REKLAMA
wt. 6 kwietnia 2021, 07:28

Ministerstwo Zdrowia przedstawia raport dotyczący wdrożenia opieki farmaceutycznej

Ministerstwo Zdrowia publikuje dokument „Raport opieka farmaceutyczna. Kompleksowa analiza procesu wdrożenia” stanowiący efekt prac Zespołu ds. opieki farmaceutycznej złożony z przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, Naczelnej Izby Aptekarskiej oraz przedstawicieli środowiska akademickiego. W trakcie swoich prac Zespół przeanalizował zarówno informacje na temat usług opieki farmaceutycznej realizowane na całym świecie jak i dane na temat pilotaży oraz badań prowadzonych w tym zakresie w Polsce.

Raport Zespołu ds. opieki farmaceutycznej, po Ustawie o zawodzie farmaceuty, jest kolejnym krokiem do efektywnego wprowadzenia opieki farmaceutycznej w Polsce (fot. Shutterstock)
Raport Zespołu ds. opieki farmaceutycznej, po Ustawie o zawodzie farmaceuty, jest kolejnym krokiem do efektywnego wprowadzenia opieki farmaceutycznej w Polsce (fot. Shutterstock)

Po wielu tygodniach oczekiwania i zapowiedzi, Ministerstwo Zdrowia w końcu opublikowało raport dotyczący wdrożenia opieki farmaceutycznej w Polsce. Jest on efektem prac zespołu ekspertów, który Minister Zdrowia powołał w tym celu w lipcu 2020 r. Do tej pory treść raportu była zmiana dzięki wypowiedziom jego twórców. Ostatecznie resort zdrowia zdecydował się na jego upublicznienie. Przypomnijmy, że nową definicję opieki farmaceutycznej wprowadza wchodząca w życie 16 kwietnia ustawa o zawodzie farmaceuty (czytaj więcej: W przyszłym tygodniu Ministerstwo opublikuje raport z prac zespołu ds. opieki farmaceutycznej).

Jak wskazuje Ministerstwo Zdrowia w trakcie prac Zespołu dokonano szerokich konsultacji dotyczących prawnych, edukacyjnych i praktycznych aspektów procesu wdrażania opieki farmaceutycznej m.in. z Rzecznikiem Praw Pacjenta, Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego, Reprezentantami środowiska lekarskiego, Reprezentantami wydziałów farmaceutycznych Uniwersytetów Medycznych, Reprezentantami studentów, Biurem Profilaktyki Zdrowotnej Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Ekspertami prowadzącymi badania naukowe w obszarze opieki farmaceutycznej. Treść raportu jest oparta o szereg analiz przeprowadzonych przez Departament Analiz i Strategii Ministerstwa Zdrowia oraz Departament Analiz i Innowacji Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia

– Niniejszy Raport przedstawia rozwiązania jakie w ramach opieki farmaceutycznej, mogą być zastosowane w odpowiedzi na wyzwania, przed którymi stanie w przyszłości system opieki zdrowotnej na całym świecie. Przykładem takich wyzwań jest starzenie się społeczeństwa i konsekwentny wzrost liczby osób cierpiących z powodu chorób przewlekłych, pogłębiające się zjawisko polipragmazji czy niedobór kadr medycznych (lekarzy i pielęgniarek) – informuje resort zdrowia.

Siedem usług farmaceutycznych

Zespół ds. opieki farmaceutycznej wskazał, wraz z kompleksową analizą wdrożenia, siedem wybranych usług farmaceutycznych, które zdaniem Zespołu pozwolą na usprawnienie polityki zdrowotnej państwa oraz poprawę dostępu do racjonalnej farmakoterapii. W Raporcie nie przyjęto żadnych ograniczeń co do zakresu wprowadzanych rozwiązań, w tym możliwości organizacyjnych i czasowych wdrożenia poszczególnych usług. Przy przyjętych przez Zespół założeniach tak głębokiej integracji opieki farmaceutycznej z publiczną ochroną zdrowia oraz mocnym wzrostem kompetencji grupy zawodowej farmaceutów, jak również istotnym wpływem jaki nowe świadczenie zdrowotne może mieć na budżet płatnika publicznego, celowym jest stopniowe wprowadzanie usług w dłuższej perspektywie czasowej (czytaj również: Opieka farmaceutyczna może pojawić się w aptekach jeszcze przed pilotażem?).

– Ponadto jednym z głównych celów dedykowanych szeroko rozumianej władzy publicznej jest poprawa efektywności wydatkowania środków publicznych na świadczenia opieki zdrowotnej, stąd niezbędna będzie odpowiednia analiza poziomu realizacji mierników przewidzianych dla poszczególnych celów usług farmaceutycznych w odpowiednim horyzoncie czasowym – wskazuje resort.

