Kolejny wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego pokazuje, że brak jest jednolitej linii orzeczniczej w kwestii dyżurów aptek. Podczas gdy jedne sądy (w tym NSA) twierdzą, że rada powiatu musi wykazać potrzebę nałożenia na apteki obowiązku dyżurowania i umotywowania tego w uzasadnieniu, inne orzekają coś zupełnie innego (czytaj więcej: NSA: niedopuszczalne są uchwały w sprawie dyżurów aptek pozbawione uzasadnienia). Taki właśnie wyrok wydał niedawno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie…
Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Rady Powiatu w Szczytnie. Ustalała ona rozkład godzin pracy aptek i przyjęto ją pomimo negatywnej opinii Okręgowej Izby Aptekarskiej w Olsztynie. Między innymi z tego powodu spółka prowadzącą kilka aptek na terenie powiatu, złożyła skargę na uchwałę, wskazując brak jej uzasadnienia. Poza tym firma zarzucała, że uchwała w nierównym stopniu obciąża dyżurami jej apteki nie uwzględniając wszystkich działających na terenie powiatu.
Uzasadnienie nie jest takie ważne…
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. WSA wskazał, że uchwała miała uzasadnienie – choć szczątkowe.
– Stwierdzić należy, że uzasadnienie to jest szczątkowe i niewiele z niego wynika, jednak okoliczność ta choć może stanowić samodzielną przesłankę do stwierdzenia nieważności uchwały, to jednak nie w rozpatrzonym przypadku – uznał Sąd.
Jego zdaniem legalność zapisów zaskarżonej uchwały nie budzi wątpliwości. Obowiązek ten wynika wprost z ustawy i zastrzeżenia dotyczące uzasadnienia uchwały nie są wystarczające do zakwestionowania jej legalności. Po drugie, apteki mające siedzibę w mieście Szczytnie zostały równomiernie obciążone obowiązkiem dyżurów w powyższym okresie. Każda z aptek znajdujących się w Szczytnie w ciągu roku ma 28 lub 29 dyżurów, które są równomiernie rozłożone na przestrzeni całego roku po 2 lub 3 w miesiącu, tak też jest w przypadku aptek stanowiących własność skarżącej (czytaj również: Ministerstwo odpowiada posłowi w sprawie karania aptek za unikanie dyżurów).
– Po trzecie wreszcie, miasto Szczytno położone jest geograficznie w środku powiatu i stanowi zdecydowanie największe skupisko ludności zamieszkującej powiat. Dlatego też naturalnym jest, że to właśnie apteki z tego miasta zostały obciążone obowiązkiem dyżurów w porze nocnej, niedziele, święta i inne dni wolne od pracy, co związane jest z możliwie szybkim i krótkim dojazdem do apteki przez mieszkańców. Trudno uznać, że sprawiedliwy byłby taki rozkład dyżurów, że mieszkańcy Szczytna musieliby jeździć do innych miejscowości, aby kupić lekarstwo w porze nocnej lub niedzielę. Dlatego też ustanowienie dyżurów poza Szczytnem nie zwalniałoby od jednoczesnego ustanowienia również dyżurnych aptek w Szczytnie jako zdecydowanie największej miejscowości powiatu – wskazał WSA.
W kwestii zarzucanego nieodniesienia się do jedynej negatywnej opinii, jaką wydała Okręgowa Izba Aptekarska w Olsztynie, sąd stwierdził że przedstawione w niej argumenty nie mogły rzutować na postanowienia uchwały (czytaj również: Trzy apteki mają dyżurować jednocześnie? Brak uzasadnienia…).
Interes mieszkańców ważniejszy od interesu właściciela apteki
WSA w Olsztynie podkreślił, że realizacja świadczeń w porze nocnej i w dni wolne od pracy wchodzi w zakres ustawowych zadań aptek ogólnodostępnych. Zobowiązanie apteki do realizacji tych zadań nie może więc naruszać konstytucyjnych praw spółki, przepisów o swobodzie działalności gospodarczej czy unormowań o ochronie prywatności.
– Omawiany przepis kładzie nacisk na interes ludności, a nie osób prowadzących apteki. Zaskarżona uchwała nie narusza istoty swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Działalność ta jest bowiem regulowana i zakres tej regulacji może wynikać z uchwały określającej godziny pracy aptek. Natomiast pełnienie dyżurów nocnych i w dni wolne od pracy wchodzi w zakres ustawowych zadań aptek ogólnodostępnych, a do kierownika apteki należy takie zorganizowanie pracy, aby placówka ten obowiązek mogła realizować. Zadaniem apteki jako miejsca świadczenia usług farmaceutycznych, jest kompleksowa obsługa pacjentów w celu bieżącego zaspokajania ich potrzeb w zakresie dostępu do produktów leczniczych i innych preparatów sprzedawanych w aptece – wskazał WSA.
Zdaniem sądu każdy podmiot decydujący się na prowadzenie regulowanej działalności aptekarskiej, powinien mieć świadomość, że taką działalność należy prowadzić również zgodnie z przepisami prawa miejscowego. W tym uchwałami podejmowanymi na podstawie art. 94 ust. 2 Prawa farmaceutycznego (czytaj również: Obciążenie apteki nocnymi dyżurami musi mieć uzasadnienie…).
– Jednym z takich obowiązków może być obowiązek pełnienia dyżurów w porze nocnej lub w dni wolne od pracy. Z tego obowiązku nie mogą zwolnić szczególne warunki pracy konkretnej apteki, np. liczba zatrudnionych w niej osób lub kwestia osiąganego w takich porach pracy apteki wyniku ekonomicznego (zysku lub straty). Wolność działalności gospodarczej, stanowiąca jedną z podstaw społecznej gospodarki rynkowej (art. 20 Konstytucji RP) nie ma charakteru absolutnego – czytamy w uzasadnieniu.
Sygn. akt II SA/Ol 375/20
©MGR.FARM
