REKLAMA
śr. 22 kwietnia 2020, 09:48

MZ: Recepta farmaceutyczna to alternatywa dla recepty kontynuowanej

W ocenie Ministra Zdrowia nadanie farmaceutom uprawnień do wystawienia recepty kontynuowanej nie ma charakteru antykryzysowego i nie wydaje się stanowić remedium na występujące problemy służby zdrowia wynikające z obecnej kryzysowej sytuacji. Wprowadzenie takiego rozwiązania jest jednak planowane…

Branży doskwiera brak farmaceutów (fot. Shutterstock)

Pod koniec marca poseł Krzysztof Gawkowski skierował do Ministra Zdrowia interpelację w sprawie nadania magistrom farmacji uprawnień do wystawiania recept na leki refundowane jako kontynuacji leczenia.

– Epidemia koronawirusa powoduje utrudniony dostęp do opieki lekarskiej, szczególnie dla seniorów z grupy wysokiego ryzyka. Sugerowane teleporady nie spełniają swojej funkcji, a linie telefoniczne są znacząco przeciążone, co w konsekwencji zmusza pacjentów do rezygnacji z telekonsultacji. Rozwiązaniem problemu mogłoby być nadanie magistrom farmacji uprawnień do wystawiania recept na leki refundowane jako kontynuacji leczenia – pisał Gawkowski.

  • Więcej na temat e-recept znajdziesz w serwisie rx.edu.pl.

W rezultacie poseł zapytał czy ministerstwo rozważa nadanie magistrom farmacji uprawnień do wystawiania recept na leki refundowane jako kontynuacji leczenia. Odpowiedzi na to pytanie udzielił wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski. Wskazuje on, że Ministerstwo Zdrowia zajęło się tematem wystawiania przez farmaceutów recept na leki jako kontynuacji leczenia jeszcze przed wystąpieniem epidemii koronawirusa. Znajduje to odzwierciedlenie w projekcie ustawy o zawodzie farmaceuty, który obecnie jest procedowany w Sejmie (druk 238) (czytaj więcej: Projekt ustawy o zawodzie farmaceuty trafił do Sejmu. Ponad 800 stron…).

– Projekt ten przewiduje możliwość wystawiania recept w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego przez uprawnionego farmaceutę w ramach sprawowanej opieki farmaceutycznej. Niemniej jednak ze względu na obecną sytuację epidemiczną rzeczony projekt oczekuje na dalsze procedowanie prac parlamentarnych. Nie ma natomiast planów wdrożenia tego rozwiązania ad hoc w innym akcie prawnym. Kwestia wypisywania recepty kontynuowanej jest kwestią zawodową i dlatego powinna zostać uregulowana w ustawie zawodowej dedykowanej farmaceutom. Obecnie przyjmowane są rozwiązania mające na celu przeciwdziałania przeciwepidemiczne i zapobiegawcze w celu unieszkodliwienia źródeł zakażenia i przecięcia dróg szerzenia się choroby – wskazuje Miłkowski (czytaj więcej: Opieka farmaceutyczna w projekcie ustawy o zawodzie farmaceuty).

To nie rozwiązanie antykryzysowe

W ocenie Ministra Zdrowia nadanie uprawnień do wystawienia recepty kontynuowanej nie ma charakteru antykryzysowego i nie wydaje się stanowić remedium na występujące problemy służby zdrowia wynikające z obecnej kryzysowej sytuacji. Farmaceuta wystawiając receptę kontynuacyjną jest zobowiązany do zapoznania się z aktualnymi wynikami terapii i stanem zdrowia pacjenta, aby zdecydować, czy możliwość zastosowania opisywanego rozwiązania jest dla pacjenta bezpieczna (czytaj również: Farmaceuta wystawi pacjentowi receptę na leki refundowane).

– Ponadto farmaceuta na podstawie zlecenia lekarskiego powinien analizować farmakoterapię, a następnie albo uzupełniać ilość leku tak, aby zabezpieczyć terapię pacjenta do terminu następnej wizyty lub skonsultować się z lekarzem prowadzącym w przypadku problemów z przestrzeganiem zaleceń lub działaniami niepożądanymi. Z tych względów w ocenie Ministerstwa Zdrowia wdrożenie opisanego powyżej rozwiązania, wiązałoby się z każdorazowym wydłużeniem obsługi klienta apteki, co w obecnej sytuacji epidemicznej jest działaniem niepożądanym – czytamy w odpowiedzi wiceministra zdrowia.

