Na początku lipca poseł Kazimierz Matuszny skierował do Ministra Zdrowia interpelację w sprawie projektu ustawy o zawodzie farmaceuty. Wskazywał w niej, że w projekcie ustawy o zawodzie farmaceuty część proponowanych przepisów zmierza do ograniczenia możliwości wykonywania samodzielnej działalności w tzw. punktach aptecznych przez techników farmaceutycznych. Kilka dni temu swoje stanowisko w tej sprawie przedstawił resort zdrowia (czytaj również: Spór o rolę i uprawnienia technika farmaceutycznego w aptece).
– Żaden z przepisów wzmiankowanego projektu ustawy w najmniejszym stopniu nie ogranicza, ani tym bardziej nie wyłącza samodzielności techników farmaceutycznych wykonujących czynności zawodowe w punktach aptecznych. W zakresie, w jakim technicy ci dotychczas samodzielność posiadali, odnośne uprawnienia zostają utrzymane, ponieważ projekt w ogóle nie dotyka tej problematyki – wskazuje wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski.
To ustawa farmaceutów, nie techników farmaceutycznych
Przedstawiciel resortu zdrowia przekonuje jednocześnie, że o samodzielności technika farmaceutycznego wykonującego czynności zawodowe w punkcie aptecznym przesądza art. 70 ust. 5a rozpatrywany łącznie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 944). W projekcie ustawy o zawodzie farmaceuty brak jest jakichkolwiek propozycji zmian tych przepisów.
– Ponadto należy wziąć pod uwagę fakt, że zgłaszany problem dotyczy projektu ustawy regulującej zasady wykonywania zawodu przez grupę zawodową, jaką stanowią farmaceuci. Z tego już faktu wynika, że przedmiotem normowania nie mają i nie mogą być zasady wykonywania zawodu przez techników farmaceutycznych. Stanowią oni wszak odrębną grupę zawodową. Co więcej, nawet przez określone ukształtowanie zadań, uprawnień czy kompetencji jednej grupy zawodowej, nie da się rozszerzać, ani ograniczać, choćby pośrednio, uprawnień czy kompetencji innych grup zawodowych – przekonuje Miłkowski.
Jego zdaniem próba sformułowania przepisów w taki sposób, i z takimi intencjami, byłaby skazana na niepowodzenie. Byłaby bowiem sprzeczna ze standardami tworzenia prawa (czytaj również: Obawy techników są nieuzasadnione. To wprowadzanie opinii publicznej w błąd…).
– Zakres uprawnień i kompetencji określonej grupy (zawodowej, społecznej, czy innej) powinno się w przepisach wyrażać w sposób jasny, niebudzący wątpliwości, niepozostawiający pola do domysłów, czy domniemań. Zakres ten w odniesieniu do jednej grupy zawodowej nie może być determinowany wyłącznie tym, jak sformułowano przepisy kompetencyjne odnośnie zupełnie innej grupy, choćby nawet obie grupy wykonywały swe zadania często w tych samych miejscach pracy, czy w bezpośredniej kooperacji – podkreśla wiceminister zdrowia.
Technik niesamodzielny w aptece…
Przedstawiciel resortu zdrowia wskazuje, że w zależności od tego, gdzie technik farmaceutyczny wykonuje czynności zawodowe, różnie kształtuje się zakres jego autonomii w wykonywaniu tych czynności.
– Mianowicie, w aptekach ogólnodostępnych technik farmaceutyczny tam zatrudniony nie jest samodzielny, a przynajmniej nie w pełni. Przede wszystkim, przez pierwsze dwa lata zatrudnienia w zawodzie, technik farmaceutyczny wykonuje w aptece ogólnodostępnej wszystkie czynności pod bezwzględnym nadzorem farmaceuty – twierdzi Maciej Miłkowski.
