Niektóre preparaty dostępne bez recepty, zawierające kompleks witamin B czy żelazo, są bezpłatne dla pacjentów posiadających uprawnienie dodatkowe ZK (Zasłużony Honorowy Dawca Krwi, Zasłużony Dawca Przeszczepu). Dokładna lista takich preparatów znajduje się w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 lutego 2010 r. w sprawie wykazu leków dla świadczeniobiorcy posiadającego tytuł „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu”. Warunkiem jest jednak przepisanie takiego leku na recepcie ze wskazaniem uprawnienia ZK.
Okazuje się, że pewne wątpliwości budzi przepisywanie wspomnianych leków OTC dla pacjentów z uprawnieniem ZK przez pielęgniarki i położne. Podczas próby realizacji takiej recepty w programie KS-Apteka pojawia się komunikat mówiący, że lek taki „nie znajduje się w obwieszczeniu zawierającym wykaz substancji czynnych zawartych w lekach, które mogą być ordynowane przez pielęgniarki i położne oraz na które pielęgniarki i położne mają prawo wystawiać recepty”.
Ministerstwo Zdrowia otrzymało w tej sprawie zapytanie wraz z wnioskiem o wydanie jednoznacznej interpretacji. Odpowiedzi udzielił Łukasz Szmulski z Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji. Wskazuje on, że wbrew komunikatowi programu KS-Apteka, farmaceuta ma obowiązek realizowania recept pielęgniarskich ordynujących leki z grupy OTC (czytaj również: Światowy Dzień Krwiodawcy – 14 czerwca).
Pielęgniarki i położne mają takie uprawnienie…
Resort zdrowia przypomina, że uprawnienia pielęgniarek i położnych do ordynacji leków i wypisywania recept wynikają z ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. W ramach samodzielnego wykonywania świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych pielęgniarka i położna posiadające dyplom ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo oraz pielęgniarka i położna posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa mają prawo samodzielnie wystawiać recepty. Mogą na nich znajdować się leki zawierające określone substancje czynne (z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe) oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz ordynować określone wyroby medyczne. Niezbędne jest jednak ukończenie przez pielęgniarkę lub położną kursu specjalistycznego w tym zakresie (czytaj również: Recepty pielęgniarskie – sprawdź, jak je zrealizować).
Natomiast wykaz substancji czynnych zawartych w lekach, które mogą być ordynowane przez pielęgniarki i położne oraz na które pielęgniarki i położne mają prawo wystawiać recepty określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które mają prawo wystawiać skierowania pielęgniarki i położne (czytaj również: NFZ posługuje się nieaktualną interpretacją w sprawie recept pielęgniarek?).
Uprawnienia pielęgniarek i położnych, obejmują również wystawianie recept osobom o dodatkowych uprawnieniach określonych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, na zasadach określonych w tej ustawie oraz w ustawie refundacyjnej, w tym świadczeniobiorcom, którzy posiadają tytuł „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu” i przedstawią legitymację „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu”. Wyjątek stanowi jedynie brak możliwości wystawiania przez położną recept z kodem uprawnień „S”, tj. recept dla świadczeniobiorców, po ukończeniu 75. roku życia (czytaj również: ).
Takie recepty są ważne!
– Pielęgniarki i położne mają więc możliwość wypisywania recept na leki z wykazu leków, określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 lutego 2010 r. w sprawie wykazu leków dla świadczeniobiorcy posiadającego tytuł „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu” (Dz. U. z 2015 r. poz. 2098), również o kategorii dostępności OTC – wskazuje Łukasz Szmulski.
Oznacza to, że wszystkie recepty na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne powinny być wystawiane na zasadach określonych ustawie Prawo farmaceutyczne (czytaj również: Uprawnienia dodatkowe pacjentów w aptekach).
Mając na uwadze powyższe w opinii Departamentu recepty powinny być realizowane z odpłatnością wynikającą z uprawnień „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu”.
Sygn. PLO.454.95.2020.MP
Oprac. ŁW/JB