Choć w Raporcie uwzględniono szczegółowy harmonogram do rozpoczęcia pilotażu i wdrożenia każdej z siedmiu usług niejako w jednym pakiecie (kwartał po kwartale), to zdaniem Ministerstwa wizja całościowego i jednorazowego wdrożenia nie wydaje się możliwa do zrealizowania (czytaj również: Opieka farmaceutyczna zredefiniuje rolę farmaceutów i aptek w Polsce).

– Zgodnie bowiem z przyjętą praktyką we wdrażaniu opieki farmaceutycznej na całym świecie, usługi wprowadzane są etapowo, w wieloletniej perspektywie czasowej, w której poddawane są ewaluacji i walidacji. Zdarzało się, że z części z usług rezygnowano, nawet po przeprowadzeniu skutecznej implementacji usługi w system opieki zdrowotnej – wskazuje Ministerstwo.

Przegląd lekowy będzie pierwszy?

Jako pierwszą z usług opieki farmaceutycznej, która miałaby zostać wprowadzona w polskich aptekach w formie pilotażu finansowanego ze środków publicznych Ministerstwo Zdrowia wskazuje na usługę przeglądu lekowego. Pilotaż w tym zakresie będzie skierowany do pacjentów obciążonych wielolekowością a ich celem będzie wykrycie problemów lekowych oraz poprawa efektywności klinicznej stosowanej farmakoterapii (czytaj również: Opieka farmaceutyczna może odciążyć polski system opieki zdrowotnej).

Raport Zespołu ds. opieki farmaceutycznej, po Ustawie o zawodzie farmaceuty, jest kolejnym krokiem do efektywnego wprowadzenia opieki farmaceutycznej w Polsce. Dla wszystkich interesariuszy zaangażowanych we wdrażanie opieki farmaceutycznej Raport będzie niezbędnym drogowskazem i unikatową publikacją w zrozumieniu tych innowacyjnych w warunkach polskiej służby zdrowia usług.

Źródło: KW/MZ


Wynalazca plastrów nikotynowych: Całe życie zastanawiałem się, dlaczego ludzie palą!

4 czerwca 202414:01

Historia pełna jest inspirujących opowieści o ludziach, którzy poświęcili swoje życie i karierę na rzecz tego, co kochali najbardziej – pomocy innym. Jedną z takich osób był Murray Elias Jarvik, amerykański psychofarmakolog i naukowiec, współtwórca plastrów nikotynowych. Z okazji Światowego Dnia bez Papierosa przypominamy jego niezwykłą sylwetkę.

[Artykuł sponsorowany]

Murray Jarvik urodził się 1 czerwca 1923 r. w Nowym Jorku. Ukończył m.in. Uniwersytet Kalifornijski w San Francisco. Przez całe życie cierpiał na problemy z sercem. Jego kłopoty zdrowotne rozpoczęły się od ciężkiego przypadku gorączki reumatycznej, gdy miał 12 lat. Później w wieku 28 lat zachorował na polio, a w 1992 r. zdiagnozowano u niego raka płuc. Nowotwór udało się wyleczyć.1,2

W całej tej historii warto wspomnieć, że naukowiec nigdy nie palił papierosów. W trakcie licznych pobytów w szpitalach obserwował jednak pacjentów, którzy zmagali się z nałogiem i objawami odstawienia papierosów. To wtedy w jego głowie zrodził się pomysł na inny, bezpieczniejszy sposób dostarczania nikotyny do organizmu, który zniweluje chęć sięgania po papierosa u osób, które powinny natychmiast wyjść z nałogu.1,2 Motywacji do działania dostarczała mu również żona, nałogowa palaczka.1

Nikotyna w terapii leczenia uzależnienia

Murray Jarvik rozpoczął badania nad wchłanianiem nikotyny przez skórę i jej wpływem na organizm ludzki od obserwowania rolników zajmujących się zbieraniem tytoniu. Nie mógł jednak uzyskać zgody na prowadzenie badań na pacjentach. W końcu wraz ze swoim kolegą z Uniwersytetu Kalifornijskiego, Jedem Rosem, zaczęli prowizoryczne plastry testować na sobie. Po latach, w jednym z wywiadów Javik wspominał: „Nałożyliśmy tytoń na skórę i czekaliśmy, co się stanie. Nasze tętno wzrosło, zaczęła skakać adrenalina, to wszystko przytrafia się palaczom”. 4

Badania Jarvika i Rose doprowadziły do wynalezienia plastra nikotynowego na początku lat 90. Sześć lat później Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła ich sprzedaż jako leku bez recepty. Murray Jarvik dożył później starości. Zmarł 8 maja 2008 roku w wieku 84 lat.2

Plaster nikotynowy dzisiaj

Plaster nikotynowy dziś jest szeroko stosowany jako podstawowy element Nikotynowej Terapii Zastępczej. Dostarcza on nikotynę bezpośrednio przez skórę do organizmu, aby złagodzić potrzebę zapalenia papierosa i stopniowo rzucić palenie. Działa do 16 godzin i – w przeciwieństwie do papierosów czy e-papierosów – nie zawiera tysięcy substancji kancerogennych.5

Co warto zapamiętać na temat Nikotynowej Terapii Zastępczej?

