Artykuł 86a ustawy Prawo farmaceutyczne precyzuje zasady zbywania i przekazywania produktów leczniczych przez aptekę lub punkt apteczny. Wylicza on m.in. ograniczenia w tym zakresie, a więc wskazuje na kategorie leków, których nie mogą w aptece kupić określeni nabywcy. Przepisy te wprowadzono nowelizacją ustawy w 2019 roku i od początku budziły problemy interpretacyjne (czytaj więcej: WAŻNE: Komu i co apteka może sprzedać od 6 czerwca?).
Jedna z aptek postanowiła rozwiać wątpliwości dotyczące nowych przepisów i 8 czerwca 2020 r. wystosowała do Ministra Zdrowia wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów. Zawierał on żądanie „uzyskania jednolitego stanowiska w przedmiocie dokonywanej przez farmaceutów weryfikacji nabywców produktów leczniczych pod kątem prowadzenia obrotu produktami leczniczymi w świetle art. 86a ustawy – Prawo farmaceutyczne”. Apteka wskazała w nim problemy interpretacyjne związane ze stosowaniem przepisu, jak również przedstawiła własne stanowisko w sprawie (czytaj więcej: Jak kierownik apteki ma weryfikować podmiot leczniczy wystawiający zapotrzebowanie?).
Interpretacja tylko gdy chodzi o daninę…
Minister Zdrowia w odpowiedzi na wniosek poinformował, że dokonuje interpretacji indywidualnych wyłącznie zgodnie z dyspozycją przepisów art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Przepis ten mówi, że „przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie”.
Spółka prowadząca aptekę w swoim wniosku stała na stanowisku, że pojęcie daniny publicznej obejmuje swoim zakresem nie tylko daniny pieniężne, ale również wszelkie obowiązki niepieniężne, jeżeli ich ponoszenie wynika z ustawy i wiąże się z ograniczeniem swobody w korzystaniu z przysługujących podmiotowi praw ze względu na potrzeby ochrony interesu publicznego (czytaj również: Ministerstwo nie chce już odpowiadać na pytania farmaceutów o recepty…).
– Podniosła, że art. 86a u.p.f. wprowadza istotne ograniczenie przedmiotowe (dostępny asortyment) oraz podmiotowe (kategorie nabywców, na rzecz których można zbywać produkty lecznicze) w zakresie zbywania produktów leczniczych z apteki. Ograniczania te stanowią poważne odstępstwo od generalnej zasady swobody działalności gospodarczej i w związku z tym pozostają w zakresie przedmiotowym art. 34 ust. 1 Prawa przedsiębiorców – czytamy w aktach sprawy.
Minister Zdrowia był jednak innego zdania. Odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej twierdząc, że żądanie przedstawione we wniosku nie mieści się w dyspozycji przepisu art. 34 Prawa przedsiębiorców. W jego ocenie przepisy art. 86a u.p.f. nie niosą za sobą obowiązku uiszczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składki na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Ministra Zdrowia, jednak ten otrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W rezultacie złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie resortu zdrowia.
Sprawa trafia do WSA
WSA ostatecznie orzekł jednak, że Minister prawidłowo uznał, iż przepis, którego interpretacja była przedmiotem wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, tj. 86a u.p.f., nie mieści się w definicji „daniny publicznej”. W rezultacie nie podlega on interpretacji w trybie Prawa przedsiębiorców.
– Należy podnieść, że art. 86a u.p.f. określa zasady wykonywania reglamentowanej działalności gospodarczej, a mianowicie wprowadza bezwzględny zakaz sprzedaży leków przez apteki ogólnodostępne i punkty apteczne innym aptekom ogólnodostępnym lub innym punktom aptecznym, jak również hurtowniom farmaceutycznym. Jednakże regulacji tej nie można przypisać charakteru daniny publicznej, której istotą jest obowiązek świadczenia na rzecz państwa lub innego podmiotu publicznoprawnego w celu realizacji zadań o charakterze publicznym, ustalanego jednostronnie na mocy określonego aktu prawnego, którego realizacja jest zabezpieczona możliwością zastosowania przymusu państwowego – czytamy w uzasadnieniu.
Sygn. akt VI SA/Wa 2663/20
wyrok nieprawomocny
©MGR.FARM
