REKLAMA
wt. 23 lutego 2021, 08:01

Właścicielka apteki: proszę nie zmuszać nas do zbędnego heroizmu

Prezydent Łomży skierował do Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego wniosek o przeprowadzenie kontroli w aptekach, które uchylają się od pełnienia nocnych dyżurów. Apteki z kolei apelują, by władze nie zmuszały ich do zbędnego heroizmu.

Właścicielka apteki w Łomży wskazuje w swoim liście, że uchwała Rady Miejskiej powinna uwzględniać realne potrzeby mieszkańców (fot. Shutterstock/lomza.pl)
Właścicielka apteki w Łomży wskazuje w swoim liście, że uchwała Rady Miejskiej powinna uwzględniać realne potrzeby mieszkańców (fot. Shutterstock/lomza.pl)

Do niedawna w Łomży funkcjonowała jedna całodobowa aptek. Po jej zamknięciu władze samorząd uchwaliły harmonogram pracy aptek w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. W ocenie Rady Miejskiej Łomży równomiernie rozkładał obowiązek dyżurowania pomiędzy właścicieli aptek w naszym mieście. Okręgowa Izba Aptekarska w Białymstoku zwróciła jednak uwagę, że uchwała została przyjęta bez uzyskania jej opinii (czytaj więcej: Dyżury ustalone bez opinii samorządu aptekarskiego? Izba wydaje oświadczenie…).

Okazuje się, że część aptek nie respektuje harmonogramu dyżurów ustalonego przez władze miasta. Prezydent Łomży traktuje sprawę poważnie i zlecił pracownikom Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia Urzędu Miejskiego kontrole nocnych dyżurów.

– Jestem oburzony sytuacją, w której mieszkańcy Łomży zostali pozbawieni możliwości korzystania z obsługi aptek w porze nocnej. Nie trafiają do mnie argumenty, że leki można kupić np. na stacji paliw. Często nie dostaniemy tam leków, których jak najszybsze podanie jest konieczne dla ratowania zdrowia i przyspieszenia procesów leczenia, a czasami wręcz ratowania życia – informuje prezydent Mariusz Chrzanowski.

W przypadku informacji od mieszkańców o nierespektowaniu przez daną aptekę uchwalonego harmonogramu, Urząd Miejski o tym fakcie informuje Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny, który w wyjątkowych sytuacjach może cofnąć zezwolenie na prowadzenie apteki (czytaj również: Władze Łomży bronią swoją uchwały i odpowiadają izbie aptekarskiej).

W aptekach pracują ludzie, a nie cyborgi

Na stronie Urzędu Miasta opublikowano list właścicielki jednej z aptek w Łomży. Wyjaśnia ona przyczyny nierespektowania harmonogramu dyżurów.

– Obsługiwanie przez okienko pacjentów, często nienoszących maseczek, zwiększa ryzyko zakażenia. Nasz personel to zwykli śmiertelnicy, głównie kobiety, nie cyborgi. Pracujemy w godzinach 7:30 do 22, w soboty i niedziele też do 22. Nie jest to więc uporczywe uchylanie się od obowiązków apteki – czytamy w liście.

Jego autorka wskazuje, że apteki nawet bardziej niż w innych branżach, mają problemy z absencjami z powodu zachorowań na COVID-19, kwarantanny pracowników wynikających z kontaktu z chorymi, opieki nad dziećmi, innych zachorowań, reakcji po szczepieniu. Podkreśla też, że w trakcie nocnego dyżuru w aptece musi być farmaceuta, a tych w regionie brakuje.

Jest to zawód wpisany w naszym Urzędzie Pracy na listę zawodów deficytowych. Borykamy się z tym problemem, jak wiele aptek w Łomży, zatem zorganizowanie zastępstwa jest nierealne. Nasi farmaceuci w regularnych godzinach pracy apteki obslugują kilkaset osób, a w godzinach dyżuru przychodzą 2-3 osoby, często po artykuły niekoniecznie pierwszej potrzeby, a czase nikt – pisze właścicielka apteki.

W jej ocenie nocna praca farmaceutów oznacza ich nieracjonalne wykorzystanie w harmonogramie pracy apteki.

Prezydent chce kontroli w „niepokornych” aptekach

Takie argumenty nie przekonują jednak prezydenta Łomży. Wskazuje on że praca w godzinach nocnych i dniach wolnych od pracy wpisana jest w ustawowe zadania każdej apteki, niezależnie od ich indywidualnych i konkretnych warunków, w jakich dana placówka pracuje. W jego ocenie prowadzenie działalności gospodarczej w formie aptek jest prawem, a nie obowiązkiem podmiotów gospodarczych, które podejmując się prowadzenia takiej działalności, powinny uwzględnić jej specyfikę i dodatkowe obciążenia, jakie z danego rodzaju działalnością się wiążą (czytaj również: Zaspokajanie nieistniejących potrzeb… czyli o nocnych dyżurach aptek).