Jednocześnie wskazuje, że ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, przyjęto nowelizację ustawy Prawo farmaceutyczne w taki sposób, że farmaceuta posiadający prawo wykonywania zawodu może obecnie wystawić receptę dla siebie samego lub członków rodziny albo receptę farmaceutyczną – w przypadku zagrożenia zdrowia pacjenta (czytaj więcej: Czy PWZ wystarczy, by wystawić receptę farmaceutyczną?).

Nowa recepta farmaceutyczna jako alternatywa

– Zapis ten zawiera dwie kluczowe zmiany w stosunku do dotychczas obowiązujących zasad, poprzez umożliwienie wystawienia refundowanej recepty przez farmaceutę dla siebie i rodziny (jako rodzinę rozumie się tutaj małżonka, osobę pozostającą we wspólnym pożyciu, krewnych lub powinowatych w linii prostej, a w linii bocznej do stopnia pokrewieństwa między dziećmi rodzeństwa farmaceuty – pod tym względem jest to rozwiązanie analogiczne do tego, którym dysponują lekarze) oraz usunięcie słowa „nagłego”, które określało stopień zagrożenia stanu zdrowia pacjenta, kiedy istniała możliwość wystawienia recepty farmaceutycznej – pisze Maciej Miłkowski (czytaj więcej: Farmaceuci wystawią wkrótce refundowane recepty w aplikacji gabinet.gov.pl).

Kolejną istotną zmianą w stosunku do aktualnie obowiązujących przepisów, jest zlikwidowanie ograniczenia dotyczącego liczby i wielkości opakowań leków, jakie mogą znaleźć się na recepcie farmaceutycznej. Do tej pory na recepcie farmaceutycznej mogło znaleźć się wyłącznie jedno najmniejsze dostępne w aptece opakowanie produktu leczniczego dopuszczonego do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W nowych przepisach takiego ograniczenia już nie ma. Jednocześnie ograniczenie dotyczące ilości przepisanego leku przez farmaceutę będzie analogiczne jak w przypadku pielęgniarek (art. 96a ust. 4-5 Prawa farmaceutycznego). A zatem:

  • ilość produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, lub wyrobu medycznego niezbędną pacjentowi do 120-dniowego okresu stosowania wyliczonego na podstawie określonego na recepcie sposobu dawkowania;
  • ilość produktu leczniczego antykoncepcyjnego przeznaczoną do 60-dniowego stosowania – wyłącznie w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego.

Nadal jednak na recepcie od farmaceuty nie będą mogły znaleźć się produkty lecznicze zawierające środki odurzające, substancje psychotropowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (czytaj więcej: Farmaceuta wystawi receptę pro familiae lub pro auctore).

– Tym samym zakres przedmiotowy nowelizacji jest szerszy niż możliwość wypisania recepty kontynuowanej. W ocenie Ministerstwa Zdrowia jest to alternatywa dla proponowanego przez Pana Posła rozwiązania, która w dobie epidemii COVID-19 w lepszy sposób odpowiada na aktualne potrzeby, ponieważ jest w wyższym stopniu odbiurokratyzowana (poprzez chociażby brak konieczności konsultacji z lekarzem) a jednocześnie dotyczyć może szerszego spektrum przypadków niż potencjalnie dotyczyć mogłaby recepta kontynuowana – wskazuje wiceminister zdrowia.

Źródło: KW/sejm.gov.pl


Profilaktyka i właściwa terapia odleżyny – na co warto zwrócić uwagę?

17 maja 202408:58

Odleżyny lub też ciężko gojące się rany to wymagający problem, który wbrew pozorom dotyka sporej grupy pacjentów. Pojawienie się odleżyn może komplikować proces terapeutyczny innej choroby, bądź też być powodem dodatkowych trudności wymagających wdrożenia właściwego postępowania. W tym kontekście zasadnym wydaje się posiadanie wiedzy nt. tego, jak radzić sobie z tego typu problemami. Warto też wiedzieć, jak przeciwdziałać powstawaniu odleżyn, gdyż obecne na rynku preparaty dają również i taką możliwość.

Odleżyny to tak naprawdę uraz/uszkodzenie obszaru skóry obejmującego zwykle skórę i tkanki podskórne [1]. W wielu przypadkach uszkodzenie obejmuje także podskórną tkankę tłuszczową [2]. Tego typu rany powstają na skutek ucisku, tarcia, wilgoci lub też połączenia wszystkich tych niekorzystnych czynników [1]. Nowe rekomendacje proponują, aby odleżyny definiować zatem jako „urazy uciskowe” [2].

