REKLAMA
Magazyn mgr.farm
czw. 2 stycznia 2020, 09:20

Braki leków to efekt wojny sieci aptek z aptekami indywidualnymi

W ciągu dwóch lat od uchwalenia „apteki dla aptekarza”, około tysiąca indywidualnych aptek zostało przejętych przez zagraniczne firmy. Zdaniem Marcina Wiśniewskiego – prezesa Związku Aptekarzy Pracodawców Polskich Aptek – koncentracja na rynku aptecznym postępuje, czemu nie potrafi zapobiec słaba inspekcja farmaceutyczna. Jednym z elementów walki sieci aptek z aptekami indywidualnymi są braki leków…

Resort zdrowia nie dysponuje danymi o liczbie aptek prowadzonych w systemie franczyzowym (fot. MGR.FARM)
Konkurencja między aptekami opiera się obecnie przede wszystkim na dostępności do leków (fot. MGR.FARM)

W wywiadzie jakiego Marcin Wiśniewski – prezes Związku Aptekarzy Pracodawców Polskich Aptek (ZAPPA) – udzielił serwisowi mZdrowia.pl, podsumowuje ostatnie dwa lata funkcjonowania ustawy „apteka dla aptekarza”. Jego zdaniem ustawa ta przyczyniła się do niemal całkowitej likwidacji nielegalnego wywozu leków.

– Przed jej uchwaleniem każda spółka, która miała cofnięte zezwolenie z powodu nielegalnych praktyk, z łatwością je odtwarzała i kontynuowała działania. Obecnie to jest niemożliwe. Dlatego w mojej ocenie praktycznie zniknął nielegalny wywóz leków z aptek – mówi Wiśniewski.

REKLAMA

Przyznaje jednocześnie, że są obszary, w których ustawa się nie sprawdziła. Winę za to farmaceuta zrzuca jednak na inspekcję farmaceutyczną, która zawodzi tam gdzie powinna z urzędu podejmować działania związane z ograniczaniem koncentracji na rynku aptek (czytaj również: GIF poparł ZAPPA w sprawie cofnięcia zezwoleń dla DOZ).

REKLAMA

– To nie jest personalny atak na konkretnego inspektora, zaznaczę od razu, ale stwierdzenie faktu. Inspekcja jest w tej materii po prostu niewydolna. Koncentracja postępuje z naruszeniem jej zapisów prawa. Od momentu wejścia ustawy w życie około tysiąca aptek zostało przejętych przez głównie zagraniczne sieci. To kolejne 7 proc. rynku – podkreśla szef ZAPPA.

Apteki nadal są przejmowane

Wskazuje jednocześnie, że obecnie apteki są przejmowane na dwa sposoby. Pierwszym jest wykupywanie udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Druga metoda polega na „słupowaniu”. W takich sytuacjach aptekę np. w Rzeszowie kupują oficjalnie farmaceuci zatrudnieni w sieci w Gdańsku. Zaraz po przejęciu apteka przyjmuje nazwę sieci i działa w praktyce jako jej nowy element, pod nadzorem koordynatora sieci. Według przepisów karno-skarbowych stanowi to przestępstwo określane jako „firmanctwo”. Farmaceuci składają przy takiej okazji wymagane oświadczenie do wojewódzkiego inspektoratu, że nie tworzą grupy kapitałowej ani żadnych powiązań, w ramach których kontrolowaliby więcej niż 4 apteki (czytaj również: Farmaceutka przyłapana na „słupowaniu”. „Dopuściła się największego grzechu…”).

– Natomiast prawda jest inna – apteki są ściśle kontrolowane przez spółkę sieciową, farmaceuci przenoszą na tę spółkę swoje prawa i obowiązki związane z prowadzeniem apteki, a podpisane z siecią umowy są im odbierane. Ci ludzie łamią przepisy zawodowe, karne i karnoskarbowe – wskazuje Marcin Wiśniewski (czytaj również: „Apteka dla aptekarza” ocaliła indywidualne apteki).