Profilaktyka i właściwa terapia odleżyny – na co warto zwrócić uwagę?

17 maja 202408:58

Odleżyny lub też ciężko gojące się rany to wymagający problem, który wbrew pozorom dotyka sporej grupy pacjentów. Pojawienie się odleżyn może komplikować proces terapeutyczny innej choroby, bądź też być powodem dodatkowych trudności wymagających wdrożenia właściwego postępowania. W tym kontekście zasadnym wydaje się posiadanie wiedzy nt. tego, jak radzić sobie z tego typu problemami. Warto też wiedzieć, jak przeciwdziałać powstawaniu odleżyn, gdyż obecne na rynku preparaty dają również i taką możliwość.

Odleżyny to tak naprawdę uraz/uszkodzenie obszaru skóry obejmującego zwykle skórę i tkanki podskórne [1]. W wielu przypadkach uszkodzenie obejmuje także podskórną tkankę tłuszczową [2]. Tego typu rany powstają na skutek ucisku, tarcia, wilgoci lub też połączenia wszystkich tych niekorzystnych czynników [1]. Nowe rekomendacje proponują, aby odleżyny definiować zatem jako „urazy uciskowe” [2].

Co do zasady odleżyny powstają głównie w miejscach narażonych na ucisk w czasie unieruchomienia danej osoby [2]. Oznacza to, że najbardziej narażone na pojawienie się odleżyn są tkanki znajdujące się w okolicach kości krzyżowej, kości ogonowej, a także kończyn dolnych, zwłaszcza bioder i pięt [2]. Wszystko dlatego, że długotrwały ucisk prowadzi wprost  do niedokrwienia tych okolic. W wyniku tego komórki w tych miejscach są niedotlenione i nieodżywione. Konsekwencją tego jest rozwój stanu zapalnego, nadprodukcja wolnych rodników i upośledzenie normalnych procesów regeneracji skóry [2]. Im dłużej utrzymuje się taki stan, tym większe ryzyko powstania odleżyn.

Kto jest najbardziej narażony na wystąpienie odleżyny?

Częstość występowania odleżyn jest różna, niemniej jednak istnieje zależność, że im dłuższy czas opieki nad pacjentem unieruchomionym, tym większe jest ryzyko tego typu zmian skórnych [2,3]. Generalnie statystyki pokazują, że częstość występowania waha się od kilku do nawet 30% u pacjentów objętych opieką długoterminową [3]. Pojawienie się odleżyn znacząco komplikuje dotychczasowy proces terapeutyczny i zwykle znacząco go wydłuża. Co gorsza – odleżyny zwiększają wskaźniki śmiertelności wśród pacjentów [3,4].

W praktyce istnieje kilka czynników, które wyraźnie zwiększają ryzyko wystąpienia odleżyn. Zalicza się do nich przede wszystkim unieruchomienie i ograniczenie mobilności danej osoby [2,3,4]. Nie bez znaczenia jest także wiek (osoby starsze są bardziej narażone z racji zmian w strukturze skóry oraz niedoborów dietetycznych) [2,3,4]. Odleżynom sprzyjają także niektóre schorzenia, jak cukrzyca, zakrzepica czy też reumatoidalne zapalenie stawów [2,4]. Wiele badań pokazuje jednak, że ogromne znaczenie w kontekście przeciwdziałania i terapii odleżyn odgrywa kwestia niedożywienia i braku konkretnych składników odżywczych w diecie [2,3,4,5].

Niedobory żywieniowe jako przyczyna odleżyny

Jak pokazuje zarówno teoria, jak i praktyka odżywianie i gojenie się ran są ze sobą ściśle powiązane [1]. Badania prowadzone na osobach z problematyką odleżyn uwidoczniły, że utrata masy ciała i niedobory żywieniowe znacząco zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia się odleżyn [3]. Przykładem jest chociażby doświadczenie japońskie, gdzie prawie 59% osób po 65 roku życia z odleżynami było niedożywionych [3].

Z czego to wynika? Okazuje się, że stan odżywienia jest istotny dla procesów gojenia się ran. Brak składników odżywczych wydłuża chociażby fazę zapalną procesu gojenia, upośledza proliferację fibroblastów i zmniejsza poziom syntezy kolagenu [1]. Co więcej – niedożywienie ogranicza zdolności antyoksydacyjne organizmu, zwiększa podatność na infekcje (również w obrębie odleżyny) i wydłuża tym samym czas gojenia [1,2,3]. Wsparciem w takich sytuacjach jest uzupełnienie diety o niezbędne dla tych procesów składniki. Liczne wytyczne rekomendują w tym celu podaż białek. Niestety spora część pacjentów nie może ich przyjmować, z racji upośledzenia pracy nerek [1,6]. Co wtedy?