Co do zasady odleżyny powstają głównie w miejscach narażonych na ucisk w czasie unieruchomienia danej osoby [2]. Oznacza to, że najbardziej narażone na pojawienie się odleżyn są tkanki znajdujące się w okolicach kości krzyżowej, kości ogonowej, a także kończyn dolnych, zwłaszcza bioder i pięt [2]. Wszystko dlatego, że długotrwały ucisk prowadzi wprost  do niedokrwienia tych okolic. W wyniku tego komórki w tych miejscach są niedotlenione i nieodżywione. Konsekwencją tego jest rozwój stanu zapalnego, nadprodukcja wolnych rodników i upośledzenie normalnych procesów regeneracji skóry [2]. Im dłużej utrzymuje się taki stan, tym większe ryzyko powstania odleżyn.

Kto jest najbardziej narażony na wystąpienie odleżyny?

Częstość występowania odleżyn jest różna, niemniej jednak istnieje zależność, że im dłuższy czas opieki nad pacjentem unieruchomionym, tym większe jest ryzyko tego typu zmian skórnych [2,3]. Generalnie statystyki pokazują, że częstość występowania waha się od kilku do nawet 30% u pacjentów objętych opieką długoterminową [3]. Pojawienie się odleżyn znacząco komplikuje dotychczasowy proces terapeutyczny i zwykle znacząco go wydłuża. Co gorsza – odleżyny zwiększają wskaźniki śmiertelności wśród pacjentów [3,4].

W praktyce istnieje kilka czynników, które wyraźnie zwiększają ryzyko wystąpienia odleżyn. Zalicza się do nich przede wszystkim unieruchomienie i ograniczenie mobilności danej osoby [2,3,4]. Nie bez znaczenia jest także wiek (osoby starsze są bardziej narażone z racji zmian w strukturze skóry oraz niedoborów dietetycznych) [2,3,4]. Odleżynom sprzyjają także niektóre schorzenia, jak cukrzyca, zakrzepica czy też reumatoidalne zapalenie stawów [2,4]. Wiele badań pokazuje jednak, że ogromne znaczenie w kontekście przeciwdziałania i terapii odleżyn odgrywa kwestia niedożywienia i braku konkretnych składników odżywczych w diecie [2,3,4,5].

Niedobory żywieniowe jako przyczyna odleżyny

Jak pokazuje zarówno teoria, jak i praktyka odżywianie i gojenie się ran są ze sobą ściśle powiązane [1]. Badania prowadzone na osobach z problematyką odleżyn uwidoczniły, że utrata masy ciała i niedobory żywieniowe znacząco zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia się odleżyn [3]. Przykładem jest chociażby doświadczenie japońskie, gdzie prawie 59% osób po 65 roku życia z odleżynami było niedożywionych [3].

Z czego to wynika? Okazuje się, że stan odżywienia jest istotny dla procesów gojenia się ran. Brak składników odżywczych wydłuża chociażby fazę zapalną procesu gojenia, upośledza proliferację fibroblastów i zmniejsza poziom syntezy kolagenu [1]. Co więcej – niedożywienie ogranicza zdolności antyoksydacyjne organizmu, zwiększa podatność na infekcje (również w obrębie odleżyny) i wydłuża tym samym czas gojenia [1,2,3]. Wsparciem w takich sytuacjach jest uzupełnienie diety o niezbędne dla tych procesów składniki. Liczne wytyczne rekomendują w tym celu podaż białek. Niestety spora część pacjentów nie może ich przyjmować, z racji upośledzenia pracy nerek [1,6]. Co wtedy?

Aminokwasy wsparciem w terapii i profilaktyce odleżyn 

Wytyczne ESPEN (to europejska organizacja, która opracowuje zalecenia dietetyczne dla pacjentów z różnymi schorzeniami) rekomendują pacjentom z odleżynami przyjmowanie aminokwasów [3]. Pojawia się jednak pytanie, jakie konkretnie aminokwasy znajdują zastosowanie w tego typu problemach? Z pomocą przychodzą badania na pacjentach z odleżynami, według których w osoczu takich osób stwierdzono obniżone stężenia chociażby histydyny i tryptofanu [7].

Z kolei inne badania pokazały spore korzyści, jakie niesie ze sobą przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny [5]. Karnozyna to dipeptyd, składający się z dwóch aminokwasów: beta-alaniny i histydyny. Co do zasady posiada wiele biologicznych funkcji: działa antyoksydacyjnie oraz wspiera procesy gojenia się ran [5]. Mechanizm jej działania opiera się najprawdopodobniej na stymulacji fibroblastów do produkcji kolagenu oraz na zmniejszaniu stresu oksydacyjnego (który bez wątpienia ma miejsce w uszkodzonych tkankach) [5]. Badania udowodniły, że przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny przyśpiesza gojenie się ran [5,8].