Zdaniem farmaceuty takie sytuacje stanowią pole do działania prokuratury oraz samorządu zawodowego. A samorząd jest coraz bardziej świadom potrzeby samooczyszczania. Zdaniem szefa ZAPPA Rzecznicy Odpowiedzialności Zawodowej wkrótce będą mieli pełne ręce roboty, w związku z takimi sprawami.

REKLAMA

Dlaczego w aptekach brakuje leków?

Zdaniem Marcina Wiśniewskiego nielegalny wywóz leków za granicę nie jest już główną przyczyną ich braku w aptekach. Jego zdaniem najważniejszym powodem problemów z dostępem do leków jest ich niska cena. W rezultacie producentom wielu leków po prostu nie opłaca się sprzedawanie ich w Polsce. O wiele więcej zarabiają na ich sprzedaży w innych krajach, do nas przywożą ilości minimalne, nawet poniżej potrzeb rynku.

– Firmy reglamentują sprzedaż. Stosują różne zabiegi, np. wysokie, europejskie ceny dla wszystkich chętnych, a niektórym – wybranym aptekom – oferują duże rabaty, przy czym liczba produktów z rabatem jest limitowana. W ten sposób dyktują warunki na rynku, apteki muszą zabiegać o towar i względy producenta – wyjaśnia szef ZAPPA (czytaj również: Reglamentacja deficytów między klientów hurtowni jest złem koniecznym).

Jego zdaniem konkurencja między aptekami opiera się obecnie przede wszystkim na dostępności do leków. Nie ma znaczenia jakość opieki, serwisu czy nawet ceny – w których nie ma już zasadniczych różnic między aptekami. Większą siłę zakupową posiadają sieci aptek, które mogą zapewnić sobie lepszy dostęp do deficytowych produktów (czytaj również: Hurtownie farmaceutyczne faworyzują sieci apteczne w dostępie do leków?).

– Ponieważ apteki sieciowe pracują głównie w dużych skupiskach ludności, kumulacja deficytowych leków w ich placówkach powoduje, że mieszkańcy małych miejscowości i terenów wiejskich mają o wiele gorszy dostęp do leków. Co ciekawe, doświadczamy własnej skórze tego, o czym świat już wiedział trzydzieści lat temu – że rozwój sieci pogarsza dostęp do leków na terenach wiejskich. Publikacje naukowych opisujące to zjawisko wydawał m.in. austriacki instytut zdrowia. Powoływaliśmy się na nie podczas prac sejmowych, argumentując potrzebę wprowadzenia AdA – podkreśla Marcin Wiśniewski w wywiadzie dla serwisu mZdrowie.pl.

Jak rozwiązać problem?

Szef ZAPPA wskazuje jednocześnie, że problem ten udało rozwiązać m.in. na Słowacji. Tam w sytuacji ciągłych braków wprowadzono twarde przepisy wymagające zapewnienia dostępności leków w sprzedaży hurtowej. Podmiot odpowiedzialny płaci wysokie kary za brak dostępności leku, który został zarejestrowany, dopuszczony na rynek i objęty refundacją.

– Za brak dostaw do apteki płaci też hurtownia. Wszystkim więc zależy, żeby lek dotarł do apteki – i problem się braków się skończył. Apteki mają pewność zaopatrzenia, niedobory przestały być problemem. – mówi Wiśniewski.

Cała rozmowa dostępna w serwisie mZdrowie.pl.

