REKLAMA
pt. 12 lutego 2021, 08:55

Dawkowanie leku na recepcie – czy musi być podany czas terapii?

Ministerstwo Zdrowia odniosło się do kolejnych wątpliwości związanych z niejasnym zapisem, jaki znalazł się w nowym rozporządzeniu w sprawie recept. Tym razem dotyczy on definicji dawkowania. Czy osoba wystawiająca powinna podawać czas, na jaki został przepisany lek?

Recepty wystawione w postaci papierowej przed 1 listopada 2023 r. będą mogły po tej dacie zostać skutecznie zrealizowane w aptece (najpóźniej do 30 listopada 2023 r.)(fot. Shutterstock)
Wątpliwości dotyczące definicji dawkowania, to nie jedyne jakie w ostatnim czasie wzbudziło nowe rozporządzenie w sprawie recept (fot. Shutterstock)

W nowym rozporządzeniu w sprawie recept wskazano, że przez dawkowanie rozumie się „informację o liczbie jednostek dawkowania i częstotliwości ich stosowania w określonym czasie”. Tak precyzyjny zapis tego czym jest dawkowanie wzbudził pewne wątpliwości. Na początku stycznia o ich rozwianie poprosiła Ministerstwo Zdrowia redakcja portalu portalu RX.EDU.PL. Odpowiedź udzielona przez biuro prasowe resortu wszystkich zaskoczyła (czytaj więcej: Recepta ma zawierać czas terapii, na jaki przepisano lek?).

– Prawidłowo określony sposób dawkowania (nomen omen wymagany przez Prawo farmaceutyczne do wpisania na recepcie) ma w sobie zawierać czas terapii. Nie można w sposób uproszczony przyjąć, że np. czas stosowania liczony w dniach jest iloczynem łącznie przepisanej ilości leku i dziennej częstotliwości jego stosowania. Tak wyliczony czas stosowania może być dłuższy, niż pierwotnie zakładała osoba wystawiająca receptę. Ze względu na dostępne w obrocie wielkości opakowań leku, być może intencją osoby wystawiającej było np. żeby pacjent wykorzystał tylko część ostatniego z przepisanych/wydanych opakowań leku i na tym zakończył terapię, a nie dalej stosował jego pozostałą część mogąc sobie w ten sposób zaszkodzić – można było przeczytać w odpowiedzi Ministerstwa.

Nowe rozporządzenie w sprawie recept obowiązuje od 1 stycznia 2021 r. Jednak jeszcze do końca czerwca recepty w aptekach można realizować na dotychczasowych zasadach. Dlatego, choć odpowiedź Ministerstwa wzbudziła wątpliwości, nie miała ona krytycznego znaczenia dla pracy farmaceutów (czytaj również: Nowe rozporządzenie w sprawie recept. Co zmieni się od 1 stycznia?).

Po analizie i rozważeniu różnych punktów widzenia…

Niemniej sprawa wymagała wyjaśnienia i doprecyzowania. Dlatego na pytanie Naczelnej Izby Aptekarskiej resort zdrowia ponownie pochylił się nad tą kwestą. Tym razem głos w sprawie zabrał Łukasz Szmulski, p.o. dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji.

– W związku z sygnałami dotyczącymi wątpliwości interpretacyjnych związanych z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie recept (Dz. U. poz. 2424), który wskazuje jak na recepcie ma być określany sposób dawkowania, mając na uwadze pogląd Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji wypracowany po analizie i zważeniu różnych, czasami całkowicie odmiennych punktów widzenia, DPLiF uznaje, że czas stosowania, o którym mowa w analizowanym przepisie, jest to w istocie składowa danej, jaką w przepisie tym określa się jako częstotliwość – pisze Szmulski.

Tym samym zwraca uwagę, że w analizowanym przepisie, gdy mowa jest o określonym czasie stosowania, nie należy przez to rozumieć całego czasu terapii lekiem przepisanym na recepcie w przepisanej na niej ilości.