Pellicar-F w prewencji i terapii odleżyn oraz ran przewlekłych

W kontekście zarówno przeciwdziałania, jak i właściwej terapii odleżyn dobrym rozwiązaniem może być produkt Pellicar-F, będący żywnością specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Pellicar-F to preparat zawierający:

  • L-karnozynę, która rozpada się we krwi do beta-alaniny i histydyny
  • treoninę

L-karnozyna, jak już wspomniano wspiera procesy gojenia się ran. Dodatek treoniny i tryptofanu ma za zadanie uzupełnić to działanie. Warto też wiedzieć, że przyjmowanie tryptofanu zmniejsza odczucie niepokoju i poprawia nastrój [9]. To również istotne w kontekście takich pacjentów, gdyż stres dotykający takie osoby dodatkowo utrudnia proces gojenia [10]. Pellicar-F rekomenduje się przyjmować 2 lub 3 razy na dobę. Wskazany jest zarówno dla osób dotkniętych już problemem ran i odleżyn, jak również jako ich prewencja. Wszystko dlatego, że jak już wspomniano niedobory żywieniowe znacząco zwiększają ryzyko powstania tego typu zmian skórnych.

Wyłącznym dystrybutorem produktu w Polsce jest NGK Pharma Sp. z o.o.

Literatura:

  1. Joyce K. Stechmiller, Understanding the role of nutrition and wound healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 25, Number 1, 2010, 61-68
  2. Joshua S. Mervis, Tania J. Phillips, Pressure ulcers: pathophysiology, epidemiology, risk factors, and presentation, J Am Acad Dermatol, October 2019
  3. Seied Haidi Saghaleini, et.al., Pressure ulcer and nutrition, Indian J Crit Care Med 2018;22: 283-9
  4. Man-Long Chung, et.al., Risk factors for pressure injuries in adult patients: a narrative synthesis, Int. J. Environ. Public Health 2022,19,761
  5. Kensaku Sakae, et.al., Effects of L-carnosine and its zinc complex (polaprezinc) on pressure ulcer healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 28, Number 5, October 2013, 609-616
  6. Emily Haesler, et.al., National Pressure ulcer advisory panel, European pressure ulcer advisory panel and Pan Pacific injury alliance. Prevention and treatment od pressure ulcers: Clinical practice Guideline, Australia 2014
  7. Dawson B, Fevaloro E.J., High rate of deficiency in the amino acids tryptophan and histidine in people with wounds: implication for nutrient targeting in wound management – a pilot study, Adv Skin Wound Care 2009;22:79-82
  8. Ansurudeen I, et.al., Carnosine promotion of wound healing. (w:) Imidazole dipeptides chemistry analysis, function and effects, ed. R. Preedy, The Royal Society of Chemistry, 2015, 325-340
  9. Kikuchi A.M., et.al., A systematic review of the effect od L-tryptophan supplementation on mood and emotional functioning, J Diet Suppl. 2021;18: 316-333
  10. Vileikyte L., Stress and wound healing, Clin Dermatol 2007;25: 49-55

