do ich rentowności?).
– Finansowanie opieki farmaceutycznej dla określonych grup pacjentów jest czynnikiem racjonalnego wykorzystania zasobów finansowych NFZ. Omawiając poszczególne usługi farmaceutyczne Zespół kierował się powyższą zasadą, przy określaniu populacji docelowych dla poszczególnych czynności opieki farmaceutycznej – wskazuje raport.
Modele finansowania
Eksperci wskazują, że należy rozważyć możliwe opcje finansowania opieki farmaceutycznej:
- całkowitego finansowania usług z budżetu NFZ,
- współpłacenia przez pacjenta za usługi opieki farmaceutycznej,
- całkowitego pokrywania kosztów świadczeń opieki farmaceutycznej przez pacjenta.
– Opieka farmaceutyczna powinna być finansowana w modelu płacenia za usługę (FFS, ang. fee-for-service). W niniejszym raporcie przedstawiono katalog proponowanych czynności opieki farmaceutycznej, który powinien być uzupełniony cenami tych czynności. Jest to zadanie AOTMiT. Przy określaniu ceny za poszczególne usługi opieki farmaceutycznej należy wziąć pod uwagę jakość proponowanych czynności opieki farmaceutycznej, które będą świadczone przez farmaceutów po certyfikowanym szkoleniu podyplomowym, oraz czasochłonność konsultacji farmaceutycznych, która została wykazana m.in. w badaniu FONTiC i OF-SENIOR – wskazują autorzy raportu.
W proponowanym modelu finansowania świadczeń opieki farmaceutycznej, istnieje silna motywacja do wykonywania wielu procedur. Stąd, rekomendowane jest wprowadzenie mechanizmów stosowanych również w innych krajach, w celu kontroli wydatków na opiekę farmaceutyczną:
- limitów świadczeń, jakie może wykonać dana osoba w miesiącu i w roku (Wielka Brytania: limit 100 przeglądów lekowych w 2021 r., a 70% z nich musi być wykonane w docelowych grupach pacjentów,
- stosowania mechanizmów procentowego współpłacenia za usługi opieki farmaceutycznej, całkowitego płacenia za usługi opieki farmaceutycznej (np. szczepienia przeciw grypie osób spoza grup ryzyka w wieku <65 lat),
- obniżanie poziomu finansowania wraz ze wzrostem liczby wykonywanych świadczeń (metoda wykorzystywana przy aktywacji IKP w placówkach POZ)
Zapłata tylko za ukończoną usługę
– Usługi opieki farmaceutycznej to wieloetapowe procesy, obarczone ryzykiem rezygnacji pacjenta z dalszego wykonywania świadczenia. Niemniej jednak usługa finansowana ze środków publicznych będzie mogła być uznana za kompletną dopiero po jej ukończeniu i odpowiednim udokumentowaniu – wskazują eksperci.
Doświadczenia polskich programów pilotażowych i badań naukowych opisanych w tym Raporcie pokazują, jak trudne jest utrzymanie pacjenta w procesie świadczenia opieki farmaceutycznej. Tym samym, farmaceuci i właściciele aptek, będą brać na siebie ryzyko nieotrzymania wynagrodzenia, za niezakończone we właściwy sposób świadczenia (czytaj również: Rentowność aptek w latach 2011–2018. Raport, konferencja i dyskusja…).
Jednocześnie autorzy raportu rekomendują, w celu zwiększenia puli środków przeznaczonych na usługi opieki farmaceutycznej, wprowadzenie opłaty lekowej pobieranej od cen każdego sprzedanego opakowania leku bez recepty (czytaj również: Rentowność aptek spada. Samorząd aptekarski chce negocjować z ministerstwem…).
– Uzyskane w ten sposób środki powinny zostać przeznaczone w postaci funduszu celowego na dodatkowe finansowanie świadczenia usług opieki farmaceutycznej. Na podstawie danych uzyskanych z Zintegrowanego Systemu Monitorowania Obrotu Produktów Leczniczych określono możliwą wartość uzyskanego dofinansowania. Dodatkowym planowanym efektem wprowadzenia opłaty lekowej mogłoby być ograniczenie zjawiska polipragmazji – czytamy w raporcie.
Wyliczenia te przedstawiono w formie tabeli.
Źródło: KW/Raport “Opieka farmaceutyczna. Kompleksowa analiza procesu wdrożenia”
