24 lutego 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał dwa korzystne dla przedsiębiorców aptecznych wyroki dotyczące możliwości zmiany treści zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, dokonywanych już po wejściu w życie „apteki dla aptekarza”. Jeden z nich opisywaliśmy niedawno na łamach MGR.FARM (czytaj więcej: Ważny wyrok NSA w sprawie „apteki dla aptekarza”).
Swoją opinię oraz analizę wyroków przedstawili prawnicy kancelarii Domański, Zakrzewski, Palinka we wpisie na blogu. Wskazują oni, że NSA rozwiał wątpliwości dotyczące stosowania przepisów „apteki dla aptekarza” przy zmianie zezwoleń wydanych przed wejściem w życie tej nowelizacji Prawa farmaceutycznego. Sprawy, które rozpoznawał NSA dotyczyły przejęcia przez nie-farmaceutę ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce jawnej.
Na czym polegał spór?
„Apteka dla aptekarza” weszła w życie w czerwcu 2017 roku. Wprowadziła ona szereg ograniczeń związanych z uzyskiwaniem nowych zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych, w tym m.in. limit 4 aptek na grupę kapitałową czy też wymóg posiadania prawa do wykonywania zawodu farmaceuty przez właściciela apteki lub wszystkich wspólników spółki jawnej/partnerskiej występującej o zezwolenie na prowadzenie apteki (czytaj również: Przedsiębiorcy wygrali w NSA w sprawie „apteki dla aptekarza”).
– Na tle przywołanych ograniczeń narósł spór co do obowiązku ich stosowania do zezwoleń wydanych przed wejściem w życie przepisów Apteki dla Aptekarza, przykładowo w sytuacji wymiany wspólników w spółce prowadzącej apteki od wielu lat. Zdaniem Inspekcji Farmaceutycznej oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych orzekających w opisywanych sprawach, podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne na podstawie zezwoleń sprzed Apteki dla Aptekarza mogą nadal je prowadzić w oparciu o posiadane zezwolenia, jednak „w niezmienionym kształcie i treści„. Zmiana w składzie osobowym spółki – w optyce Inspekcji – powinna zatem odpowiadać już wymogom wprowadzonym przez Aptekę dla Aptekarza – wskazują prawnicy DZP.
Ważny wyrok NSA
Okazuje się, że z tą interpretacją przepisów nie zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny. Wskazał on, że „nie przemawia za nią ani językowo–logiczna, ani systemowa, ani celowościowa wykładnia przepisów Prawa farmaceutycznego”.
– Jak zauważa Naczelny Sąd Administracyjny – z żadnej z norm wprowadzonych przez Aptekę dla Aptekarza nie wynika, aby do starych zezwoleń należało – i ewentualnie w jakim zakresie – stosować nowe przepisy. Ponadto wykładania zastosowana przez Inspekcję oraz Wojewódzkie Sądy Administracyjne stoi w sprzeczności z deklarowanym przez ustawodawcę celem, który przyświecał nowelizacji Prawa farmaceutycznego w 2017 r. Celem tym zgodnie z uzasadnieniem do projektu nowelizacji było wstrzymanie otwierania nowych aptek na dotychczasowych zasadach, a nie uniemożliwienie lub utrudnianie funkcjonowania aptek działających w oparciu o „stare” zezwolenia – wskazują prawnicy DZP.
W ich ocenie chociaż NSA w swych rozważaniach odniósł się przede wszystkim do ograniczenia wynikającego z art. 99 ust. 4 Prawa farmaceutycznego, wykazując jednoznacznie, że wspólnikiem spółki jawnej posiadającej zezwolenia sprzed Apteki dla Aptekarza może także obecnie zostać nie-farmaceuta, to z uzasadnień wyroków można wywieść, iż NSA analogicznie traktuje wszystkie ograniczenia wprowadzone przez Aptekę dla Aptekarza (czytaj również: Przedsiębiorca wygrywa w NSA z inspekcją farmaceutyczną).
Dlaczego to przełom?
– Należy wysoko ocenić treść uzasadnień do wyroków NSA, w sposób przejrzysty oraz jednoznaczny potwierdzają stanowisko reprezentowane przez kancelarię DZP – wymogi wprowadzone przez Aptekę dla Aptekarza mają zastosowanie wyłączne do postępowań o wydanie nowego zezwolenia i pozostają bez związku z transakcjami dot. „starych” zezwoleń – wskazują prawnicy.
Ich zdaniem w tym sensie orzeczenia NSA stanowić mogą przełom, który zwiększy przewidywalność oraz bezpieczeństwo prawne podmiotów działających na rynku aptecznym. Oceniają, że może zakończyć kontrowersyjną interpretację przepisów praktykowaną przez Inspekcję Farmaceutyczną a polegającą na rozszerzeniu zakresu stosowania przepisów Apteki dla Aptekarza także na postępowania dot. zmiany zezwoleń sprzed nowelizacji (czytaj również: Wspólniczka odeszła ze spółki. WIF odmówił zmiany zezwolenia na aptekę…).
Źródło: ŁW/DZP Blog