• Nikotynowa Terapia Zastępcza to najlepiej przebadana farmakologiczna forma wsparcia rzucania palenia: ponad 150 badań klinicznych 6, w trakcie których przebadano około 65 tysięcy pacjentów 7, badania dostępne w Cochrane Library.

• NTZ to jedyna, dostępna bez recepty, terapia rekomendowana przez WHO (Essential Medicines List). Na liście znajdują się zarówno plastry, gumy, tabletki, jak i spray.3

• NTZ zwiększa szansę na rzucanie palenia o 50% do 60%.8

• Jednoczesne stosowanie plastra nikotynowego i innego rodzaju NTZ (szybko działającego, np. guma do żucia, tabletka do ssania, spray) zwiększa o 15% do 36% prawdopodobieństwo, że dana osoba rzuci palenie, niż gdyby użyła tylko jednego rodzaju produktu NTZ.7

• NTZ może być używana w grupach pacjentów ze szczególnymi potrzebami (kobiety w ciąży i karmiące piersią pod nadzorem lekarza10, pacjenci z chorobami serca i po przebytym zawale11, pacjenci z chorobami układu oddechowego, w tym POChP12, pacjenci z innymi uzależnieniami np. od alkoholu13.

Dowiedz się więcej na temat produktów Nikotynowej Terapii Zastępczej.

Literatura

  1. Weber, Bruce (2008-05-13). „Murray Jarvik, 84, Whose Research Helped Lead to Nicotine Patch, Dies”New York Times. Retrieved 2008-05-26.
  2. Wikipedia. Dostep 21.05.2024 r. https://en.wikipedia.org/wiki/Murray_Jarvik
  3. WHO model list of essential medicines – 22nd list, 2021, 30 September 2021, WHO/MHP/HPS/EML/2021.02, dostęp https://www.who.int/publications/i/item/WHO-MHP-HPS-EML-2021.02, 21.05.2024 r.
  4. Obituary: Murray E. Jarvik, 84, UCLA pharmacologist, nicotine patch inventor, dostęp: https://www.uclahealth.org/news/release/obituary-murray-e-jarvik-84-ucla-pharmacologist-nicotine-patch-inventor
  5. Edyta Budzyńska, Stefanie Sielemann, Jarosław Puton, Alexander L.R.M. Surminski, Analysis of e-liquids for electronic cigarettes using GC-IMS/MS with headspace sampling, Talanta, Volume 209, 2020, 120594, ISSN 0039-9140, https://doi.org/10.1016/j.talanta.2019.120594.
  6. SteadL.F., PereraR., BullenC. et al. Nicotinereplacementtherapyfor smoking cessation// CochraneDatabase Syst. Rev. 2012. Issue11.
  7. Hartmann‐BoyceJ, ChepkinSC, YeW, BullenC, Lancaster T. Nicotinereplacementtherapyversus controlfor smoking cessation. CochraneDatabase of SystematicReviews2018, Issue5.
  8. W porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo lub bez leczenia za Hartmann‐Boyce J, Chepkin SC, Ye W, Bullen C, Lancaster T. Nicotine replacement therapy versus control for smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, Issue 5. Art. No.: CD000146. DOI: 10.1002/14651858.CD000146.pub5.
  9. Lindson N, et al. Different doses, durations and modes of delivery of nicotine replacement therapy for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2019 Apr 18;4(4):CD013308.
  10. Bała,Cedzyńska i in. Wytyczne leczenia uzależnienia od nikotyny. Rekomendacje, 2022. https://nil.org.pl/uploaded_files/art_1653901298_wytyczne-zun.pdf
  11. McRobbie H, Hajek P. Nicotine replacement therapy in patients with cardiovascular disease: guidelines for health professionals. Addiction. 2001 Nov;96(11):1547-51.
  12. Ellerbeck EF, Nollen N, Hutcheson TD, Phadnis M, Fitzgerald SA, Vacek J, Sharpe MR, Salzman GA, Richter KP. Effect of Long-term Nicotine Replacement Therapy vs Standard Smoking Cessation for Smokers With Chronic Lung Disease: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2018 Sep 7;1(5):e181843. 
  13. Pharmacological Options for Smoking Cessation in Heavy-Drinking Smokers – PubMed (nih.gov).

    Jak oceniasz artykuł?

    Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

    Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

    0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]