– Innymi słowy „częstotliwość stosowania w określonym czasie” należy traktować jako jedną wspólną kategorię, a nie jako dwie kategorie, tzn. (i) częstotliwość stosowania i (ii) czas stosowania z tą częstotliwością. Tym samym przykładowy zapis 2 x 1 tabl. należy uznać za wyczerpujący zapis sposobu dawkowania, wpisujący się w intencję przepisu § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie recept. W zapisie takim jako ilość należy rozumieć zapis „1 tabl.”, zapis „2x” oznacza częstotliwość, zaś doba jest okresem czasu, co do którego tak określoną częstotliwość należy odnosić 0 – wyjaśnia Szmulski.

Problemy z nowym rozporządzeniem…

Wątpliwości dotyczące definicji dawkowania, to nie jedyne jakie w ostatnim czasie wzbudziło nowe rozporządzenie w sprawie recept. Niedawno resort zdrowia musiał wyjaśniać kolejne niejasności związane z zasadami realizowania recept dla pacjentów z uprawnieniami dodatkowymi, w przypadku zaznaczenia odpłatności „100%” lub „X” (czytaj więcej: Ważny komunikat Ministerstwa Zdrowia do rozporządzenia w sprawie recept).

Źródło: ŁW/NIA

Cystone jako naturalne wsparcie nerek i układu moczowego według koncepcji Ajurweda

23 lipca 202415:09

Ajurweda to tradycyjny system medycyny i opieki zdrowotnej, który powstał kilka tysięcy lat temu na subkontynencie indyjskim, a w 1979 roku został oficjalnie uznany przez Światową Organizację Zdrowia (World Healthy Organization, WHO) za koncepcję zdrowia i terapii. Termin Ajurweda to połączenie dwóch słów – „ayu” (życie) i „veda” (wiedza), co oznacza „wiedzę o życiu”. Medycyna ajurwedyjska dąży do utrzymania organizmu człowieka w stanie harmonii i równowagi (fizycznej, psychicznej, społecznej i duchowej). To wszystko w oparciu o naturalne metody uzdrawiania. Wykorzystuje ziołolecznictwo, zabiegi na ciało mające na celu oczyszczanie organizmu zarówno z toksyn fizycznych, jak i mentalnych oraz regenerację organizmu [1,2]. […]

Cystone jako naturalne wsparcie nerek u układu moczowego według koncepcji Ajurweda (fot. shutterstock.com)

Ajurweda to tradycyjny system medycyny i opieki zdrowotnej, który powstał kilka tysięcy lat temu na subkontynencie indyjskim, a w 1979 roku został oficjalnie uznany przez Światową Organizację Zdrowia (World Healthy Organization, WHO) za koncepcję zdrowia i terapii. Termin Ajurweda to połączenie dwóch słów – „ayu” (życie) i „veda” (wiedza), co oznacza „wiedzę o życiu”. Medycyna ajurwedyjska dąży do utrzymania organizmu człowieka w stanie harmonii i równowagi (fizycznej, psychicznej, społecznej i duchowej). To wszystko w oparciu o naturalne metody uzdrawiania. Wykorzystuje ziołolecznictwo, zabiegi na ciało mające na celu oczyszczanie organizmu zarówno z toksyn fizycznych, jak i mentalnych oraz regenerację organizmu [1,2].

Cystone to preparat oparty o ideologię Ajurweda

Cystone to suplement diety, którego skład oparty jest o zioła w myśl ideologii Ajurwedy – Achyranthes aspera, Cyperus scariosus, Didymocarpus pedicellata, Rubia cordifolia, Saxifraga ligulata, Onosma bracteatum i Vemonia cinerea. Zastosowanie ziół w Ajurwedze jest poparte kilkusetletnimi doświadczeniami oraz badaniami naukowymi. Preparat Cystone dzięki wykorzystanym surowcom roślinnym charakteryzuje się następującymi właściwościami:

  • hamuje litogenezę, ograniczając tworzenie się kamieni moczowych,
  • wykazuje działanie ściągające, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne,
  • ma silne właściwości antyoksydacyjne,
  • jest skuteczny w utrzymaniu prawidłowej funkcji dróg moczowych – działa moczopędnie,
  • zmniejsza podatność na problemy z układem moczowym, zachowując integralność błon śluzowych [3,5,6].