Źródło: ŁW/mZdrowie.pl

REKLAMA
REKLAMA
Artykuł sponsorowany
Redakcja mgr.farm

Dobezylan wapnia i jego praktyczne zastosowania

2 lutego 202315:37

KILKA SŁÓW TEORII Dobezylan wapnia, czyli sól wapniowa kwasu dobezylowego, to związek o dobrze poznanej budowie i funkcjach [2,3]. Po raz pierwszy pojawił się w Farmakopei Europejskiej w 1997 roku, zaś od roku 2001 funkcjonuje w obiegu na rynku farmaceutycznym [4]. Dobezylan wapnia usprawnia krążenie żylne i działa ochronnie na naczynia krwionośne. Dobezylan wapnia to […]

KILKA SŁÓW TEORII

Dobezylan wapnia, czyli sól wapniowa kwasu dobezylowego, to związek o dobrze poznanej budowie i funkcjach [2,3]. Po raz pierwszy pojawił się w Farmakopei Europejskiej w 1997 roku, zaś od roku 2001 funkcjonuje w obiegu na rynku farmaceutycznym [4]. Dobezylan wapnia usprawnia krążenie żylne i działa ochronnie na naczynia krwionośne. Dobezylan wapnia to substancja o wielokierunkowym działaniu, choć nie wszystkie
mechanizmy jego funkcjonowania zostały do końca poznane [2,3,4]. To, co nie podlega wątpliwości to fakt, że związek ten jako swój punkt uchwytu upatrzył sobie śródbłonek i błonę podstawną naczyń włosowatych [2,3]. To właśnie te miejsca stają się celem działania cząsteczek dobezylan wapnia i to dzięki temu obserwuje się konkretne efekty jego oddziaływania na organizm. Mówiąc dość ogólnie dobezylan wapnia to związek angioprotekcyjny i flebotoniczny. Oznacza to nic innego jak to, że wykazuje on działanie ochronne na naczynia krwionośne [2,4,5]. Konsekwencją jego interakcji ze śródbłonkiem naczyń jest m.in.:

  • Zmniejszenie przepuszczalności naczyń włosowatych wywołaną chociażby histaminą,
    bradykininą czy też serotoniną
  • Poprawa drenażu limfatycznego w obrębie mikrokrążenia
  • Zmniejszenie agregacji płytek krwi, wywołanej obecnością trombiny lub kolagenu
  • Zmniejszenie agregacji erytrocytów i zwiększenie ich elastyczności, co w konsekwencji przyczynia się do spadku lepkości krwi i lepszego jej przepływu przez naczynia
  • Zmniejszenie łamliwości naczyń włosowatych
  • Zmniejszenie poziomu stresu oksydacyjnego w obrębie ścian naczyń [2,3,4].
Powyższe właściwości dobezylanu wapnia pozwalają mu posiadać szerokie spektrum zastosowań. Gdzie zatem można wykorzystać wymienione powyżej właściwości tego związku?


PRAKTYCZNE ZASTOSOWANIA DOBEZYLANU WAPNIA

Związki o właściwościach ochronnych na naczynia włosowate znajdują zastosowanie najczęściej w farmakoterapii schorzeń naczyń żylnych. W przypadku dobezylanu wapnia głównym jego zastosowaniem obecnie wydaje się być wskazanie do stosowania w przypadku przewlekłej niewydolności żylnej (PNŻ) [4,5,6]. Przewlekła niewydolność żylna to nic innego, jak niezdolność żył do jednokierunkowego transportu krwi w kierunku serca [3]. Schorzenie potrafi skutecznie wyeliminować chorego z normalnego funkcjonowania, z niezdolnością do pracy włącznie [3]. Wynika to przede wszystkim z uciążliwych objawów, do których zaliczyć można przede wszystkim:
  • Uczucie ciężkości kończyn
  • Mrowienie w obrębie kończyn
  • Skurcze, zwłaszcza w porze nocnej
  • Obrzęki i dolegliwości bólowe
  • Żylaki kończyn dolnych [3]