Aminokwasy wsparciem w terapii i profilaktyce odleżyn 

Wytyczne ESPEN (to europejska organizacja, która opracowuje zalecenia dietetyczne dla pacjentów z różnymi schorzeniami) rekomendują pacjentom z odleżynami przyjmowanie aminokwasów [3]. Pojawia się jednak pytanie, jakie konkretnie aminokwasy znajdują zastosowanie w tego typu problemach? Z pomocą przychodzą badania na pacjentach z odleżynami, według których w osoczu takich osób stwierdzono obniżone stężenia chociażby histydyny i tryptofanu [7].

Z kolei inne badania pokazały spore korzyści, jakie niesie ze sobą przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny [5]. Karnozyna to dipeptyd, składający się z dwóch aminokwasów: beta-alaniny i histydyny. Co do zasady posiada wiele biologicznych funkcji: działa antyoksydacyjnie oraz wspiera procesy gojenia się ran [5]. Mechanizm jej działania opiera się najprawdopodobniej na stymulacji fibroblastów do produkcji kolagenu oraz na zmniejszaniu stresu oksydacyjnego (który bez wątpienia ma miejsce w uszkodzonych tkankach) [5]. Badania udowodniły, że przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny przyśpiesza gojenie się ran [5,8].

Pellicar-F w prewencji i terapii odleżyn oraz ran przewlekłych

W kontekście zarówno przeciwdziałania, jak i właściwej terapii odleżyn dobrym rozwiązaniem może być produkt Pellicar-F, będący żywnością specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Pellicar-F to preparat zawierający:

  • L-karnozynę, która rozpada się we krwi do beta-alaniny i histydyny
  • treoninę

L-karnozyna, jak już wspomniano wspiera procesy gojenia się ran. Dodatek treoniny i tryptofanu ma za zadanie uzupełnić to działanie. Warto też wiedzieć, że przyjmowanie tryptofanu zmniejsza odczucie niepokoju i poprawia nastrój [9]. To również istotne w kontekście takich pacjentów, gdyż stres dotykający takie osoby dodatkowo utrudnia proces gojenia [10]. Pellicar-F rekomenduje się przyjmować 2 lub 3 razy na dobę. Wskazany jest zarówno dla osób dotkniętych już problemem ran i odleżyn, jak również jako ich prewencja. Wszystko dlatego, że jak już wspomniano niedobory żywieniowe znacząco zwiększają ryzyko powstania tego typu zmian skórnych.

Wyłącznym dystrybutorem produktu w Polsce jest NGK Pharma Sp. z o.o.

Literatura:

  1. Joyce K. Stechmiller, Understanding the role of nutrition and wound healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 25, Number 1, 2010, 61-68
  2. Joshua S. Mervis, Tania J. Phillips, Pressure ulcers: pathophysiology, epidemiology, risk factors, and presentation, J Am Acad Dermatol, October 2019
  3. Seied Haidi Saghaleini, et.al., Pressure ulcer and nutrition, Indian J Crit Care Med 2018;22: 283-9
  4. Man-Long Chung, et.al., Risk factors for pressure injuries in adult patients: a narrative synthesis, Int. J. Environ. Public Health 2022,19,761
  5. Kensaku Sakae, et.al., Effects of L-carnosine and its zinc complex (polaprezinc) on pressure ulcer healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 28, Number 5, October 2013, 609-616
  6. Emily Haesler, et.al., National Pressure ulcer advisory panel, European pressure ulcer advisory panel and Pan Pacific injury alliance. Prevention and treatment od pressure ulcers: Clinical practice Guideline, Australia 2014
  7. Dawson B, Fevaloro E.J., High rate of deficiency in the amino acids tryptophan and histidine in people with wounds: implication for nutrient targeting in wound management – a pilot study, Adv Skin Wound Care 2009;22:79-82
  8. Ansurudeen I, et.al., Carnosine promotion of wound healing. (w:) Imidazole dipeptides chemistry analysis, function and effects, ed. R. Preedy, The Royal Society of Chemistry, 2015, 325-340
  9. Kikuchi A.M., et.al., A systematic review of the effect od L-tryptophan supplementation on mood and emotional functioning, J Diet Suppl. 2021;18: 316-333
  10. Vileikyte L., Stress and wound healing, Clin Dermatol 2007;25: 49-55

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]