Kamica moczowa jako powszechne schorzenie układu moczowego

Kamica moczowa to problem zdrowotny znany od początków cywilizacji. Zapisy dotyczące objawów, oznak i strategii leczenia kamieni moczowych można znaleźć w kilku starożytnych tekstach medycyny tradycyjnej, do których należy m.in. Ajurweda. W Ajurwedzie kamica układu moczowego uznawana jest za jedną z ośmiu najbardziej uciążliwych chorób. Natomiast jej leczenie w myśl tej ideologii obejmuje formuły ziołowe, płyny alkaliczne i zabiegi chirurgiczne [4].

Według autorów przeglądu literatury naukowej z 2017 roku, większość roślin przeciwdziałających kamicy moczowej rozpuszcza kamienie lub hamuje proces ich powstawania. Formuła Cystone uznawana jest jako obiecujący preparat przeciwkamicowy, co zostało potwierdzone w różnych fazach badań klinicznych [4]. Również autorzy metaanalizy z 2008 roku obejmującej 50 badań ocenili Cystone jako preparat skuteczny w łagodzeniu dolegliwości związanych z kamicą moczową [5].

Przegląd badań wskazuje na skuteczność preparatu Cystone

W podwójnie zaślepionym badaniu z randomizacją wykazano, że preparat Cystone wydaje się być bezpieczny i poprzez zwiększenie szybkości wydalania kamieni nerkowych wpływać korzystnie na stan zdrowia pacjentów z mniejszymi kamieniami nerkowymi [7]. Do podobnych wniosków doszli autorzy trwającego 3 miesiące otwartego badania klinicznego z 2017 roku. U 20 z 35 pacjentów zaobserwowano wydalenie kamieni nerkowych o wielkości od 5 do 6,9 mm. Natomiast wydalenie kamieni nerkowych o średnicy od 7 do 12 mm zaobserwowano u 16 z 30 pacjentów. Po leczeniu nastąpiła znacząca poprawa również w zakresie innych objawów klinicznych. Dodatkowo nie zgłoszono żadnych poważnych działań niepożądanych. Autorzy kolejnej pracy ocenili zatem Cystone jako bezpieczny i skuteczny w leczeniu kamicy moczowej [6].

Bardzo ciekawe są również wyniki przeglądu systematycznego i metaanalizy z 2020 roku na temat skuteczności klinicznie testowanych środków przeciwdziałających nefrotoksyczności cisplatyny. Autorzy wskazali na Cystone (obok siarczanu magnezu), jako obiecujący preparat wykazujący działanie ochronne przed nefrotoksycznością spowodowaną cisplatyną u pacjentów onkologicznych [8].

Skuteczność preparatu Cystone

Skuteczność Cystone została także zbadana w warunkach in vitro – zaobserwowano mniejszy wzrost kryształów struwitu (fosforanu magnezowo-amonowego, jednego z budulców kamieni moczowych) w obecności Cystone w porównaniu z próbą kontrolną. Efekt ten był zależny od zastosowanego stężenia Cystone – im było ono wyższe, tym bardziej został zahamowany wzrost kryształów [9].

Podsumowując, biorąc pod uwagę dostępne dowody naukowe, preparat Cystone można rekomendować w celu łagodzenia dolegliwości związanych z kamicą układu moczowego i ZUM a także jako naturalne wsparcie pracy układu moczowego z jednoczesnym zachowaniem wysokiego profilu bezpieczeństwa.

Kiedy warto zarekomendować Cystone?

Do apteki przychodzi pacjentka, która prosi o skuteczny preparat na kamicę dróg moczowych. Zaznacza, że chciałaby preparat na bazie ziół, ponieważ z uwagi na swoją kiepską kondycję zdrowotną od kilku miesięcy interesuje się medycyną stylu życia, zaczęła dbać o siebie i zależy jej na naturalnym, ale jednocześnie skutecznym preparacie.