Dobezylan wapnia z powodzeniem stosowany jest w farmakoterapii schorzeń żylnych, związanych w niewydolnością krążenia żylnego. Metaanalizy badań z udziałem dobezylanu pokazują nawet, że im bardziej zaawansowane są zmiany chorobowe, tym lepsza jest skuteczność lecznicza związku [3]. Ta sama analiza pokazała też, że dobezylan wapnia zmniejsza efektywnie ilość nocnych skurczy, a co najważniejsze z punktu widzenia normalności – jego stosowanie poprawia komfort pacjentów [3]. Biorąc pod uwagę fakt, że dobezylan wapnia hamuje nadmierną przepuszczalność naczyń i usprawnia przepływ krwi w ich obrębie należałoby się spodziewać, że skutkiem tego będzie redukcja występujących w przebiegu PNŻ obrzęków kończyn. Potwierdzają to badania nad dobezylanem. W badaniu K.H. Labs (Phlebology 2004) uzyskano statystycznie lepsze wyniki spadku dla kryterium objętości dolnej części nogi w grupie dobezylan aniżeli w grupie kontrolnej. Dobezylan przyczynił się do 24% spadku objętości, czyli obrzęku nóg [6]. Dobezylan wapnia znajduje też zastosowanie w farmakoterapii hemoroidów [8]. Występowanie hemoroidów wiąże się z poszerzeniem naczyń żylnych, zakrzepicą i wzrostem gęstości mikrokrążenia w obrębie poduszek odbytu. Terapia dobezylanem wapnia okazuje się mieć dobre wyniki – zwłaszcza w połączeniu ze zmianą diety (stosowanie błonnika pokarmowego). Po jego zastosowaniu zmniejsza się ilość krwawień i redukcji ulega stan zapalny [8].

REKLAMA
Ważne – stosowanie dobezylanu nie wiąże się z większą liczbą krótkoterminowych działań niepożądanych aniżeli ma to miejsce w przypadku placebo [3]. Równocześnie jest on dobrze tolerowany przez pacjenta.

DOBEZYLAN WAPNIA W APTEKACH

Jeszcze nie tak dawno dobezylan wapnia dostępny był na receptę jako preparat Calcium Dobesilate. Obecnie dobezylan wapnia można już bez problemu zakupić bez konieczności umawiania się na wizytę lekarską [3]. Lekiem bez recepty jest Dobenox Forte, który ma postać doustnych tabletek. Jedna tabletka zawiera 500 mg dobezylanu wapnia. Dobenox Forte znajduje zatem zastosowanie tam, gdzie punkty uchwytu ma jego substancja czynna. Wskazaniami do stosowania tego leku OTC są:
  • Objawy przewlekłej niewydolności krążenia żylnego kończyn dolnych (bóle i nocne kurcze nóg, uczucie ciężkości nóg, parestezje, obrzęk, zmiany skórne na tle zastoju
    krwi)
  • Żylaki kończyn dolnych
  • Objawowe leczenie żylaków odbytu [9].

Zalecaną dawką w terapii PNŻ są 1-2 tabletki na dobę, czyli 500-1000 mg dziennie. Stosowanie farmakoterapii w przewlekłej niewydolności żylnej oraz hemoroidach to pierwsza, po zmianie diety i stylu życia rekomendowana droga efektywnej terapii [7,8].

REKLAMA


Bibliografia:

1. Farmakoterapie chronickeho zilniho onemocneni, Lukas Hnatek, Interni Med. 2014; 16(3): 93-97
2.Dobezylan wapnia – nowe zastosowania, Karolina Lesner, Adam Reich, Forum Dermatologicum 2016, tom 2, nr 4, 134-138

3. Calcium dobesilate for chronic venous insufficiency: a systematic review, Agustin Ciapponi, et.al., Angiology, Volume 55, Number 2, 2004
4. Calcium dobesilate and micro-vascular diseases, Jie Liu, Shulin Li, Dong Sun, Life Sciences 221 (2019) 348-353
5. Phlebotonics for vebous insufficiency (Review), Martinez-Zapata MJ, et.al., Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 4., Art.No.: CD003229
6. Effectiveness and safety of calcium dobesilate in treating chronic venous insufficiency: randomized, double-blind, placebo-controlled trial, K.H. Labs, et.al., Phlebology 2004; 19: 123-130
7. A randomized, double-blind multicentre clinical trial comparing the efficacy of calcium dobesilate with placebo in the treatment of chronic venous disease, M.J. Martinez-Zapata, et.al., Eur J Vasc Endovasc Surg, 35, 358-365 (2008)
8. Hemorrhoids: from basic pathophysiology to clinical management, Varut Lohsiriwat, World J Gastroneterol 202 May 7; 18(17): 2009-2017
9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dobenox Forte.