Podkreśla on, że jest pewien określony zakres czynności, których w aptece ogólnodostępnej technik farmaceutyczny nie może wykonywać nigdy (niezależnie od stażu oraz od tego, czy wykonywać je miałby samodzielnie, czy pod czyimś nadzorem). Zakres ten wynika wprost z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne. Wśród tych czynności jest wydawanie produktów leczniczych mających w swoim składzie: substancje bardzo silnie działające, substancje odurzające, substancje psychotropowe grupy I-P oraz II-P. Do czynności zastrzeżonych wyłącznie dla farmaceuty (a tym samym których nie może wykonywać w aptece technik farmaceutyczny) należy też wytwarzanie lub sporządzanie ww. grup produktów leczniczych (czytaj również: To zakończy wieloletnią dyskusję o uprawnieniach techników farmaceutycznych).
Technik samodzielny w punkcie aptecznym…
– Inaczej sytuacja wygląda w punktach aptecznych. Uznaje się, że w punktach tych nie ma czynności, których technik farmaceutyczny nie może wykonywać samodzielnie. Przy czym zakres czynności, które nie mogą być wykonywane przez technika farmaceutycznego w punktach aptecznych, jest wprost pochodną tego, jakiego rodzaju asortyment nie może być w ogóle przedmiotem sprzedaży w punktach aptecznych (niezależnie od tego, czy w tych punktach sprzedaży ich miałby dokonywać technik farmaceutyczny, czy farmaceuta) – wskazuje Maciej Miłkowski.
Do produktów leczniczych, które nie mogą być przedmiotem obrotu w punktach aptecznych, zaliczają się m.in. te produkty, które w aptekach ogólnodostępnych może sporządzać, wytwarzać i wydawać wyłącznie farmaceuta, czyli wymienione wcześniej produkty lecznicze mające w swoim składzie: substancje bardzo silnie działające, substancje odurzające lub substancje psychotropowe grupy I-P oraz II-P.
Zakres asortymentowy, jaki może być przedmiotem obrotu w punktach aptecznych, uwzględniający powyższe, określony jest w stosownych rozporządzeniach Ministra Zdrowia wydanych na podstawie art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 – Prawo farmaceutyczne. Dodatkowo zakres ten został określony w wyżej opisany, zawężający w stosunku do asortymentu aptek ogólnodostępnych, sposób, z uwzględnieniem faktu, że kierownikami punktów aptecznych, w przeciwieństwie do aptek ogólnodostępnych, mogą być, i w ogromnej większości przypadków faktycznie są, technicy farmaceutyczni (czytaj również: Ministerstwo Zdrowia w sprawie stażu techników farmaceutycznych).
Nadzór farmaceuty nad technikiem farmaceutycznym
– Rozważając powyższe na tle projektowanych przepisów ustawy o zawodzie farmaceuty, który obecnie pozostaje na etapie rozpatrywania przez Parlament RP, stwierdzić należy, że w zakresie, w jakim nawet propozycje te odnoszą się do kwestii nadzoru farmaceuty nad technikiem farmaceutycznym, to dotyczą wyłącznie zadań nadzorczych sprawowanych w aptekach ogólnodostępnych (a nie w punktach aptecznych, które były przedmiotem zainteresowania składającego interpelację Pana Posła Matusznego) – czytamy w odpowiedzi na interpelację.
Wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski przekonuje, że zadania te, jako adresowane do farmaceutów, w żadnej mierze nie mogą ograniczać zadań techników farmaceutycznych z samej swej istoty. Zaproponowane regulacje stanowią wyłącznie odzwierciedlenie dotychczasowego stanu relacji pomiędzy farmaceutą, a technikiem farmaceutycznym. Twierdzenie, że projekt ustawy o zawodzie farmaceuty w jakikolwiek sposób ogranicza dotychczasowy zakres swobody techników farmaceutycznych nie znajduje odzwierciedlenia w proponowanych zapisach.
– Dlatego też Minister Zdrowia nie podziela zdania Pana Posła, jakoby projektowana ustawa o zawodzie farmaceuty miała wywołać negatywny skutek w postaci uniemożliwienia kontynuowania działalności licznych punktów aptecznych na terenach wiejskich. Zapisy analizowanego projektu są irrelewantne z punktu widzenia działalności tych punktów i sytuacji z dostępem do leczenia na wsi, jako takiej – wskazuje Miłkowski.
Źródło: ŁW/sejm.gov.pl