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

8 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

"Wdrożenie rozwiązania, wiązałoby się z każdorazowym wydłużeniem obsługi klienta apteki, co w obecnej sytuacji epidemicznej jest działaniem niepożądanym" To was MZ wyjaśniło - KLIENT w aptece ma być obsługiwany szybko - tylko tyle i aż tyle. Dziękuję, dobranoc.
Ja nie będę się podpisywał pod żadnym finansowaniem moich recept farmaceutycznych z NFZ. Tak charytatywnie, żeby zwiększyć obroty spółce? Mam odpowiadać za ewentualne podważenie prawa do refundacji że strony NFZ? Dokładać sobie za frajer obowiązków, żeby apteka zarobiła? Co to za interes dla mnie?
Ja nie, Ty nie, ale znajdą się chętni. Nie bój się. Ten zawód to wylęgarnia ludzi z syndromem sztokholmskim. Im mocniej ich gnoisz tym bardziej są zadowoleni z "misji".
Interes taki, że apteka zarobi, a po latach kary zapłacisz z własnej kieszeni. Wystarczy zapytać dowolnego pacjenta czy ma ten lek na zniżkę, czy na 100 % wypisywany. Większość od razu odpowie, że oczywiście refundowany. Tylko co robią te x na recepcie.
Szanowne Koleżanki i Koledzy. Spróbujcie się odfiksować z tematu nabijania kasy aptece w zamian za nic, tylko zauważcie zupełnie inną stronę medalu. Cytuję wypowiedź: "Epidemia koronawirusa powoduje utrudniony dostęp do opieki lekarskiej, szczególnie dla seniorów z grupy wysokiego ryzyka. Sugerowane teleporady nie spełniają swojej funkcji, a linie telefoniczne są znacząco przeciążone, co w konsekwencji zmusza pacjentów do rezygnacji z telekonsultacji. Rozwiązaniem problemu mogłoby być nadanie magistrom farmacji uprawnień do wystawiania recept na leki refundowane jako kontynuacji leczenia – pisał Gawkowski." Jak to ma działać skoro lekarze w POZ czy w poradniach specjalistycznych pozamykali się na cztery spusty przed pacjentami, teleporady nie funkcjonują bo lekarze wpadają do przychodni na godzinkę żeby wypisać zamówione recepty i znikają, Kto sprawdzi czy oni tam są czy nie, skoro nikogo nie wpuszczają. Pielęgniarki przyjmują zamówienia na recepty, potem przez telefon podają pacjentom piny do recept i tyle. Uposażenie leci i wystarczy. Pacjent, zwłaszcza senior nie może uzyskać teleporady od lekarza, bo przychodnie nie są w stanie uruchomić więcej telefonów. Biedaków nie stać. Ale odesłać do apteki to już można po poradę i wystawienie recepty farmaceutycznej bo tu zagrożenia nie ma. Farmaceucie się każe i jeszcze się nam to wciśnie jako niesamowity przywilej, jakiego w historii nie było. Jak słucham w każdym radiu i telewizorze jak to medycy są przepracowani to mnie śmiech ogarnia. Niewątpliwie ci, którzy pracują z zakażonymi pacjentami TAK, pełny szacunek, ale gigantyczna rzesza pracowników przychodni? Sami sobie odpowiedzmy obserwując najbliższe nam przychodnie, lub te, do których sami jesteśmy zapisani jako pacjenci.
Codziennie w kraju kierowano setki, tysiące ludzi z POZów do szpitala. Co się dzieje obecnie? Planowe zabiegi odwołane i ma to jakieś uzasadnienie. ale nie zawsze pozytywnie wpłynie na zdrowie danej osoby. Dostanie się do specjalisty, dentysty, czy innego lekarza graniczy z cudem. Część osób słyszy przez telefon co chce i kody są błędne, wypisano zbyt mało leku lub brakuje im kodu i peselu. Frustracja, że nie chcemy im wydać leku wyładowywana jest na nas.

Warning: Undefined property: stdClass::$avatar in /home/customer/www/mgr.farm/public_html/wp-content/plugins/famacja-net-klient/klient.php on line 304

Warning: Undefined property: stdClass::$user_title in /home/customer/www/mgr.farm/public_html/wp-content/plugins/famacja-net-klient/klient.php on line 305
Sądzę,że z definicji z farmaceuty będzie zdjęta odpowiedzialność za cokolwiek przy recepcie kontynuowanej. Ty byś tylko prolongował wypociny konowała, jak ktoś chce straszyć pozwem za obrazę lekarza to powiem krótko - możecie mnie pocałować w dupę :)

Warning: Undefined property: stdClass::$avatar in /home/customer/www/mgr.farm/public_html/wp-content/plugins/famacja-net-klient/klient.php on line 304

Warning: Undefined property: stdClass::$user_title in /home/customer/www/mgr.farm/public_html/wp-content/plugins/famacja-net-klient/klient.php on line 305
Taki przepis de facto blokuje nawet lekarza. Pewne rzeczy przyjmuje się zgodnie z tzw doświadczeniem życiowym i szanse na roszczenia są znikome. Równie dobrze ktoś mógłby wstrzyknąć sobie np. mleko, a Ty sprzedając igły i strzykawki nie upewniłeś się , do czego mają być użyte i czy poniesiesz za to odpowiedzialność? Oczywiście,że nie. Jak to będzie w praniu -czas pokaże, ale nie spodziewajcie się z tego niczego dobrego. Będziecie mięsem armatnim i będziecie wystawiać za darmo recepty w ramach etatu. Jak się nie podoba to kop w dupę- chętnych do roboty jest pełno wbrew temu co twierdzi feleitonowicz i tomków. Sieć czy prywaciarz poczeka na dogodny moment, w razie noża na gardle da na szybko komuś 500zł więcej, a później na spkojnie poszuka tańszego murzyna, a droższemu nie przedłuży umowy. Przedłużanie recept stanie się czymś takim jak wykonanie leku recepturowego - będziesz musiał to zrobić w ramach etatu bez żadnej dodatkowej kasy.