DOBENOX Forte, 500 mg, tabletki powlekane. Skład: 1 tabletka zawiera 500 mg wapnia dobezylanu jednowodnego (Calcii dobesilas monohydricus). Substancja pomocnicza o znanym działaniu: laktoza jednowodna. Postać farmaceutyczna: tabletka powlekana. Wskazania do stosowania: Objawy przewlekłej niewydolności krążenia żylnego kończyn dolnych (bóle i nocne kurcze nóg, uczucie ciężkości nóg, parestezje, obrzęk, zmiany skórne na tle zastoju krwi), żylaki kończyn dolnych.
Objawowe leczenie żylaków odbytu. Dawkowanie i sposób dawkowania: Zalecana dawka dobowa dla osób dorosłych to 500 mg do 1000 mg dobezylanu wapnia jednowodnego: niewydolność żylna zwykle od 500 mg do 1000 mg na dobę; tj. 12 tabletki na dobę; żylaki odbytu zwykle od 500 mg do 1000 mg na dobę; tj. 12 tabletki na dobę. Podanie doustne. Tabletki należy przyjmować po posiłkach w celu uniknięcia lub zminimalizowania objawów niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Specjalne ostrzeżenie i środki ostrożności dotyczące stosowania: Ostrożnie stosować u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy, z nawracającym zapaleniem błony śluzowej żołądka oraz z niewydolnością nerek. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek, jeśli konieczna jest dializoterapia, dawkę produktu leczniczego należy zmniejszyć. Na podstawie doniesień o działaniach niepożądanych stwierdzono, że przyjmowanie wapnia dobezylanu jednowodnego może bardzo rzadko wywołać agranulocytozę, związaną prawdopodobnie z reakcją nadwrażliwości. Agranulocytoza może objawiać się wysoką gorączką, zakażeniami w obrębie jamy ustnej, bólem gardła, zmianami zapalnymi w obrębie odbytu i narządów płciowych oraz innymi objawami, które wskazują na zakażenie. Pacjent musi być poinformowany, że w razie wystąpienia jakichkolwiek objawów zakażenia, powinien zgłosić je lekarzowi. W razie wystąpienia takiej sytuacji, konieczne jest sprawdzenie morfologii krwi wraz z rozmazem oraz zaprzestanie stosowania produktu leczniczego. Produkt zawiera laktozę jednowodną. Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozygalaktozy. Jedna tabletka DOBENOX Forte zawiera 50 mg laktozy. Działania niepożądane: Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z konwencją MedDRA: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Zaburzenia żołądka i jelit: Rzadko: nudności, biegunka. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Rzadko: odczyny skórne. Zaburzenia mięśniowoszkieletowe i tkanki łącznej: Rzadko: bóle stawów. Zaburzenia krwi i układu chłonnego: Bardzo rzadko: agranulocytoza. Opisywane działania niepożądane na ogół przemijały samoistnie po zaprzestaniu leczenia. W razie wystąpienia objawów zakażenia produkt należy odstawić. Podmiot odpowiedzialny: PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCJI FARMACEUTYCZNEJ HASCOLEK S.A. 51131 Wrocław, ul. Żmigrodzka 242E. Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: pozwolenie nr 22090. Kategoria dostępności: produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza OTC. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z zatwierdzoną charakterystyką preparatu. Dalsze informacje dostępne na życzenie.

1) Wśród preparatów z calcium dobesilate dostępnych bez recepty wg. IMS Dataview, 10B1C SYSTEMATIC ANTIV. CAPS/TABS MAT 04/2022. 2) Przy stosowaniu Dobenox Forte i dawkowaniu 500 mg dobezylanu wapnia dziennie. 3) CHPL Dobenox Forte.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]