Metryczka pacjenta
Płeć, wiekkobieta, 38 lat
Główny problemkamienie układu moczowego
Inne dolegliwościprzewlekłe zmęczenie, ciągły stres, gorsze samopoczucie, częste bóle głowy
Dodatkowe informacjezwolenniczka medycyny stylu życia

Pacjentka przy okazji wizyty w aptece podzieliła się swoją historią i opowiedziała, jak wiele w jej życiu zmieniło wyeliminowanie niezdrowych nawyków. Czuje się o wiele lepiej odkąd z pomocą dietetyka i trenera personalnego zaczęła regularnie uprawiać sport, a jej dieta stała się różnorodna i dobrze zbilansowana. Nie przyjmuje aktualnie żadnych leków, a wszelkie dolegliwości stara się łagodzić naturalnymi metodami.

Rekomendacja

Pacjentce zarekomendowano suplement diety Cystone, jako preparat naturalny zgodny z medycyną ajurwedyjską. Zalecono stosowanie 1 do 2 tabletek dziennie, w czasie posiłku.

Pacjentkę poinformowano, że koncepcja ajurwedyjska jest znana od kilku tysięcy lat i opiera się na  utrzymaniu harmonii ciała i ducha z zachowaniem naturalnych metod takich jak stosowanie ziół, medytacja, czy zabiegi na ciało. Jednocześnie Ajuwerda została uznana przez WHO jako metodę terapii, której skuteczność została potwierdzona w badaniach naukowych.

Literatura

  1. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/365543/9789240064935-eng.pdf?sequence=1
  2. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/351475/9789240042674-eng.pdf?sequence=1
  3. Ibáñez, B., Melero, A., Montoro, A., Merino-Torres, J. F., Soriano, J. M., & San Onofre, N. (2023). A Narrative Review of the Herbal Preparation of Ayurvedic, Traditional Chinese, and Kampō Medicines Applied as Radioprotectors. Antioxidants (Basel, Switzerland), 12(7), 1437. https://doi.org/10.3390/antiox12071437
  4. Kasote, D. M., Jagtap, S. D., Thapa, D., Khyade, M. S., & Russell, W. R. (2017). Herbal remedies for urinary stones used in India and China: A review. Journal of ethnopharmacology, 203, 55–68. https://doi.org/10.1016/j.jep.2017.03.038
  5. D Karamakar, P Patki. (2008). Evaluation of efficacy and safety of a herbal formulation Cystone in the management of urolithiasis: Meta-analysis of 50 clinical studies. The Internet Journal of Alternative Medicine. 8(1). https://print.ispub.com/api/0/ispub-article/8636
  6. Palaniyamma D, Jeyaraman R (2017) Evaluation of Efficacy and Safety of a Herbal Formulation Cystone Forte in the Management of Urolithiasis. J Urol Res 4(4): 1093
  7. Kumaran, M. G. i in. (2011). Evaluation of an Ayurvedic formulation (Cystone), in urolithiasis: A double blind, placebo-controlled study, European Journal of Integrative Medicine. 3(1), 23-28
  8. Casanova, A. G., Hernández-Sánchez, M. T., López-Hernández, F. J., Martínez-Salgado, C., Prieto, M., Vicente-Vicente, L., & Morales, A. I. (2020). Systematic review and meta-analysis of the efficacy of clinically tested protectants of cisplatin nephrotoxicity. European journal of clinical pharmacology, 76(1), 23–33. https://doi.org/10.1007/s00228-019-02771-5
  9. Patki P. i in. (2013). Cystone, a well-known herbal formulation, inhibits struvite crystal growth formation insingle diffusion gel growth technique. Journal of Experimental and Integrative Medicine, 3(1), 51-55 https://www.researchgate.net/publication/307846859_Cystone_a_well-known_herbal_formulation_inhibits_struvite_crystal_growth_formation_in_single_diffusion_gel_growth_technique

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Chyba lepiej żeby nie był podawany...